Woensdag 14/04/2021

La Casa Del Artista

De atelierwoning van Theo Van Doesburg: Een 3D Mondriaan, ook al hadden de kunstenaars klinkende ruzie

null Beeld RV
Beeld RV

Waar en hoe leefden beroemde kunstenaars? Deze week: de atelierwoning van Theo van Doesburg in Frankrijk.

Op papier leek het een perfect plan: Theo en Nelly van Doesburg zouden co-housen met Hans en Sophie Arp, een bevriend kunstenaarskoppel. Artistiek had dat zeker vonken gegeven, want de vier kenden elkaar al sinds ze midden jaren 20 samenwerkten voor het interieur van Café Aubette in Straatsburg (te bezoeken). Voor hun tweewoonst leek Clamart, een voorstad van Parijs, de ideale locatie met veel gezonde lucht voor de astmatische Van Doesburg. Helaas. De ‘onsympathieke dandy’ Van Doesburg maakte het iedereen weer eens onmogelijk. Ook zijn derde vrouw Nelly, “een kaketoe met groene lipstick en paarse wangen”, kon geen verzoening brengen.

Het probleem? Theo was wel de oprichter van De Stijl en gaf les aan het Bauhaus, maar was helemaal geen architect. Toch had hij heel uitgesproken ideeën over architectuur. “Het ideale bouwwerk is als een tempel waarbij de schilder als een priester de architect de weg moet wijzen”, vond hij. Logisch dat de samenwerking met bouwkundig ingenieur Denis Honegger een egoclash opleverde. Zeker omdat Honegger zelf te veel ‘architectje speelde’. Na vier ontwerprondes stopte hij ermee. De Arps roken hun kans en besloten om ook de stekker uit het monsterproject te trekken. Nelly en ‘Doesje’ kochten in 1927 even verderop een lapje grond aan het station van Meudon. Ze schakelden de jonge architect Abraham Elzas in: nog kneedbaar en (voorlopig) zonder ego. En ook al werden de aannemers gek van Van Doesburgs betweterigheid, Elzas slaagde er toch in Theo’s wiskundige concept ‘bouwbaar’ te maken tegen 1930.

null Beeld RV
Beeld RV

Dat concept is eigenlijk eenvoudig: vooraan een witte woonkubus, achteraan een atelierkubus op poten. Van op straat vallen vooral de gele garagepoort, de blauwe deur op de eerste verdieping en de rode dakterrasdeur op. “Zonder kleur is architectuur uitdrukkingsloos”, vond Van Doesburg. Vandaar dat zijn atelierwoning op een 3D Mondriaan lijkt, ook al hadden Van Doesburg en Mondriaan jarenlang klinkende ruzie. Binnen woon je zo mogelijk nog meer in een schilderij van De Stijl: de slaapkamervloer is geel, de bibliotheekvloer rood en de schuifpanelen grijs-zwart.

Van Doesburg kon maar drie maanden genieten van zijn enige gerealiseerde woning ooit. Hij stierf in 1931 op zijn 47ste aan een hartaanval. Nelly bleef tot 1975 kinderloos in Meudon wonen. Ze ontving er de ­artistieke beau monde en bleef vechten voor Van Doesburgs erkenning. Na haar dood werd het huis een artiestenresidentie, die nog elke eerste zaterdag van de maand bezoekbaar is.

Van Doesburghuis, 29 Rue Charles Infroit, Meudon (Frankrijk). Bezoek reserveren op info@vandoesburghuis.com

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234