Donderdag 17/10/2019

Festivals

De helft vrouwen op het festivalpodium: in Barcelona lukt het, waarom niet bij ons?

Er komen lovende woorden over Primavera Sound, het Spaanse festival waar eind vorige maand de helft van de acts een vrouw was. Het lijkt een schril contrast met de festivalaffiches uit ons land. Waarom haalt vrouwelijk talent de Belgische podia niet?

“Jullie promoten toch geen seksegelijkheid door zomaar wat vrouwen op het podia te kwakken? Het gaat toch om de kwaliteit van de muziek?” Het Primavera-festival kreeg weinig positieve reacties toen ze daar begin dit jaar lieten weten evenveel vrouwen als mannen te willen programmeren op hun zestien podia aan de kust van Barcelona. Eind mei leek de scepsis over dat fiftyfiftybeleid snel weggeveegd: de line-up telde stuk voor stuk artiesten die de muziekrecensenten lieten zweven. Rosalía, Róisin Murphy, Solange en Christine & the Queens, hen noem je niet zomaar quota.

“Primavera heeft werk gemaakt van iets waar de afgelopen jaren vooral oeverloos over werd gepráát”, schreef muziekjournalist Robert van Gijssel in de Volkskrant. “Als je wordt betoverd door een adembenemende show van Janelle Monáe, dan verdampen de formele kanttekeningen. Een dag later brult het stampvolle veld bij de show van Rosalía alle teksten mee van het liedje ‘Malamente’. Dan weet je dat je niet naar een uit de hand gelopen goede bedoeling staat te kijken, maar gewoon naar de best beschikbare pop van het moment.”

Die best beschikbare popmuziek is wel nog niet beschikbaar op de Belgische festivalpodia: gemiddeld is maar een op de vijf van de artiesten op onze podia een vrouw, zo blijkt uit cijfers van muziekorganisatie Shesaid.so, die genderongelijkheid in de muziekindustrie aankaart. Puur vrouwelijke acts maken zelfs maar 12 procent van de gemiddelde line-up uit. “Veel festivals zijn duidelijk nog niet bezig zijn met gendergelijkheid in de programmering”, zegt Claïs Lemmens van Shesaid.so. “Een programmator heeft een soort influencer-rol: je bepaalt mee welke muziek het publiek leert kennen. Dan is het spijtig dat ze niet proactief en bewust meer vrouwelijk talent betrekken.”

Concurrentie

Beste leerling van de festivalklas was dit jaar Werchter Boutique, met 50 procent vrouwelijke artiesten. Stevie Nicks verzorgt de hogere noten bij Fleetwood Mac, Chrissie Hynde bij The Pretenders. Al was geen enkele podiumact op volledig vrouwelijk. Woordvoerder Nele Bigaré liet weten dat hun voornaamste bezorgdheid de kwaliteit blijft. “Een publiek kunnen begeesteren, sterk werk brengen, dat zijn onze criteria. Wie goed is, van welk gender dan ook, heeft een plek op onze festivals.” Rock Werchter haalt de kaap van één op de drie vrouwelijke acts, met headliners Florence + the Machine en P!NK en Primavera’s succesartiesten Rosalía, Robyn en Janelle Monáe.

Ook het Brusselse festival Couleur Café hinkt wat achterop. Met 18 procent vrouwen op de affiche gaan ze er zelfs met 8 procent op achteruit tegenover vorig jaar. “De wil is er zeker om vrouwen te boeken, ik zou zelfs durven discrimineren in het voordeel van vrouwen,” zegt programmator Irene Rossi, “maar je wil ook de beste affiche voor je publiek. En er moet budget zijn. Natuurlijk zou ik ook Beyoncé graag boeken, maar je moet haar wel kunnen betalen.” 

Headliner Lauryn Hill kon Couleur Café wel strikken. Door de vele zomerfestivals in België neemt de concurrentie almaar toe, zegt Rossi. “Festivalpodia zijn pas de laatste etappe in de muziekindustrie. Er moet ook meer steun komen bij platenlabels en boekingskantoren, zodat vrouwen kunnen doorgroeien en het aanbod vergroot.”

Ook het genre speelt mee, blijkt uit de cijfers van Shesaid.so. Dancefestival Tomorrowland haalt minder dan 10 procent vrouwen op de (voorlopige) affiche, metalmekka Graspop minder dan 8. Al duikt ook het eclectische Pukkelpop dit jaar onder de 20 procent vrouwen op de podia. “Vanzelfsprekend zijn we pro gendergelijkheid, maar zoiets moet je laten evolueren en zeker niet kunstmatig forceren”, vindt woordvoerder Frederik Luyten. “Beschikbaarheid, kwaliteit en genre spelen de voornaamste rol bij ons.” Maar, zegt Luyten: “met onder anderen Jorja Smith, Beth Ditto en wonderkind Billie Eilish brengen we enkele hele straffe madammen naar Kiewit.”

Straffe madammen

Die vrouwen staan wel niet bovenaan de affiche bij Pukkelpop. Geen van de headliners is een vrouw: The National mag twee keer aantreden, en verder komen Post Malone, Tame Impala en Royal Blood.  Dat de ‘beste affiche’ tegelijkertijd enkel mannelijke headliners programmeert, heeft volgens Lemmens een kwalijke ondertoon. “Als je die madammen dan toch zo straf vindt, waarom geef je hen dan geen plaats op het hoofdpodium of in een langer tijdsslot? Niemand zegt dat je meteen Beyoncé moet boeken: als programmator heb je wél de verantwoordelijkheid om wat dieper te graven. Nieuwe muziek ontdekken en mogen programmeren is net een van de perks of the job.

Zo slaagt het elektronische festival Horst er wél in om 30 procent vrouwelijke artiesten te boeken. “Als klein festival is het misschien makkelijker praten, maar ik vind het niet zo moeilijk om vrouwen te zoeken”, zegt medeorganisator Jochem Daelman, die bewust mikte op minstens één derde vrouwen op de affiche. “Wij vinden dat het publiek zich moet herkennen in wie op het podium staat. Elektronische muziek is nog altijd een beetje een mannenwereld, dus willen we ook nieuwe figuren aanbrengen waar jonge vrouwen zich mee kunnen identificeren.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234