Vrijdag 06/12/2019

Ready Player One

De kroniek van de 'Easter Egg': de inside jokes van de populaire cultuur

Het 'A113'-moment in TOY STORY, een klassieke easter egg in de films van Pixar. Beeld rv

Ready Player One - Spielbergs nieuwste worp - komt enkele dagen voor Pasen in de zalen. Toeval, want de film draait om de queeste naar een Easter Egg. Een vette knipoog naar de verborgen boodschappen die game- en filmmakers al decennialang in hun werk stoppen. Een overzicht!

Easter Eggs zijn inside jokes. Een manier om subtiel naar het werk van anderen te verwijzen. Of gewoon een goed verborgen leukigheidje in een film of videospel. Ze opmerken, is als het vinden van een paasei, zonder de sugar rush.

'Ready Player One' zit nokvol subtiele en minder subtiele verwijzingen naar de populaire cultuur, zoals deze robot uit 'The Iron Giant'. Beeld RV

Ook Ready Player One - vanaf woensdag in de zalen - zit nokvol easter eggs. Ze zitten in elke hoek van het bioscoopscherm, met honderden referenties naar de populaire cultuur. Van Jurassic Park, over The Iron Giant tot The Shining.

Het eerste paasei

De term 'Easter Egg' werd voor het eerst gebruikt in 1979. De geheime boodschap zat verstopt in het videospel Adventure voor de Atari 2600 game console. In die tijd kregen programmeurs van computerspelen geen vermelding. Warren Robinett, een medewerker van Atari die het bewuste spel programmeerde, hekelde dat gebrek aan erkenning in een verborgen boodschap. Wie z'n vierkantje avatar over een specifieke pixel bewoog, kreeg deze rechtzetting te zien: "Created by Warren Robinett". Behalve het ontdekken zelf, leverde het de speler niets extra op.

Bij Atari heeft men lang niets over de rebelse actie geweten. Tot Robinett het bedrijf verliet, en een aandachtige speler de Easter Egg onthulde. Atari heeft even getwijfeld om een nieuwe versie van Adventure zonder de boodschap op de markt te gooien, maar dat bleef te kostelijk. Uiteindelijk werd beslist het toevoegen van Easter Eggs net aan te moedigen, om trouwe spelers te belonen.

De 'Created by Warren Robinett' Easter Egg in Adventure. Beeld RV

Easter Eggs vonden snel hun intrede in de uitgebreide software-industrie. Vaak kwamen ze tevoorschijn na het ingeven van enkele specifieke commando’s. Wie op een DEC PDP-10 de woorden ‘make love’ invoerde, kreeg bijvoorbeeld als antwoord ‘not war?’.

Recenter én geavanceerder: in de versie van Microsoft Office uit 1997 zaten een flight simulator en pinball game verborgen. Op Wikipedia staat zelfs een hele pagina met alle Easter Eggs in Microsoft-producten. Een praktijk die het bedrijf in 2002 verbood, als onderdeel van het Trustworthy Computing Initiative. Veiligheid boven paaseieren, dacht Bill Gates. 

R2-D2 in Egyptische tempel

Al in 1927 bedacht Alfred Hitchcock iets wat we vandaag een Easter Egg zouden noemen. Sinds The Lodger maakte de cineast 39 cameo's in films die hij zelf regisseerde.

Maar in films wordt er ook duchtig naar andere films geknipoogd. Wat dat betreft is Steven Spielberg in Ready Player One niet aan zijn proefstuk toe. Al in 1981 verstopte hij een verwijzing naar een bevriende franchise in zijn Raiders of the Lost Ark. In de Egyptische tempel die Indiana Jones betreedt, zit een subtiele hommage aan de beroemde droids uit Star WarsR2-D2 en C-3PO. Als een soort hiëroglief staat het duo gebeiteld op een pilaar.

Still uit 'Raiders of the Lost Ark', met een subtiele hint naar R2-D2 en C-3PO. Beeld RV

Nog een bijzondere vermelding voor Harry Potter and the Prisoner of Azkaban uit 2004. In dit derde Potter-deel krijgt de leerling-tovenaar een plattegrond waarop de stappen van zijn medeleerlingen te volgen zijn. De kaart dient ook als achtergrond van de aftiteling van de film. En daarop zien we ietsje meer dan alleen wat onschuldige verplaatsingen in de gangen van Hogwarts.

A113

Sinds 1995 zijn de digitale tovenaars van animatiestudio Pixar dan weer de koningen van de Easter Eggs. Ze maken er een sport van om enkele vaste knipogen in élke film te moffelen. Zo komt de code A113 te pas en te onpas in beeld, een verwijzing naar het klaslokaal van het California Institute of Arts waar medewerkers als John Lasseter, Andrew Stanton of Pete Docter, maar ook andere filmmakers als Glen Keane en Tim Burton les volgden. 

Regisseur Brad Bird (The Iron Giant, The Incredibles, Ratatouille) was de eerste om de geheime boodschap in een beeld te verwerken. Dat was in een aflevering van Steven Spielbergs serie Amazing Stories in 1987. De eerste Pixar-film waar de combinatie te zien was, was in de eerste Toy Story, als nummerplaat. Daarna deed A113 onder meer dienst als modelnummer van een fototoestel (Finding Nemo), graffiti-tag (Inside Out) en - uiteraard - klaslokaal (Monsters University).

De A113-referentie zit in elke Pixar-film, hier op een fototoestel in 'Finding Nemo'. Beeld Disney/Pixar

Verder rijdt er in elke Pixar-film ergens een Pizza Planet Truck voorbij, een verwijzing naar de eerste Toy Story. Het getal '95' komt regelmatig in beeld, niet in het minst als racewagen-nummer van Lightning McQueen in Cars, als hommage aan het jaar waarin de eerste computergeanimeerde film - opnieuw Toy Story - gerealiseerd werd. En ook de bal uit Luxo Jr. - de kortfilm uit 1986 die ook aan de basis lag voor de lamp in het Pixar-logo - komt in quasi elke Pixar-film aan bod. Maar de studio doet wel vaker aan zelfbevrediging, bewijze dit filmpje. 

The Truth

Sinds de jaren 1990 maken Easter Eggs ook hun opwachting in het home entertainment. Zo verschijnt in 1998 de cd The X-Files: The Album, met daarop muziek van onder meer Foo Fighters, Björk en Noel Gallagher. Wie de laatste track - de intromuziek van de tv-serie - tot het einde beluisterde, kreeg nog een bijzondere bonus. Het nummer zelf duurde hooguit drie minuten, dan volgde een lange stilte tot 10:13. Dan volgde een verborgen spoken word, ingesproken door Chris Carter. Die verklapte onomwonden de clou van de reeks: The Truth. 

Het trucje werd nog vaak toegepast, onder meer in eigen land op de mix-cd In Your Space van Discobar Galaxie uit 2002. Officieel had de plaat 37 tracks. Wie verder luisterde, botste op vijftien 'lege' tracks, die uitmondden in het verborgen en niet geadverteerde nummer 'A Far L'Amore Comincia Tu (Liebelei)' van Raffaella Carra. Een klein cadeautje voor de meerwaardezoeker.

Ook op dvd's was het concept Easter Egg lang erg populair. Wie met de afstandsbediening in het startmenu 'verkeerdelijk' naar links of rechts drukte, liet soms een verborgen knop oplichten, met daarachter een geheime video. Zo bevatte de dvd van Memento uit 2000 een verknipte versie van de film, in chronologische volgorde. Deze website houdt een lijstje bij van de leukste Easter Eggs bij Amerikaanse releases. En dichter bij huis: op de dvd-box van Het Peulengaleis staan enkele verborgen audio-fragmentjes van het legendarische radioprogramma waarop de tv-reeks gebaseerd was. 

The Upside Down

En ook anno 2018 blijven Easter Eggs op de meest onverwachte plaatsen opduiken. Zo verbergt Spotify enkele fijne verrassingen voor fans van de soundtracks. Wie via het programma op zijn computer naar een album van Stranger Things luistert, ziet de streamingdienst na enkele seconden transformeren in The Upside Down. En wie de scores van John Williams bij Star Wars opzet, ziet de playbalk onderaan veranderen in een lightsaber.

Spotify laat haar computerprogramma transformeren in The Upside Down, telkens je een soundtrack-album van 'Stranger Things' beluistert. Beeld RV

Al is het vandaag vooral Google die de kroon spant. De technologiereus verstopt al paaseieren sinds 2000, en nog regelmatig komen er nieuwe bij. Wie bijvoorbeeld "answer to life the universe and everything" als zoekopdracht ingeeft in de zoekmachine, krijgt een rekenmachine te zien met als uitkomt: 42. Een knipoog naar The Hitchhiker's Guide to the Galaxy. De woorden "do a barrel roll" doen je scherm ook effectief rollen. En wie zoekt naar "webdriver torso", laat het Google-logo veranderen in dansende blokken.

Ook op de vraag naar het leven, het universum en alles heeft Google het antwoord. Beeld RV

De Pegman - het oranje mannetje in Google Maps dat je naar de kaart kan slepen om Street View te starten - krijgt op sommige plekken in de wereld een make-over. Zoek maar eens naar het Schotse meer Loch Nech of Buckingham PalaceEn sleep je hem naar de kaart in Florida of Hawaii, of toch in de buurt van het water, krijgt Pegman een zeemeerminstaart.

En voor de lezer die tot hier is geraakt: de auteur van dit artikel verstopte zijn favoriete YouTube video als Easter Egg, ergens in deze tekst. Zalig Pasen!

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234