Donderdag 01/12/2022

De bioscoop maakt een comeback, maar gaat het herstel snel genoeg?

Cinema Lumière in Brugge. Beeld Lieven Van Assche
Cinema Lumière in Brugge.Beeld Lieven Van Assche

De bioscopen lijken corona stilaan achter zich te laten, met dank aan kassuccessen als Top Gun: Maverick. Maar nieuwe uitdagingen bemoeilijken het herstel.

Lieven Trio

Zo druk als het dezer dagen is op terrassen, stranden en festivalweides, zo verlaten liggen de cinemazalen erbij. De aanhoudende hitte is allesbehalve een cadeau voor bioscoopuitbaters. Toch lijkt de cinema bezig aan een comeback. Na twee pandemiejaren is 2022 eindelijk weer een ‘normaal’ jaar zonder verplichte sluitingen, en in de eerste jaarhelft vielen al heel wat positieve signalen te noteren. Top Gun: Maverick ging aan de kassa los door de geluidsmuur, en met een wereldwijde opbrengst van bijna 2 miljard dollar werd Spider-Man: No Way Home de eerste post-coronatitel die de top-10 van meest rendabele films ooit wist binnen te dringen.

Het Amerikaanse onderzoeksbureau Gower Street becijferde dat juli 2022 voor bioscopen wereldwijd de beste maand was sinds het begin van de pandemie: in alle landen samen werd er voor 3,37 miljard dollar aan kaartjes verkocht. Dat is 61 procent meer dan het jaar voordien, en “nog maar” 17 procent onder het juli-gemiddelde van de laatste drie jaren vóór de pandemie (2017-2019). In Amerika schurken de resultaten zelfs al dichter tegen de normale niveaus aan: daar bedroeg de achterstand in juli nog maar 8 procent ten opzichte van het normale gemiddelde. Het lijkt er dus op dat de bioscopen traag maar zeker richting herstel evolueren.

Hoe zit dat in ons land? Die vraag beantwoorden, is een moeilijke oefening. Bij ‘s lands grootste bioscoopketen Kinepolis wil men voorlopig geen commentaar geven, omdat de groep donderdag zijn halfjaarcijfers voorstelt. Zelf aan het rekenen slaan, is ook geen sinecure, want in tegenstelling tot in Amerika of in onze buurlanden worden bezoekerscijfers in België niet openbaar gemaakt.

Gelukkig levert een rondje bellen wat verheldering op. “Tegen het einde van de eerste jaarhelft van 2022 zaten we in België nog ongeveer 20 procent onder het gemiddelde van de jaren 2016 tot 2019”, weet Stephan De Potter, co-CEO van filmverdeler Cineart. Een resultaat dat dus perfect in lijn ligt met het wereldwijde gemiddelde.

Onder dat globale cijfer schuilen wel grote verschillen. Zo klinkt er in het commerciëlere circuit grote tevredenheid. Bert Hermans, directeur van UGC Turnhout, laat weten dat zijn bioscoop dit jaar slechts 6 procent achterloopt op het resultaat van 2019. Ook Anny Schmit, managing director bij Sony Pictures Releasing (dat dit jaar successequels Spider-Man: No Way Home, Top Gun: Maverick en Jurassic World: Dominion verdeelde), ziet de situatie rooskleurig in. “Grote blockbusters doen het zeer goed. Er wordt wel eens geschreven dat de bioscoop dood is, maar dat is absoluut niet zo. Integendeel: er zijn dit jaar al weken geweest waarin we méér hebben gedaan in vergelijking met voor de pandemie. Spider-Man: No Way Home is zelfs uitgegroeid tot de vierde meest succesvolle film ooit in de Belgische bioscopen. Dat zijn heel positieve signalen.”

Tweespalt in de markt

Bij bioscopen die het zonder Amerikaanse blockbusters moeten doen, klinkt een ander verhaal. “Er zit een tweespalt in de markt”, zegt Alexander Vandeputte, medeoprichter van cinemagroep Lumière, die vier Vlaamse stadsbioscopen uitbaat. “De multiplexen trekken weer aan, maar het arthouse-segment heeft het nog iets moeilijker. Onze bioscopen draaien dit jaar ongeveer aan min 40 procent.” Ook Patrick Deboes van de Gentse arthousebioscoop Sphinx maakt gewag van 30 à 40 procent minder bezoekers dan voor corona.

Vandeputte verklaart dat deels doordat arthousebioscopen een wat ouder doelpubliek hebben. “Een deel van die mensen is nog steeds niet teruggekeerd. Jongere mensen hebben door de pandemie dan weer niet de gewoonte kunnen kweken om naar de cinema te gaan. Mijn eigen zoon was 16 toen corona begon: in zijn formatieve jaren is hij dus niet naar de bioscoop kunnen gaan. Dat is een aandachtspunt voor de hele sector.”

Ook wonnen streamingplatformen tijdens de pandemie enorm aan populariteit, en is de “window” waarin een film exclusief in de bioscoop wordt vertoond voordat hij ook in de huiskamer kan opgevraagd worden, verder gekrompen. “Als films sneller overal te zien zijn, gaan mensen vooral nog naar de bioscoop voor films waar ze al lang naar uitkijken”, stelt Vandeputte. “Ze gaan evenementiëler kijken, waardoor steeds minder films steeds meer tickets verkopen. Titels waar minder rond te doen is, blijven achter.”

Bovendien is de wereld van 2022 sowieso niet meer die van 2019 – virus of niet. “De oorlog in Oekraïne, de stijging van de energie- en voedselprijzen, het steeds extremere weer... Ook dat heeft allemaal een impact op de bioscopen”, zegt Patrick Deboes van Sphinx. “Er moet binnen de sector veel meer overlegd worden over hoe we de dingen samen weer op orde kunnen krijgen, want volgens mij komt dit niet zomaar vanzelf weer goed.”

“De tendens is positief”, besluit Alexander Vandeputte, “maar het herstel verloopt wel trager dan we hadden gehoopt. Als het nog lang aan dit tempo doorgaat, komen er brokken van. Want de rekeningen en de lonen moeten gewoon betaald worden. Maar ik blijf optimistisch: dit najaar staat er een massa kwaliteitsfilms klaar, en als de distributeurs daar geïnspireerde promocampagnes aan koppelen, komen we volgens mij vanzelf weer in een goeie flow terecht. Dat is nu het belangrijkste: er moet weer een positieve vibe ontstaan rond de bioscoop.”

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234