Dinsdag 15/06/2021

NieuwsDe Ideale Wereld

‘De Ideale Wereld’ opnieuw door het stof na politieke kritiek: ‘Met wat we nu weten hadden we die grap niet gemaakt’

Presentator Jan Jaap van der Wal gaat uit de bocht met een grap over 'poetsvrouw' Ayan Muhamed Yusuf. Dat ze zo wordt voorgesteld enkel omdat ze zwart is, raakte haar diep. Beeld VRT
Presentator Jan Jaap van der Wal gaat uit de bocht met een grap over 'poetsvrouw' Ayan Muhamed Yusuf. Dat ze zo wordt voorgesteld enkel omdat ze zwart is, raakte haar diep.Beeld VRT

Opnieuw moet het satirische programma De Ideale Wereld door het stof. Deze keer was de Vlaamse regering boos vanwege een grap over een Belgisch-Somalische medewerkster. ‘Hier werd een individu nodeloos persoonlijk geschoffeerd.’

“Schandelijk, dat woord is hier op zijn plaats.” In een mededeling namens de hele Vlaamse regering heeft minister-president Jan Jambon (N-VA) zijn afkeer uitgedrukt over een grap uit De Ideale Wereld. Het gaat om een fragment waar presentator Jan Jaap van der Wal beelden becommentarieert uit de persconferentie van de Vlaamse regering. Als op het einde een zwarte vrouw de tafel ontsmet, zegt hij: “Machtige blanke mannen wandelen weg, terwijl er gekuist moet worden. Door wie? (doelend op de vrouw, RW) Jezus, Jan Jambon, doe hier iets aan.”

De vrouw in kwestie is Ayan Muhamed Yusuf, die intussen al zowat vijftien jaar meedraait in de Wetstraat. Ze werkte op het kabinet van toenmalige premiers Yves Leterme (CD&V) en Herman Van Rompuy (CD&V), later was ze in dienst bij Vlaams minister-president Geert Bourgeois (N-VA), nu bij Jambon.

Ze is geboren in de Somalische hoofdstad Mogadishu, waar ze een zorgeloze jeugd had, tot ze tien jaar werd en de oorlog uitbrak. Het gezin vluchtte weg en Yusuf raakte gescheiden van haar ouders. Op haar zeventiende kwam ze met haar oom als vluchteling naar ons land. En uiteindelijk belandde ze van het Klein Kasteeltje tot bij de minister-president. Ze bracht vorig jaar nog een boek uit over haar traject. Jambon noemt haar een ‘topvrouw’.

Bekijk het fragment in ‘De ideale wereld’

Yusuf was in tranen nadat ze het fragment vrijdagochtend te zien had gekregen. Dat ze wordt voorgesteld als onderdanige poetsvrouw, simpelweg omdat ze zwart is, raakte haar diep, geven aanwezigen aan. Aangezien zij mee de ministerraad moest voorbereiden, hadden alle ministers haar verslagenheid opgemerkt. Jambon besliste daarop, in overleg met alle collega’s, te reageren.

Nog tijdens de ministerraad nam de woordvoerder van minister van Media Benjamin Dalle (CD&V) contact op met de VRT en Woestijnvis. Hij verwittigde hen dat er een persbericht zou volgen en legde de situatie uit. Toen Van der Wal vernam om wie het ging, ging hij akkoord om zijn excuses aan te bieden. Hij speelde zijn telefoonnummer aan Yusuf door om de kwestie uit te praten, wat later op de middag ook gebeurde.

Zijn communicatie volgde amper een half uurtje na die van Jambon. “Beelden liegen niet, maar tonen niet altijd de hele waarheid en dat was hier zeker niet het geval”, stelde Van der Wal. “Met wat we nu weten hadden we die grap niet gemaakt.”

De programmamakers beslisten om het fragment weg te halen van Facebook en YouTube. Op het onlineplatform VRTNU bleef de integrale aflevering wel staan, al werd de programmabeschrijving aangevuld. Elke kijker krijgt zo de reactie van Van der Wal te lezen, inclusief excuses.

Hitlergroet

Het is al de tweede keer dat De Ideale Wereld door het stof moet. Komiek Geert Hoste had in de uitzending van 30 april vorig jaar een Hitlergroet gebracht bij een grap over Vlaams Belang. Er volgden excuses van de programmamakers, waarna ook de aflevering offline werd gehaald, ook van VRTNU.

Vanuit de oppositie klonk toen het verwijt van politieke inmenging via de raad van bestuur. “Het principe is nu opnieuw hetzelfde”, zegt Elisabeth Meuleman (Groen), Vlaams Parlementslid en voorzitter van de commissie Media. “Het is aan de VRT zelf om te onderzoeken of dit ongepast is, niet de politiek.” Volgens haar collega Katia Segers (Vooruit) is dit vooral voor mediaminister Dalle problematisch. “Tot nu toe heeft hij altijd de inhoudelijke onafhankelijkheid van de programmamakers bij de VRT consequent verdedigd. Daar zondigt hij nu zelf tegen.”

De Vlaamse regering benadrukt dat dit geval van een andere orde is. “Je mag publieke figuren en partijen op de korrel nemen”, zegt Olivier Van Raemdonck, woordvoerder van Jambon. “Maar hier werd een individu nodeloos persoonlijk geschoffeerd. Dat konden we niet laten passeren. Verder gaan we dit niet op de spits drijven.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234