Dinsdag 29/11/2022

DM ZaptDe kaping van de Pompei

‘De kaping van de Pompei’: onderhandelen is altijd een tactisch spel, ook als het om mensenlevens gaat

Hendrik Toxopeus was de kapitein van de Pompei toen dat schip gekaapt werd in 2009. Beeld VRT
Hendrik Toxopeus was de kapitein van de Pompei toen dat schip gekaapt werd in 2009.Beeld VRT

Ann-Marie Cordia zet de blik op oneindig. Vandaag: De kaping van de Pompei.

Ann-Marie Cordia

Je zag het meteen aan zijn gezicht, in het eerste deel van deze Canvas-docureeks. Beetje verweerd. Schuwe blik. Veelbetekenende stiltes. Kapitein Hendrik Toxopeus is getekend voor het leven. De Nederlander voer met het Belgische schip Pompei, toen het onderweg van Jebel Ali naar Durban in 2009 gekaapt werd door Somalische piraten. Ook West-Vlaming James Law was aan boord. Hij vertelt hoe een piraat steeds maar lonkte naar zijn horloge en hij het overboord wilde gooien. Die fout kostte hem bijna zijn leven. Zou hij daar ’s nachts nog vaak van wakker schrikken? Dat is vast nog wat anders dan wat nachtelijk gepieker over hoe je ooit ontvriend werd door een ex-minnaar nadat je hem per ongeluk had beledigd, bedenk je.

De gesprekken van de aangestelde onderhandelaar met de ‘dealer’ van de kapers werden destijds op band opgenomen. Je hoort de Nederlander Hans Slaman in schabouwelijk Nederengels afpingelen. Eis om losgeld van de kapers: 6 miljoen dollar. Openingsbod van Hans: 625.000 dollar. Dagen werden weken werden maanden werden moedeloos, uitzichtloos, hopeloos. 6 miljoen werd 4,7 miljoen. 625.000 werd 1,1 miljoen. Onderhandelen is altijd een tactisch spel, ook als het om mensenlevens gaat.

Plan A was betalen, plan B een militaire operatie, leert deel 2. Na 71 dagen werd het losgeld dan toch in zee gedropt en konden de kapers cashen. Kapitein Hendrik was achteraf zichzelf niet meer. “Ik kon nog geen krant lezen, het interesseerde me helemaal niets.” Dat de internationale gemeenschap niets ondernam tegen piraterij, maakte hem woest. Tussen 2008 en 2012 werden 180 schepen gekaapt in de Golf van Aden, goed voor slachtoffers uit 125 landen. Op termijn werd piraterij minder lucratief, nadat de scheepvaart zich beter had bewapend en nadat de internationale gemeenschap talloze schepen had gestuurd richting Somalische kust. Het Belgische fregat Louise-Marie voorkwam in het bijzijn van een VRT-cameraploeg in 2012 een nieuwe kaping. Een van de kapers bleek er eentje van de Pompei, zo bewezen vingerafdrukken. België werd zowaar het eerste land ooit om een piraat te vervolgen.

Deel drie van De kaping van de Pompei doet nadenken over goed en kwaad. Zijn alle piraten slecht? Enkel de top? Gingen ze niet pas aan het kapen toen alle vissen uit de zee waren verdwenen? Er is de intrigerende figuur T.A. aka Tiiceey. De Somaliër vertelt hoe hij ooit het land uitvluchtte, maar later terugkeerde om iets van zijn land te maken als gouverneur. Even voel je iets dat op medeleven lijkt, om het wat later weer overboord te gooien.

T.A. leidde uiteindelijk wel tot de vangst van Afweyne, opperkaper van de Pompei. En dit allemaal via een spectaculaire undercoveroperatie van het Belgische gerecht die je niet voor mogelijk houdt. Alleen al daarom is de volledige reeks van De kaping van de Pompei het kijken waard. Afweyne ontkent alles, vanuit zijn Belgische cel. ‘Ík word gegijzeld’, beweert hij.

De kaping van de Pompei, te zien op VRT Max.

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234