Dinsdag 18/02/2020

Rock Werchter

De La Soul, Werchters eerste hiphopact ooit: "België was hier niet klaar voor"

De La Soul in 1990 op Torhout/Werchter. Beeld Getty Images

Hiphop was nooit eerder zo goed vertegenwoordigd op Rock Werchter als dit jaar. Maar aan de pioniers op het festival zal het vast niet gelegen hebben. In 1990 liet Torhout/Werchter een nieuwe wind waaien met rap, maar De La Soul bleek een scheet in een fles.

“Hiphop is vandaag de nieuwe rock-’n-roll”, orakelt Anderson .Paak. Een generatie jonge tieners en twintigers zal hem daarin ongetwijfeld bijtreden. Maar de weg die hiphop sinds de jaren negentig heeft afgelegd – toen heette het genre nog 'rap' – is lang geweest. En dat voert ons meteen terug naar het allereerste en compleet verguisde hiphop-optreden van De La Soul op Rock Werchter in 1990.

Dat jaar zet Herman Schueremans voor de eerste keer zichtbaar in op vernieuwing. Na tien vette jaren dreigt het vet van de soep te zijn. Een jaar eerder raakte Torhout/Werchter voor het eerst in lange tijd niét uitverkocht. Een tweestrijd dringt zich op. De organisatie kan blijven inzetten op dezelfde generatie muzikanten die het festival groot heeft gemaakt in de jaren tachtig. Of ze kan aanknopen bij de tijdsgeest én bij MTV dat drie jaar voordien in Europa zijn opgang heeft gemaakt. Die clipzender is een kweekvijver van talent, maar ook van eendagsvliegen. De La Soul verschijnt er tig keer per week met de clip van 'Me Myself and I'.

Fun en herkenning

Dreigende onweerswolken pakken zondagochtend samen boven Werchter, en ook De La Soul wordt niet bepaald het zonlicht in de ogen gegund. Zij zijn nochtans de grootste verrassing op de affiche van T/W. Een Amerikaanse hiphopact die zowel een snugger als grappig debuut heeft uitgebracht? 3 Feet High and Rising (1989) is één van de eerste platen die de oversteek kan maken naar blanke middenklassers. “Rap en hiphop blijken hier om te blijven”, klinkt het bij monde van De Schuer in het programmaboekje. “Dus kan T/W er eigenlijk niet meer buiten. We hebben gezocht naar een band die fun kan brengen met herkenningshits voor een breed publiek. Hiphop die niet boven het hoofd van de luisteraars gaat. De La Soul is voor mij zo’n beetje de kruising tussen een groep en Guy Mortier.”

Toch lijkt Schueremans zelf ook niet helemaal zeker van zijn keuze. “We hebben voor de limiet van dertig minuten gekozen om niet in monotonie te vervallen”, sust de organisatie a priori. Die zuinigheid blijkt een maat voor niets. Achteraf regent het klachten, en in De Morgen staat te lezen: “Rap en het podium gedijen niet. Rap en de massa zijn ook niet bepaald intieme vrienden. Eens van het vinyl op het podium geschud, lijkt hiphop een ondervoed kind dat beduusd in zijn blootje staat. Schraal en haast doorzichtig.” Humo is iets prozaïscher in zijn kritiek: “De La Soul was in de eerste plaats een aanleiding om hevig te verlangen naar Urban Dance Squad (dat een crossover met gitaren en drums bracht; GVA).”

Terecht neergesabeld, zeggen getuigen vandaag. De La Soul ontkwam niet aan de kwaal waar veel hiphopartiesten uit die periode mee kampten: een geluidsbrij van samples en raps op het podium, die de kracht van de plaat overschaduwde. Maar wat ook meetelde volgens ooggetuige Jimmy Dewit (DJ Bobby Ewing van Discobar Galaxy): het concept three mc’s and one dj had niemand in de Vlaamse velden ooit gezien. Of toch zeker niet op zo’n groot, traditioneel podium. “Ook ik vond dat raar”, zegt Dewit vandaag. “Ik had nochtans de eerste platen van De La Soul in mijn collectie, maar ik behoorde toen tot het kamp dat dacht: dit hoort hier niet thuis. We waren daar gewoonweg nog niet klaar voor in België."

"Ik herinner me dat ik een uur voordien nog wél omvergeblazen werd door het 'nieuwe' Mano Negra, dat met twintig man op het podium stond, en u een stevige boks op uw bakkes gaf. Die vuist kon De La Soul nooit maken. Er was niets te beleven op het podium. Het was zelfs saai. Ik zou nu heel triomfantelijk moeten zeggen: ik was erbij en had toen al in de gaten dat ze legendarisch zouden worden! Maar dat was het dus niet zo. Op dat ogenblik was ik er zelfs heilig van overtuigd dat De La Soul iets van voorbijgaande aard zou zijn. (lacht) Nu pas snap ik hoe visionair de beslissing van Rock Werchter was, om hiphop een kans te gunnen. Hetzelfde overkwam ook Depeche Mode, hè. Ik herinner me nog dat rockfans fulmineerden, omdat die met taperecorders en dergelijke speelden op Rock Werchter. Een schande! En zie hoe de geschiedenis de kaarten heeft geschud.”

Wandelmoment

De La Soul tekende volgens Dewit voor het Wandelmoment op Werchter. “Er stond in die tijd maar één podium op de weide. Als een groep je niet interesseerde, ging je gewoon achteraan op de wei lummelen en bijpraten met oude bekenden of vrienden.”

Die desinteresse lag wel niet alleen aan De La Soul, geeft Dewit toe. “We leefden in een mild verzuilde maatschappij: als je die affiche van toen bekijkt, merk je hoe braaf die was. In alle opzichten was het een zeer gewaagde keuze van Schueremans om iets anders dan rock of blues te programmeren.” Op het eind van de rit heeft de Schuer ook gelijk gekregen. “Kijk nu naar de affiche van Rock Werchter! Het leuke is dat de buitenwereld je niet meer dwingt om te kiezen. Vroeger was het niet sociaal aanvaard om Lenny Kravitz én De La Soul leuk te vinden. Nu is dat doodnormaal. En maar goed ook.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234