Woensdag 08/04/2020

KRAFTWERK 12345678

De Kraftwerk-catalogus (3): ‘Trans-Europe Express’ uit 1977, futuristische kitsch!?

Beeld Klingklang

Acht platen in vier avonden. Zaterdag begint Kraftwerk in de Koningin Elisabethzaal aan zijn (hopeloos uitverkochte) 3D-concertreeks THE CATALOGUE 1 2 3 4 5 6 7 8. En omdat u al genoeg werkt, blikken wij deze week voor u terug op het volledige oeuvre van de Duitse elektronicapioniers. Vandaag: Trans-Europe Express.

Jaar: 1977
Bezetting: Ralf Hütter, Florian Schneider, Karl Bartos, Wolfgang Flür

Het concept

Na een promotietournee doorheen de VS was Kraftwerk zich bewust geworden van zijn popstatus. Trans-Europe Express klonk bijgevolg weer melodieuzer dan voorganger Radio-Activity, maar tegelijk ridiculiseerde de band zijn bekendheid en imago met teksten als "we are showroom dummies" en "he fell in love with the image of himself and suddenly the picture was distorted". Op technisch vlak bleef Kraftwerk grenzen verleggen door – nerd alert! – nieuwe sequencers te bouwen, zodat ze complexere synthesizercomposities in elkaar konden boksen. Om de sequencers uit te testen, namen ze ook een hoop treingeluiden op, maar die bleken uiteindelijk even dansbaar te zijn als de NMBS op tijd rijdt.

Een van de hoezen van 'Trans-Europe Express' (1977)Beeld RV

Pour la petite histoire: Trans-Europe Express is het eerste Kraftwerk-album waarvan twee verschillende versies worden gemaakt: één in het Engels en één in het Duits. 

De hoes

Van Trans-Europe Express bestaan verschillende hoezen, maar Ralf Hütter, die vandaag als enig originele lid overblijft en sowieso meestal de plak zwaaide binnen de groep, geeft de voorkeur aan een overdreven geretoucheerde foto waarop het viertal eruitziet als etalagepoppen: real not real. De foto is van de hand van J. Stara, maar doe vooral geen moeite om die naam te googelen. Het enige wat je te weten komt, is dat je niet de enige bent die er meer over te weten wil komen.

De hoes van J. Stara Beeld RV

De kritieken 

Na een vernietigende review voor Autobahn en Radio-Activity, lijkt het erop alsof Rolling Stone de band had opgegeven: nergens op het web is een vintage recensie van Trans-Europe Express uit het tijdschrift te vinden. Wel was de Amerikaanse rockbijbel zo vriendelijk om de plaat in 2003 nummer 253 toe te dichten in zijn 500 Greatest Albums of All Time - net na Reasonable Doubt van Jay-Z. Wij herhalen: ná Jay-Z! Sorry, maar als er een f***ing plaat bepalend is geweest voor én elektronische muziek én hiphop én bij uitbreiding driekwart van wat er sindsdien in de hitlijsten stond, dan zal het Trans-Europe Express wel zijn. Al moet gezegd dat het album ook in Europa bijzonder lauw werd onthaald. De recensie in Der Spiegel was zelfs vernietigend: "Futuristen-Kitsch", liet een stagiair optekenen. Hadden ze het toch wel alweer nicht gewußt, zeker.

Het succes 

Kraftwerk had de grootste moeite om Trans-Europe Express aan de man te brengen. In de VS verkocht het album dan al iets beter dan Radio-Activity, het bleef steken op nummer 117. De briljante titeltrack schopte het in de single charts nog tot de 67ste plaats, maar dat was meteen ook de enige noemenswaardige hitnotering, ter wereld. In Groot-Brittannië haalde het nummer ‘Showroom Dummies’ later wel nog de top dertig. Dat was echter pas in 1982, het jaar waarin Afrika Bambaataa er de hiphopklassieker ‘Planet Rock’ uit had gedistilleerd.

De hoes van de reissue van 'Trans-Europe Express' uit 2009Beeld RV

Dé lyric

Kraftwerk had niet alleen een voorliefde voor autosnelwegen, maar ook voor treinen: het titelnummer is een ode aan het Europese sneltreinnetwerk Trans Europ Express (TEE). Dat is intussen opgedoekt, maar de Eurostar is er wel bijgekomen. Alleen konden de Duitsers in 1977 geen Brexit voorspellen, vandaar het mogelijk iets té enthousiaste “life is timeless; Europe endless” uit het nummer 'Europe Endless'.

Fun fact 

De zelfverklaarde Kraftwerk-fan David Bowie vroeg de band in 1976 om samen te werken. De band vereeuwigde hun ontmoeting (waarop ook Iggy Pop aanwezig was) in het nummer 'Trans Europe Express': “From station to station. Back to Düsseldorf City. Meet Iggy Pop and David Bowie.” 

De samenwerking is er echter nooit gekomen. Kraftwerk bedankte vriendelijk voor het aanbod.

Markante cover

In 2000 neemt de in Chili wonende Duitser Señor Coconut een album op vol Kraftwerk-covers - Latin style! ‘Showroom Dummies’ klinkt daarop plots erg mambo, inclusief de nodige ‘cha-cha-chas’ en xylofoontjes.

En dan nu ... muziek!

Kraftwerk speelt Trans Europe Express op 21/5 in de Koningin Elisabethzaal, Antwerpen.

3-D The Catalogue verschijnt op 26/5 bij Warner Music op vinyl, cd en Blu-ray.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234