Dinsdag 02/06/2020

InterviewStef Wauters

‘De functies van nieuwsanker en hoofdredacteur combineren ging echt niet meer’

Beeld Geert Van de Velde

Wie zit er dezer dagen niet elke avond om zeven uur aan zijn buis geplakt? Allemaal willen we weten wanneer het weer helemaal goed komt. Twitteren en scrollen op sociale media volstaat niet meer, we hunkeren naar de vertrouwde gezichten van onze nieuwslezers om het ons persoonlijk te vertellen. Stef Wauters (52) is zo’n gezicht en geef toe: is het niet zalig om elke dag even mee te drijven op het zachte timbre van zijn stem, die je vertelt wat je moet weten en doen? De kopman van VTM Nieuws weet dat zijn rol niet min is: ‘Er is maar één ding groter dan huidhonger, en dat is nieuwshonger.’

Stef Wauters: “Na de bijeenkomst van de Nationale Veiligheidsraad maken we altijd een extra programma, en dan weet je als je de set op stapt: hier zitten de mensen massaal op te wachten.”

Met Freek Braeckman én Birgit van Mol geveld door het coronavirus, heb jij de verantwoordelijkheid voor een heel groot stuk alleen moeten dragen.

Wauters: “Dany Verstraeten en Cathérine Moerkerke hebben ook overuren geklopt hoor. En Faroek Özgünes heeft met zijn ervaring als nieuwslezer dat gat heel vakkundig helpen dichten. Maar het zijn wel zware dagen geweest. Heel lange dagen ook, door de late updates die we brengen. In de beginperiode waren dat uitgebreide extra’s met veel gasten die ik vaak voor mijn rekening nam.”

Jij wilt dat ook. Op die belangrijke momenten wil je zélf instaan voor de presentatie.

Wauters: “Ja (glimlacht). Ik claim dan wel het één en ander. Een beetje onhebbelijk misschien, maar als er groot nieuws is, zit ik graag op de eerste rij. In een periode als deze wil ik er dus zoveel mogelijk bij zijn.”

Hoe zie jij je rol in deze barre tijden?

Wauters: “Ik blijf maar een nieuwslezer, hè.”

Nu niet opeens bescheiden gaan doen.

Wauters: “Oké, natuurlijk heb je als anker in deze periode een nog grotere maatschappelijke verantwoordelijkheid dan anders. We moeten mensen nu niet alleen gidsen en informeren, maar ook helpen het juiste te doen – bijgestaan door de beste specialisten, uiteraard.”

Niet simpel, want je moet er ook voor zorgen dat de paniek niet overneemt.

Wauters: “En dat mensen niet massaal smetvrees krijgen. Daarom vroeg ik gisteren aan Marc Van Ranst: ‘Hoe zit het met een volleybal? Kan die het virus verspreiden?’ Dat zijn vragen waar ouders mee zitten nu de sportclubs weer opengaan.

“Je weet, al enkele jaren gebruiken we een tool waarmee we dagelijks aan een panel van honderd mensen vragen wat zij willen weten. Vaak zijn dat dingen waar wij als nieuwsjunks al klaar mee zijn en die we daarom overslaan. Dan komen dus ook dat soort van praktische vragen naar boven: ‘Dribbelen met een bal en tussendoor het snot van je neus vegen, kan dat zomaar? Kan mijn kind wel veilig naar het volleybal gaan?’”

Jouw devies is: ‘Optimism is a moral duty.’

Wauters: “Ja, maar ik moet eerlijk toegeven dat ik het niet simpel vind om optimistisch te blijven. Ik weet echt niet zeker of we hier snel goed zullen doorkomen. Ervoor zorgen dat mensen solidair zijn en elkaar niet vergeten is nu belangrijker dan optimisme, denk ik. Daarom was die drone die we over Vlaanderen hebben laten vliegen zo’n schot in de roos.”

Was dat jouw idee?

Wauters: “Nee. Onze artdirector Danny Vanbergen kwam met dat plan. De allerbeste ideeën komen vaak van hem. En met dit idee hebben we school gemaakt: de Nederlandse NOS is komen kijken en stond versteld van wat die drone hier teweegbracht. Ondertussen vliegen er in Nederland voor allerlei zenders en kranten ik-weet-niet-hoeveel van die toestellen rond.

“Weet je, ik vond het vroeger hoogdravend als iemand op de nieuwsredactie zei: ‘We moeten mensen hun leven beter maken.’ Maar eigenlijk is dat toch wat je als journalist wilt doen: mensen een beter zicht geven op deze complexe wereld, zodat ze hun leven beter en rijker kunnen maken. Mensen vertrouwen er ook op dat jij als nieuwsprofessional hen daarin gidst.”

Jouw stem stelt met dat zachte timbre de mens daarbij ook nog eens optimaal gerust. ‘Zijn stem is rustgevender dan een doos Temesta’, was één van de recente commentaren.

Wauters: “Je bedoelt dat mensen in slaap vallen als ik het nieuws lees. Is dat wel een compliment?”

Hoe zou jij in deze tijd zelf graag het nieuws gepresenteerd krijgen?

Wauters: “Ik wil het niet gepresenteerd krijgen. Ik ben gewend het te horen van de minister-president of de viroloog zelf. Ik zou niet kunnen settelen voor the second best, vrees ik. Dat ik zelf kan vragen wat ik wil en ook kan dóórvragen, vind ik erg prettig.”

Wat is jouw prangendste vraag?

Wauters: “Iedereen gaat er nog altijd van uit dat dit straks voorbij zal zijn, en dat het leven weer zoals vroeger wordt. Ook economisch: dat dit een recessie wordt in een V-vorm, waarbij de economie een snelle duik neemt maar erna gewoon weer omhoog zal wippen. Maar dat gaat niet gebeuren. Ik zou heel graag willen dat politici daar eens open over beginnen te communiceren. Ik begrijp dat je mensen hun hoop niet moet ontnemen en dat je hun trapsgewijs van slecht nieuws op de hoogte moet stellen, maar ik wil weten waar we aan toe zijn voor de komende twee jaar. Ik stel die vraag ook steeds, maar iedereen fietst eromheen. Er wordt ook nog steeds gedaan alsof het evident is dat we straks een vaccin zullen hebben, maar er zijn virussen genoeg waar nooit een vaccin tegen gevonden is.”

Je bereidt je kennelijk graag voor op het ergste.

Wauters: “Je bedoelt dat ik een controlefreak ben? Is niet elke journalist dat? Dat je de wereld graag in kaart brengt, is toch om het gevoel te hebben dat je controle hebt over het leven, en om het daardoor beter aan te kunnen?”

Dat is waar. En vervolgens breng je anderen daarvan op de hoogte. Jij zit in de studio ook echt alsof je volledig in charge bent.

Wauters: “Op de set mag je nooit het gevoel hebben dat je je plaats warm houdt voor iemand anders. Het is ‘jouw’ set, ‘jouw’ nieuws. Jij bent op dat moment in control. Je moet je het nieuws toe-eigenen. Ik denk dat alle ankers dat wel doen.”

De kijkcijfers voor Het nieuws en Het journaal zijn waanzinnig.

Wauters: “Ja. Hoe vaak hebben ze televisie als nieuwsmedium de laatste tijd al afgeschreven? Het was ‘het medium van de vorige eeuw’! Nu is het nog maar eens heel duidelijk bewezen dat als het erop aankomt, mensen snakken naar redacties en gezichten die ze vertrouwen, en dat ze zich massaal tot hen richten om geholpen en geïnformeerd te worden.”

Ze richten zich wel nog steeds vooral tot het oude vertrouwde VRT-journaal, blijkt uit de kijkcijfers.

Wauters: “Ja, maar dan kijk je alleen naar het bereik via de reguliere nieuwsuitzendingen. Onze beelden staan ook op HLN, veruit het grootste online nieuwsplatform van het land. Ik heb gisteren de cijfers nog eens opgevraagd. Even kijken... De afgelopen maand kregen onze video’s 1,6 miljoen views per dag via HLN. Ik denk dat het totale bereik van ons nieuws ongezien is. En in de waarderingsstudie die wij geregeld doen, blijkt dat we het laatste anderhalf jaar geregeld hoger scoren dan Het journaal.”

Er huist toch een competitiebeest in je, hè? Stond je toen je vroeger voetbalde in de spits?

Wauters: “Nee, ik was spelverdeler, natuurlijk! (lacht)

Beeld RV

CHIPPENDALE

Tot zes jaar geleden was je officieel hoofdredacteur. Uit die functie ben je geruisloos verdwenen.

Wauters: “De functies van nieuwsanker en hoofdredacteur combineren ging toen echt niet meer. Ik was moe. Ik maak wel nog deel uit van het hoofdredactieteam en nog steeds zet ik de grote lijnen van VTM Nieuws mee uit – ‘Wat is onze filosofie? Hoe pakken we dingen aan?’ Maar het managen en alle praktische en organisatorische rompslomp die daarbij komt kijken, daar ben ik echt niet goed in.”

Ben je ook een chaoot?

Wauters: “Niet zo’n erge als jij, denk ik. Maar ik zit wel elke dag zes, zeven uur te schrijven, en daar ga ik helemaal in op. Ik kruip dan in mijn bubbel en de mensen weten dat. ‘Hij heeft het weer niet gehoord’, zeggen ze dan vaak tegen elkaar. Ik heb het soms wél gehoord, maar ik ben dan de input nog aan het processen omdat ik zo gefocust ben.”

Je hebt altijd je zin kunnen doen. Je bent daarin best verwend geweest door het leven.

Wauters: “Hoezo? Formule 1-piloot worden: niet gelukt! Topvoetballer worden: niet gelukt! (lacht)

Je was nog maar net binnen bij de VRT of je mocht al in beeld de sport verslaan.

Wauters: “Dat is waar. Professioneel heb ik heel snel fantastische dingen mogen doen.”

Ik was helemaal vergeten dat je bij De Droomfabriek begonnen bent.

Wauters: “Ongeveer, ja. Ik freelancete toen en deed van alles: ‘s ochtends gaf ik Frans op een college in Alsemberg (Wauters heeft Romaanse talen gestudeerd in Leuven, red.), ‘s middags deed ik research voor De Droomfabriek en ‘s avonds werkte ik op de sportredactie. Het was een ongelooflijk fijne tijd waarin ik heel veel geleerd heb. Je hebt gelijk: ik heb veel kansen gekregen.”

Je bent in die tijd wel ook uitgemaakt voor chippendale. Je bent één van de weinige mannen die op dezelfde onrechtvaardigheid is gestuit als veel mooie vrouwen: niet serieus genomen worden vanwege je uiterlijk.

Wauters: “Ik herinner me het verhaal van de chippendales nog heel goed. Het was sportjournalist Hans Vandeweghe die dat schreef in zijn column. Hij noemde Bart Raes, Robin Ramaekers en mij chippendales omdat wij zogenaamd de golden boys waren die bij Supersport presenteerden (het toenmalige sportkanaal van betaalzender FilmNet, red.). Ik kon dat toen wel hebben van Hans, omdat ik wist dat er wel een professioneel respect onder zat.”

Heb je ooit het gevoel gehad dat je schoonheid je sérieux in de weg stond?

Wauters: “Nee. Ik heb misschien ook het geluk gehad dat ik eerst achter de schermen en op de sportredactie wat metier heb kunnen opbouwen, en daarna een paar jaar nieuwsreportages heb gemaakt. Mensen waren al vertrouwd met mijn gezicht toen ik het algemene nieuws begon te presenteren. Dat is belangrijk geweest, denk ik. Als ik als bleu mannetje van 27 Het journaal zou zijn gaan presenteren, weet ik niet wat er zou gebeurd zijn. Ik denk niet dat dat zou hebben gewerkt.”

Je gaf net toe dat er een controlefreak in je huist. Maar jij moest, ook tijdens het hoogtepunt van de huidige crisis, op pad. Je kon niet veilig thuiswerken.

Wauters: “Veilig thuiszitten? Ik zou gek zijn geworden! Neen, als er iets groots gebeurt, wil ik in mijn auto springen en erbij zijn. Zoals met de aanslagen in Parijs: ik ben toen om half 12 ‘s avonds naar de redactie vertrokken, ook al wisten we nog niet precies wat er aan de hand was. Maar je voelde dat er geschiedenis geschreven werd, en ik had het mezelf nooit vergeven als ik daar niet bij was geweest.”

Is het ook de spanning en de kick van het hete nieuws dat je trekt?

Wauters: “Dat speelt zeker een rol: in breaking news-modus gaan, de adrenaline door je aderen voelen stromen... De opwinding die je op zulke momenten voelt, wringt natuurlijk vaak met het dramatische karakter van de gebeurtenissen, maar ik denk dan altijd even: wat heb ik toch een fantastische job.”

Waar zocht je die kick voordat je journalist was?

Wauters (denkt na): “De adrenalinerush van liveverslaggeving kun je echt met niks anders vergelijken. Je ontdekt dat door het te doen, en daarna wil je niks anders meer. Nu, de journalistieke drive heb ik wel altijd gehad. Toen ik in Leuven studeerde, ben ik al voor Veto beginnen te schrijven. Daar heb ik de kick ontdekt van samen met een troep gelijkgestemde zielen een blad te maken en tot diep in de nacht boven een lichtbak te hangen om te lay-outen en de fun te beleven die daarbij hoort. Op die beleving ben ik in eerste instantie verliefd geworden. Het is de adrenaline die ik bij breaking news overal op de redactie voel waar ik zo van geniet. Deel uitmaken van een supergoed geoliede nieuwsmachine op topsnelheid is echt zalig.”

Beeld Geert Van de Velde

ACHTERKLAP

Jij bent altijd nauw met mensen blijven samenwerken, terwijl je collega’s ziek werden. Ben je nooit bang geweest?

Wauters: “Nee. Er staat overal handgel en iedereen zit aan een bureau op veilige afstand van elkaar. Zelfs met iemand in de kamer naast me vergader ik vaak via Google Hangouts.

“Alleen roddelen is heel moeilijk geworden. ‘Iedereen kan het horen, hoor!’ hebben we eens naar collega’s geroepen toen die op anderhalve meter van elkaar probeerden te fluisteren. Dat de achterklap stilligt, neemt natuurlijk een deel van het werkplezier weg (lacht).

“Sinds vorige week komen er weer wat meer mensen werken, en dan merk je wel dat er onder degenen die altijd zijn blijven komen, spontaan een etiquette is ontstaan: looplijnen volgen, met de ene trap omhoog gaan en met de andere naar beneden, allemaal manieren om niet in elkaars aura te komen. Wie nu terugkomt, houdt zich daar nog niet aan, en dat zorgt soms bijna voor conflicten. ‘Hé, je moet zó lopen! Zo gaat dat hier tegenwoordig,’ hoor ik mezelf dan zeggen. Maar er staan nu overal richtingaanwijzers, dus het zal wel loslopen.”

Je schminken deed je uit veiligheidsoverwegingen zelf.

Wauters: “Dat doe ik nog steeds. Er is ook al heel lang geen kapper. Ik krijg steeds vaker de opmerking per mail: ‘Je hebt dringend een kapper nodig.’ Ik vind het juist een statement om mijn haar niet te laten knippen tot deze crisis voorbij is. Ik wil daarin niet anders zijn dan alle rest.”

Je broer Jozef is arts. Belde je naar hem voor eerstelijnsinformatie uit de ziekenhuizen?

Wauters: “Natuurlijk, dat doe ik nog steeds. Hij is gastro-enteroloog (specialist in het maag- en darmstelsel, red.), maar hij heeft net als alle specialisten op een gegeven moment alles moeten stilleggen om mee te draaien op de Covid-afdeling.”

Heeft hij het zwaar gehad?

Wauters: “Ja. Op een heel dubbele manier: niet alleen door mee te draaien op de Covid-afdeling, maar ook door zijn reguliere consultaties te moeten neerleggen en zijn patiënten niet meer te kunnen zien. Dat heeft ernstige gevolgen, hoor ik nu. Mensen krijgen soms dramatische diagnoses nu ze zoveel later pas op consultatie kunnen komen. Geregeld worden er bij die niet-dringende consultaties zware ziektes vastgesteld, en dat gebeurt nu dus soms te laat. Dat weegt natuurlijk. Daarom zegt mijn broer, zoals veel specialisten, dat hij heel dringend weer aan de slag moet.”

Hij loopt in het ziekenhuis natuurlijk wezenlijk gevaar.

Wauters: “Elke ochtend sturen we met de broers een berichtje naar hem: ‘Wees toch maar voorzichtig.’ Hij is ook de oudste van ons – oei, dat gaat hij niet graag lezen (lacht).”

KARTONNEN DECORS

Even terug naar Het nieuws. Met je hang naar controle is het ongetwijfeld frustrerend dat gasten, vooral politici, er vaak alles aan doen om geen antwoord te moeten geven.

Wauters: “Dat is zo. Ik blijf wel altijd doorvragen. Als ze mijn vragen dan blijven ontwijken, wordt het heel duidelijk dat ze niks kwijt willen, en dat zegt ook iets. Als specialisten me voor de uitzending zeggen: ‘Maar op die vraag weet ik het antwoord gewoon niet’, zeg ik altijd: ‘Vertél dat dan gewoon, want ik ga u de vraag wel stellen. Dat móét ik doen.’ Mensen aanvaarden het als iemand zegt: ‘Ik weet het nog niet.’ Ze kunnen daar even mee verder. De vraag over datgene waar iedereen mee zit níét stellen, dát wekt argwaan op.”

Dat is waar, eerlijkheid boven alles. Ben je in dat opzicht geschrokken toen er op sociale media een lijst circuleerde waaruit bleek dat tien van de veertien politici te gast in de VTM-nieuwsstudio N-VA-politici waren?

Wauters: “Dat was nu eens fake news dat nergens op gebaseerd was. We zijn daarna zelf gaan turven wie van welke partij bij ons te gast is geweest sinds onze verhuizing naar Antwerpen – want dat was het verhaal: ‘Sinds we naar Antwerpen zijn verhuisd, zijn het Bart De Wever en zijn kliek die steeds in onze studio passeren.’ En wat bleek? Er hadden meer politici van Open Vld én CD&V dan van de N-VA op de set plaatsgenomen.”

In beeld geweest, bedoel je. Dat was waarom de telling anders uitviel: jullie telden ook politici mee die per video passeerden.

Wauters: “Dat klopt niet. Ook op de set was en is de overgrote meerderheid van de politieke gasten níét van de N-VA. En daar komt inderdaad ook nog eens bij dat sommige politici uit veiligheidsoverwegingen liever niet meer naar de studio komen. Maggie De Block, bijvoorbeeld.”

Misschien is het wel gewoon zo dat Bart De Wever en zijn kompanen, vanwege hun weerzin tegen de VRT, liever naar jullie komen als ze iets te zeggen hebben.

Wauters: “Ho-ho! Mensen nodigen zichzelf niet uit. Wíj nodigen hen uit als wij vinden dat hun mening relevant is, vanwege hun bevoegdheid als politicus of hun competentie als wetenschapper. Dat er op dit moment relatief veel N-VA’ers langskomen, is dan natuurlijk niet vreemd: zij leveren de minister-president én de minister van Onderwijs.”

Klopt. Even iets anders: Waarom zie ik op het streamingplatform VTM GO bij het icoontje om Het nieuws te herbekijken altijd alleen jouw foto?

Wauters: “Is dat zo?”

Ja, en op de groepsfoto met de andere ankers sta jij in het midden.

Wauters: “Dat is omdat ik de kleinste ben (lacht).”

Jij bent ook degene die het woord neemt als dingen uit de hand lopen. Zoals na het ontslag van Kris Hoflack en Nicholas Lataire in 2018. Die laatste kwam terug omdat jij daar bij hogerhand een punt van bent gaan maken.

Wauters: “Dat is zo.”

Je weet dat je incontournable bent.

Wauters: “Dat is niemand. Iedereen weet wat zijn verantwoordelijkheid is en die neem je gewoon.”

Er is officieel nog steeds geen nieuwe hoofdredacteur.

Wauters: “Nicholas Lataire ontfermt zich erover. En verder hebben we een heel sterke kernploeg van cheffen, productiemensen en een artdirector.”

Je hebt het nu al voor de tweede keer over het belang van de artdirector. Speelt die zo’n grote rol?

Wauters: “Ja! Wij zijn een beeldmedium. De beelden waarmee mensen informatie tot zich nemen – grafieken, de beelden op de videowalls – zijn ontzettend belangrijk. Daar zit een hele ploeg grafici achter, aangestuurd door onze artdirector, die ook verantwoordelijk is voor het ontwerp van ons nieuwe decor.”

Dat genomineerd is voor een PromaxBDA Award, de ‘Oscar voor televisievormgeving’.

Wauters: “En terecht! Als we die niet winnen, is de jury corrupt! (lacht) Onzin, maar ik denk echt dat we met ons decor al een paar keer een nieuwe norm hebben gesteld. Onze vorige set is ook driftig gekopieerd.”

Heb jij niet erg moeten wennen aan het toenemende belang van de vorm waarin nieuwsverhalen gebracht worden?

Wauters: “Dat is een geleidelijk proces geweest. Toen ik 26 jaar geleden als presentator begon, zat ik voor twee camera’s die vaste shots maakten voor een decor van bordkarton. Er was nauwelijks beeldvariatie. Als je dat nu op antenne zou brengen, zou elke kijker dat onnoemelijk saai vinden en zijn aandacht verliezen. Mensen zijn het nu zo gewend om veel prikkels te verwerken dat ze die nu nodig hebben om bij de les te blijven. Als je hen wilt informeren, zul je daar rekening mee moeten houden, en daar heb je mensen voor nodig die complexe inhoud goed in duidelijke beelden kunnen vertalen.”

Je herinnert me er nu aan hoelang je al nieuwsanker bent. Dany Verstraeten gaat in het najaar met pensioen. Wat roept dat bij jou op?

Wauters: “Dat Dany daar eigenlijk nog veel te goed voor is.”

Kun jij je een einde voorstellen van je leven als nieuwsanker?

Wauters: “Daar ben ik nog helemaal niet aan toe. Ik doe ook niet graag uitspraken over de toekomst. Weet jij hoe die eruit zal zien? Neen. Ik ook niet.”

© HUMO

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234