Dinsdag 07/07/2020

De M 50: de beste cd's van het jaar: de top-5!

the xx maakten met 'Coexist' het album van het jaar voor de muziekredactie van De Morgen.Beeld GETTY

De rockredactie van De Morgen breekt zich traditiegetrouw in december het hoofd over de beste cd's van het afgelopen jaar. Nachtenlang wikken en wegen leverde een top vijftig op, die u een week lang in uw krant vond. Vandaag de finale. Onderaan dit artikel vindt u de volledige playlist.

5
Balthazar - Rats
Recensenten hebben een moeilijk vak als het er om gaat hoe je Balthazar omschrijven moet. Spelen de Kortrijkzanen nu pop of alt-rock? Spelen ze in mineur of majeur? Staan ze voor minimalisme dan wel grandeur? Er valt geen zinnig antwoord op te verzinnen, want Balthazar weet zich met bitter weinig andere acts te vergelijken. Dat maakt net de schoonheid en de sterkte uit van Rats, na Applause een tweede voltreffer. Met nog meer differentiatie, nog meer subtiliteit.

Toegegeven, deze prachtplaat geeft op het eerste gehoor niet meteen alle geheimen prijs. Maar na meerdere luisterbeurten raak je er haast aan verslaafd. Hoor je een viool van Patricia Vanneste die je eerder niet opmerkte, word je vertederd door die meerstemmigheid en sprankelende gitaren. Geen wonder dus dat het vijftal rond Maarten Devoldere en Jinte Deprez vorig weekend moeiteloos de MIA voor beste album op zak mocht steken (nadat ze die award twee jaar geleden ook al voor hun debuut kregen toegestopt). Bovendien wordt tot buiten de landsgrenzen over hun sterke livereputatie gesproken. Balthazar zet belangrijke stappen en mag zich nu ook 'de beste Belgen' van onze M-lijst noemen. Waarvoor hulde. (PIAS)

Download eerst: 'The Oldest of Sisters'

4
Perfume Genius - Put Your Back N 2 It
Zelfmoord. Schuld en boete. Depressies en drugsverslavingen. De songs van Perfume Genius kreunen onder het gewicht van de wereld. Maar zijn pijn is geen pose. Mike Hadreas ging jarenlang echt door een hel. En nog steeds vreest hij dat er een vergif in zijn bloedbaan loopt. Van de eerste zucht - een van opluchting of een laatste ademtocht? - tot de ijzige stilte na de slotnoot lokt Perfume Genius je dan ook naar het vagevuur van zijn ziel.

Twee jaar na zijn emotionele solodebuut Learning krijgt Hadreas dit keer ook hulp van buitenaf. Zo draagt producer John Parish een palet van subtiele kleurtoetsen aan. Toch blijven de drums en pedalsteel in de schaduw staan van Hadreas' frêle sound, waarin zweverige Twin Peaks-synths en vertwijfelde aanslagen op pianoklavier het hoogste woord voeren.

Een snik in de stem ('No Tear') of een sombere vertelling over een hoertje ('Take Me Home'): vaak is er niet meer nodig om ademloos achter te blijven. Ook de worsteling met zijn seksualiteit krijgt alle plaats. Zo zet hij de zelfmoordbrief van een homo op melodie ('17'), fulmineert hij tegen homofobie ('All Waters') en gidst Perfume Genius je door zijn seksleven ('Put Your Back N 2 It'). Zelfs wanneer hij een gedicht van Edna St. Vincent Millay overneemt ('Dirge'), kan hij het niet laten om er een verwijzing naar de herenliefde in te smokkelen.

Tijdens die zwaarmoedige Gay Parade scheert hij zo vaak langs de volmaakte ontroering dat je de Griekse beginselen niet eens hoeft toegedaan te zijn om dit kleinood aan het hart te drukken. (Matador)

Download eerst: 'No Tear'

3
Mark Lanegan Band - Blues Funeral
Er is muziek die de liefde, mooie meisjes en de zon bezingt. En er zijn songschrijvers die liever de donkere kant van het leven opzoeken. Mark Lanegan beheerst die laatste categorie als geen ander. Blues Funeral is een plaat om 's avonds op te zetten, bij kaarslicht. Om net als de zanger de ogen bij dicht te knijpen.

Acht jaar hebben we moeten wachten op een vervolg op het machtige Bubblegum, maar deze zevende solo-uiting hakt er opnieuw diep in. Rock, riool, vitriool. Met zijn duistere maar o zo warme stem (Tom Waits is nooit veraf) zingt Lanegan over grafdelvers en bloederige modder, keert hij terug naar het hospitaal in Seattle waar hij afkickte, brengt hij een knisperende ode aan 'trieste disco'. Drums pompen en gitaren klinken soms als vijlen, terwijl de zanger je song na song dieper meesleept in zijn wereld. Ook Belgische toetsenist Aldo Struyf (Creature with the Atom Brain) geeft mooi extra kleur aan die klanken.

De ex-frontman van de Screaming Trees is al lang geen 'voormalig grunge-icoon met een zwaar drugsverleden' meer, dan wel sidekick van de frêle Isobel Campbell of maatje van Greg Dulli (die net als Josh Homme wel even opduikt op deze plaat). Mark Lanegan heerst als solo-artiest. Zijn muziek is uniek, zijn tonaliteit als trieste bariton evenzeer. Dat de ruige rocker weldra een vijfde keer (!) dit jaar ons land aandoet met zijn uitstekende Belgische tourband, zegt genoeg. We zijn bang voor Lanegan, maar houden er tegelijk zo van. (4AD)

Download eerst: 'The Gravedigger's Song'

2
ALT-J -An Awesome Wave
"Triangles are my favourite shape", zingen de vier Britse kunst- en literatuurstudenten van Alt-J in 'Tessellate', en dat hebben we geweten. De driehoek was overal. Je zag hem in hun groepsnaam (een toetsencombinatie die op een Mac-klavier de Griekse letter delta of '¿' oplevert), als backdrop in hun livesets én in interviews, waarbij ze die delta uitlegden als 'verandering' en zo meteen hun ambitie blootlegden: popmuziek maken die een wezenlijk verschil maakt.

Luisterend naar An Awesome Wave kun je je daarbij wel wat voorstellen. Alt-J doet folkharmonieën uiteenspatten met dubstepdrops, en laat progrock opboksen tegen sputterende elektronica en afroritmes. Intussen passeren in hun cryptische teksten de wreedste thema's en vliegen de verwijzingen naar obscure boeken, films en kunst je om de oren.

Gekunsteld? Je vraagt je af waarom niemand het eerder deed, zo vanzelfsprekend én opwindend klinkt deze mix. Bovendien blijft het geluid van Alt-J spaarzaam ondanks de tomeloze variatie aan ideeën, sferen en klankkleuren. Deze band schrijft slimme, verleidelijke en soms dansbare popsongs die in één beweging mikken op je hersenen, je hart én je kruis.

Kortom: net niet het beste album van 2012, maar toch zeker het avontuurlijkste. (Infectious/ PIAS)

Download eerst: 'Matilda'

1
The xx - Coexist
Het was - vooral voor de groep zelf - flink schrikken toen de verstilde eerste plaat van The xx wereldwijd opgepikt werd. Zelfs als je dat debuut niet gekocht hebt, is de kans groot dat je de meeste songs inmiddels gehoord hebt. Ze werden gebruikt als achtergrond voor sportprogramma's, verknipt in trailers allerhande, en kwamen je tijdens het winkelen in hippe modezaken tegemoet gewaaid.

Voor Coexist zijn de drie niet te veel afgeweken van het geluid waar ze hun onverwachte doorbraak aan te danken hebben. Ook de nieuwe nummers zijn zo discreet dat je ze in eerste instantie nauwelijks opmerkt, en baden in zo'n donkere, nachtelijke sfeer dat je er bij momenten aan twijfelt of de zon ooit nog wel op zal komen. De platonische vriendschap tussen Romy Madley-Croft en Oliver Sim wordt verder uitgediept in duetten waarin de liefde - en het afbrokkelen ervan - centraal staat, terwijl hun vriend Jamie Smith - inmiddels uitgegroeid tot een veelgevraagd remixer en producer - er desolate dubstepbeats onder monteert, en de stilte als vierde groepslid uitspeelt. De manier waarop die twee weemoedige croonerstemmen in elkaar opgaan, lijkt haast een chemisch proces, en de uitgepuurde esthetiek die de groep er in 'Angels' en 'Chained' op nahoudt, is van die aard dat je er onmogelijk onverschillig bij kunt blijven. 'Reunion' en 'Sunset' lonken dan weer nadrukkelijk naar de dansvloer, maar wie de benen wil strekken moet snel zijn, want geen enkel ritmepatroon houdt langer dan een paar maten aan. Zelden een plaat gehoord waarop zo weinig geluid zoveel sfeer teweeg kan brengen.

In het interview (zie pagina 2 in M) bekent zangeres Romi Madley-Croft dat ze nog steeds niet weet of de tweede van The xx een kutplaat of een classic is. Ze mag op beide oren slapen. (Young Turks)

Download eerst: 'Reunion'

Hier kan je de beste tracks uit de M 50 beluisteren, of je abonneren op de playlist.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234