Woensdag 23/10/2019

Tv-reeks

‘De Luizenmoeder’, vanaf vanavond op tv, staat niet alleen als remake van een Nederlandse topreeks

‘De Luizenmoeder’ gaat 9 januari van start op VTM, en is een remake van de gelijknamige Nederlandse comedyreeks. Beeld VTM

Waarom wordt een Nederlandse succesreeks ‘vervlaamst’? En wat zijn de lokale gevoeligheden? Na Team Spirit en Wat mannen willen krijgt topreeks De Luizenmoeder een remake aan deze kant van de Moerdijk.

Allicht begon het met de komst van de commerciële zender VTM in 1989. Die uitbreiding van het tv-aanbod zorgde ervoor dat we nog amper naar de Nederlandse omroepen keken. In 1995 besloot Disney Toy Story in een aparte versie te laten dubben voor ons ‘taalgebied’. En misschien bracht net dat Jan Verheyen op het idee om in 2000 de Nederlandse bioscooptopper All Stars te vervlaamsen tot Team Spirit. Sindsdien zijn remakes aan deze kant van de Moerdijk vrij gebruikelijk.

Vandaag is De Luizenmoeder aan de beurt. De Nederlandse comedyserie over het leven aan de lagereschoolpoort wist begin vorig jaar ruim 4 miljoen kijkers te boeien. Maar in plaats van de reeks gewoon aan te kopen en hier uit te zenden, besloot VTM een Vlaamse versie te bestellen. Met eigen acteurs en eigen grappen. Want een hertaling zorgt voor een betere band met de kijker.

In Nederland wordt het hoofdpersonage uit ‘De Luizenmoeder’ gespeeld door Jennifer Hoffman. Bij ons speelt Lynn Van Royen dezelfde rol. Beeld NPO

“Het origineel is steengoed en ook in Vlaanderen herkenbaar”, vertelt regisseur Maarten Moerkerke, die ook het Vlaamse scenario onder handen nam. “Daarom wou ik het bewust niet ánders aanpakken. Wat werkt blijft bewaard, de archetypes van personages zijn overeind gebleven, we hebben er ook geen bij verzonnen. Ik ben zo dicht mogelijk bij het origineel gebleven, maar heb elke uitdrukking of situatie wel door een Vlaamse bril bekeken.” Zo zijn de namen van personages veranderd, maar zien ze er wel hetzelfde uit.

Pielemuis

Moerkerke vroeg drie scenaristen met een uiteenlopende achtergrond om de hele reeks te herwerken, waarmee hij zelf het uiteindelijke script samenstelde. In de eerste plaats gaat het om techniciteiten, zoals ‘groepen’ die ‘leerjaar’ worden. Of de vocabulaire voor het omschrijven van geslachtsorganen. In Nederland was dat ‘pielemuis’ voor ‘vagina’, bijvoorbeeld. “Ik heb me een halve dag beziggehouden met googelen naar Vlaamse synoniemen”, lacht Moerkerke. “Het één-op-één nadoen is onmogelijk, maar het ligt er nooit veraf. Zo hebben we de liedjes van de schooljuffrouw gewoon behouden. Omdat het werkte en niet raar was.” 

Els Dottermans kruipt in de huid van juf Els. In Nederland heette dat personage juf Ank. Beeld VTM

Situaties zijn soms moeilijker om te zetten. Zo draait een Nederlandse aflevering helemaal om de Sinterklaas-discussie. Alleen wordt die in Vlaanderen op een andere manier gevoerd. “Het begint al met het concept dat Nederlandse kinderen op 6 december zelf cadeautjes knutselen op school”, zegt Moerkerke. “We hebben ons ook niet ingelaten met de rellen die daar vaak ontstaan bij de Intrede van de Sint. We hebben ervoor gekozen het anders te brengen.”

En ook de tempo moest trager. “In Nederland communiceert men sneller en brutaler, wat hier niet zou kloppen. Maar daarin hangt veel af van de cast. Een Vlaamse acteur gaat het sowieso anders spelen, trekken het wat naar zich toe, zodat het een lokaler karakter krijgt.”

Geen grote boulevards

Ook Hilde Van Mieghem erkent de noodzaak van remakes. In 2013 maakte de regisseuse/scenariste zelf een Nederlandse versie van haar film Smoorverliefd. “We hebben altijd al ver uit elkaar gestaan”, vindt ze. “Denk maar aan het grote verschil tussen protestantisme en katholicisme. En sinds de vereniging van Europa staat iedereen toch erg op zijn eigen identiteit. Taal en humor zijn erg anders, want dat is zo cultureel bepaald. In Nederland mag het brutaler, maar is men tegelijk puriteinser. Maar er was ook de praktische kant: decors moesten kleiner, straten zijn er smaller. Onze ruime huizen met traphallen en grote boulevards, dat kon niet.”

‘Smoorverliefd’ van Hilde Van Mieghem kreeg in 2013 een Nederlandse remake. Beeld KFD

In 2015 schreef Willem Wallyn het scenario van Wat mannen willen, de film van Filip Peeters gebaseerd op het Nederlandse Mannenharten, dat al een remake was van het Duitse Männerherzen. In plaats van die letterlijk om te zetten, heeft hij een eigen versie geschreven, losjes gebaseerd op de eerdere films. Volgens de filmmaker zijn zulke aparte versies niet echt nodig. “Toch merk ik dat van alle films die ik geschreven heb, dat diegene is die het meeste publiek heeft getrokken”, zegt hij. “Blijkbaar zien mensen graag hún versie van zulke herkenbare, eenvoudige komedies, omdat het de spots richt op figuren die ze lokaal ook kennen.”

En daarom is het jammer dat er niet meer remakes vanuit Vlaanderen vertrekken, vindt Wallyn. “Of dat we niet meer hermaken uit het Franse taalgebied. Ik zou bijvoorbeeld graag een Vlaamse versie maken van Le père Noël est une ordure. Als de goede Franse komedies dan toch niet meer in onze bioscopen geraken, moeten we ze misschien zelf maken?”

De Luizenmoeder, woensdag om 20.35 uur bij VTM.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234