Woensdag 24/02/2021

Adieu 2020Terugblik

De 30 beste boeken van het voorbije jaar

De Nederlandse Marieke Lucas Rijneveld is plots het uithangbord van de hedendaagse Nederlandse letteren. Beeld EPA
De Nederlandse Marieke Lucas Rijneveld is plots het uithangbord van de hedendaagse Nederlandse letteren.Beeld EPA

Adieu 2020. De Morgen blikt terug op een apart cultureel jaar vol platen, series, films… Vandaag: boeken.

30. Mohamed Ouaamari - Groetjes uit Vlaanderen

Mohamed Ouaamari bewijst in zijn debuut dat hij niet enkel de korte sprint beheerst – op Twitter en in columns voor deze krant – maar dezelfde scherpte ook tweehonderd pagina’s lang vast kan houden. In Groetjes uit Vlaanderen verweeft Ouaamari zijn persoonlijke leven met de maatschappelijke ontwikkelingen van de voorbije dertig jaar: vanaf zijn geboorte (“net zoals alles in de buurt van de Antwerpse ring duurde mijn rit uit de baarmoeder langer dan gepland”) exact drie weken voor de eerste zwarte zondag tot het identiteitsdebat van vandaag. Leerrijk en grappig, kritisch en minzaam. Als elke leerling vanaf het vijfde leerjaar straks een eigen laptop krijgt van de Vlaamse regering, kunnen we daar dan standaard Groetjes uit Vlaanderen in e-bookversie op downloaden? (EM)

29. Elif Shafak - 10 minuten 38 seconden in deze vreemde wereld

Het verhaal van Leila, de dochter uit het tweede, alleen voor de moskee geldige huwelijk van haar vader, en daardoor voorbestemd om een slachtoffer van uitbuiting en geweld te worden. Seksueel misbruikt door haar oom waardoor ze onhuwbaar is, belandt ze in Istanbul in de prostitutie en vindt ze alleen liefde bij een stel andere uitgestotenen van de Turkse maatschappij. Tot ze vermoord wordt door een klant. Schrijnend en soms grappig-macaber, zeker wanneer Leila’s lotgenoten haar een gepaste uitvaart willen bezorgen, kon deze al bij al ingetogen roman de goedkeuring van de Turkse overheid niet wegdragen. Shafak kreeg een proces aan haar been wegens obsceniteit. (MV)

28. Matthias M.R. Declercq - De ontdekking van Urk

Schrijver en verhalenverteller Matthias M.R. Declercq is een fervent pleitbezorger van de ondervind-het-aan-den-lijvereportage. Voor zijn non-fictieboek De ontdekking van Urk dook hij een halfjaar onder in het besloten gelijknamige dorp in de Nederlandse Bijbelgordel. “Lachen met Urkers is een nationale sport in Nederland (…) Maar ondertussen is de visindustrie er uitgegroeid tot de grootste ter wereld. Van Namibië en Kazachstan tot Argentinië: overal kennen ze Urk.” Declercq peutert met bedreven pen aan de dark side van deze hypergelovige gemeenschap, met zijn schaduwwereld vol drugs, fraude en alcohol. (DL)

27. Taffy Brodesser-Akner - Fleishman zit in de problemen

Toby Fleishman is een succesvolle New Yorkse ziekenhuisarts die net zijn gezin heeft verlaten om te kunnen beschikken over mannelijke vrijheid en vrouwelijk vlees. Wat begint als een macho Great American Novel, geschreven in van die karakteristieke meanderende zinnen, krijgt onder het gezag van Brodesser-Akner gaandeweg een venijnige twist. Hoofdstuk na hoofdstuk nemen vrouwen Toby’s verhaal over en geven ze hun kijk op zijn niet zo frisse zaakjes. Hij is niet van kwade wil, krijgen we te verstaan, hij is gewoon een stumper, net als alle mannen. Spits, wrang-komisch en o zo goed geschreven; een van de debuten van het jaar. (MV)

Taffy Brodesser-Akner schreef met 'Fleishman zit in de problemen' een van de debuten van het jaar. Beeld BELGAIMAGE
Taffy Brodesser-Akner schreef met 'Fleishman zit in de problemen' een van de debuten van het jaar.Beeld BELGAIMAGE

26. Thomas Piketty - Kapitaal en ideologie

Zes jaar geleden verkocht popeconoom Piketty een paar miljoen exemplaren van zijn baanbrekende Kapitaal in de 21e eeuw, waarin hij beweerde dat de rijken alsmaar rijker worden doordat de opbrengst op kapitaal vier of vijf keer hoger ligt dan de opbrengst op arbeid. In Kapitaal en ideologie gaat hij verder en breder. Niet alleen een pleidooi voor een progressieve inkomstenbelasting dus, maar ook een historische studie die de economische gevolgen van het kolonialisme in kaart brengt, een waarschuwing voor het identiteitsdenken en de lancering van het controversiële idee om iedere jongere op zijn 25ste een cheque van 120.000 euro te geven. (MV)

25. Maud Vanhauwaert - Het stad in mij

Bijzonder fraai vormgegeven totaalboek waarin Maud Vanhauwaert uitbundig over haar voorbije Antwerpse stadsdichterschap reflecteert. Alle speelse én serieuze projecten passeren in woord en beeld de revue, gevat in “een 368 pagina’s tellende kleurbom”. Vanhauwaert zocht voortdurend de grenzen van de poëzie op, in samenwerkingen met zowel muzikanten, vormgevers als circusartiesten, onder meer in de (afgebrande) Toren van Babel. “Een zot boek gemaakt door een zotte dichteres”, vond De Morgen. Vanhauwaert sprak dat niet tegen. “Voor mij is poëzie de jazz van de literatuur, een heel bevrijdend medium, zowel voor de schrijver als voor de lezer.” (DL)

24. Mario Vargas Llosa - Bittere tijden

De politiek laat de inmiddels 84-jarige voormalige Peruviaanse liberale presidentskandidaat en Nobelprijs-winnaar Llosa niet los. Net zoals in Het feest van de bok zoomt hij in zijn nieuwe roman in op het trieste lot van Zuid-Amerika: slachtoffer zijn van de Amerikaanse spin en belangen. In 1954 werd de president van Guatemala door middel van een staatsgreep aan de kant gezet. Hij wou de lokale boeren meer zeggenschap geven over hun land en de macht van de Amerikaanse United Fruit Company inperken. Een communist, fluisterde die Company de CIA in. En de rest is geschiedenis. Maar het is geen ver verleden, toont Llosa, want de gevolgen zijn tot vandaag voelbaar. (MV)

23. Valerie Trouet - Wat bomen ons vertellen. Een geschiedenis van de wereld in jaarringen

Al ruim twintig jaar bestudeert de Belgische, in de VS werkzame academica Valerie Trouet klimaatverandering. Dat doet ze aan de hand van de jaarringen van bomen. De topexpert in de dendrochronologie goot haar bijzondere kennis en ervaringen in Wat bomen ons vertellen, bekroond met de Jan Wolkersprijs voor beste natuurboek. “Jaarringen liegen niet over onze complexe band met de natuur.” Vanuit haar lab in Arizona gaat het naar afgelegen Afrikaanse dorpen en Russische radioactieve bossen. En ze stopt haar betoog vol weetjes. Want zeg nu zelf, wat wist u over de rol van olijven bij de val van het Romeinse Rijk? (DL)

22. Gianfranco Calligarich - De laatste zomer in de stad

Lever je over aan deze diepmelancholische roman tegen het weelderige decor van Rome. Dit debuut van Gianfranco Calligarich uit 1973 werd in 2020 massaal herontdekt en in de lucht gestoken. Volkomen terecht. Bijna-dertiger Leo Gazarra is een buitenstaander die onzichtbaarheid ambieert. Flanerend door de holle maar verleidelijke beau monde ontmoet hij er de flamboyante Arianna. Er ontvlamt een stormachtige affaire met de onberekenbare zielsverwante. Calligarich sleept ons mee in existentiële verveling en wrang noodlotsdrama, vol schitterende dialogen, haarfijne observaties en filmische referenties, enigszins à la Alberto Moravia. (DL)

21. Gerda Blees - Wij zijn licht

Louter leven van licht en lucht: zo luidt het bizarre streefdoel van de vierkoppige Woongroep Klank en Liefde. Het leidt tot extreme uithongering bij deze ‘ademhalisten’. Totdat de 62-jarige Elisabeth overlijdt. Korteverhalenschrijfster Gerda Blees putte uit haar eigen ervaringen met spirituele woongroepen én een nieuwsfeit uit 2017 voor haar onorthodoxe, erg knappe debuutroman Wij zijn licht. Hoe van de pot gerukt het ook klinkt, toch flikt de talentrijke Blees het: ze vertelt de gebeurtenissen afwisselend vanuit het perspectief van onder meer een fruitpers, een cello, een dementerende moeder of de plaats delict. Een bevreemdende maar niet te missen leeservaring. (DL)

20. Marek Sindelka - Klimaatverdriet

Er zijn twee manieren om in een roman over de actualiteit te schrijven, pamflettair of literair. Sindelka kiest wijselijk voor het tweede. Klimaatverdriet is een misdaadverhaal, maar de misdaad behelst meer dan plantensmokkel, zoals je in eerste instantie zou denken. Nee, de misdaad belangt ons allemaal aan. In Klimaatverdriet wordt immers een blauwe orchidee gesmokkeld, in de Duitse romantiek symbool voor de nostalgie. Deze roman is een elegie voor Sindelka’s geliefde Praag, dat als een nieuw Venetië onder water dreigt te verdwijnen, voor de geschiedenis en de kunst van de stad en uiteindelijk ook voor onze hele wereld. (MV)

19. Tove Ditlevsen - De Kopenhagen-trilogie

Na de hooggeprezen herontdekking van Kindertijd, het eerste luik van de autobiografische trilogie van Tove Ditlevsen (1917-1976), ging ook de bal bij ons postuum aan het rollen voor de Deense. In vervolgdelen Jeugd en Afhankelijkheid zette het arbeiderskind haar zoektocht naar onafhankelijkheid verder, hengelend naar een florissant schrijversleven. Om al snel te beseffen dat het geluk haar steeds zal ontglippen, gegijzeld in een vreugdeloos huwelijk én door opdringerige depressies. Ditlevsens verslaving doet haar voorgoed de das om want helaas, ze was “verliefd geworden op een doorzichtige vloeistof in een spuit en niet op de man die de spuit vasthield”. (DL)

18. Sandro Veronesi - De kolibrie

Voor De kolibrie mocht Sandro Veronesi voor de tweede maal Italiës meest begeerde literatuurprijs, de Premio Strega, op de revers spelden. Aan rampspoed, misère en verdriet nochtans geen gebrek in deze roman waarin Marco Carrera, oogarts in Firenze, zowel zijn zus, beide ouders als dochter verliest, terwijl zijn vrouw psychisch gestoord blijkt. Melodrama? Of een teneerdrukkende leeservaring? Helemaal niet. In dit toch hoopvol gestemde relaas laat de arts zich niet zomaar kisten en blijft hij kalm en waardig, met aan het eind nog een pleidooi voor euthanasie erbovenop. Onder zijn penvoering laat Veronesi alle genres als goochelballen in de lucht wemelen. (DL)

De Italiaan Sandro Veronesi. Beeld Gianni Cipriano
De Italiaan Sandro Veronesi.Beeld Gianni Cipriano

17. Naoise Dolan - Opwindende tijden

Wenkt de nieuwe Sally Rooney aan het firmament? De Angelsaksische pers zwaaide uitvoerig met het wierookvat voor de 28-jarige Ierse Naoise Dolan en haar spitse debuut Opwindende tijden. De roman speelt zich af in Hongkong, waar drie cynische millennials, twee vrouwen en een bankier in een driehoeksrelatie verstrikt raken. Ada nestelt zich in het comfort van Julians appartement en hun haast economische relatieruil. Tot Edith op de proppen komt en Ava’s zekerheden wankelen. Stekelige dialogen, welgekozen oneliners: dit is scherpere kost dan Rooney, en ook “een ontroerende exploratie van moderne vrouwelijke zelfhaat”. Zelfs Hilary Mantel blies de loftrompet: “‘Kostelijk, scherpzinnig en onbevreesd.” (DL)

16. David Mitchell - Utopia Avenue

Utopia Avenue dompelt je onder in de sixties, vol pop en psychedelica. We volgen de belevenissen van Levon Frankland, muziekmanager met fijne neus voor talent die tussen 1967 en 1968 ‘de beste popgroep waarvan je nog nooit had gehoord’ onder zijn vleugels had. En hoe die fictieve band met erg uiteenlopende persoonlijkheden triomfeert én kapseist. “Op guitige, maar ook vernuftige wijze geeft Mitchell een beeld van een tijdperk en laat hij daarbij illustere grootheden als David Bowie en John Lennon door het beeld struinen”, vond onze recensent. Let ook even op de slim verschuivende stijlregisters. (DL/MV)

15. Bernardine Evaristo - Meisje, vrouw, anders

Toen Evaristo op haar zestigste, na veertig jaar schrijverscarrière, in 2019 de Booker Prize won, werd dat vooral als politiek statement onthaald. Gaat haar nu vertaalde roman over feminisme, ras, seksualiteit, klassenonderscheid? Zeker. Vindt haar werk een ruimer publiek nu #BLM, #MeToo en lgbtq-rechten hot topics zijn? Vast wel. Maar Evaristo’s werk is vooral een ode aan de pure kracht van mooie verhalen en sprankelende vrije taal (‘fusion fiction’ noemt ze het zelf). Ze laat zich niet beteugelen door regeltjes en interpunctie. Die vrijheidsdrang en levenslust van haar personages is aanstekelijk. Dit is wat fictie hoort te doen: de lezer even uit de eigen bubbel halen en tonen wat een mensenleven kan zijn. (EM)

14. Jeroen Olyslaegers - Wildevrouw

Elke papiervezel van Wildevrouw ademt Antwerpen, alsof je in een teletijdmachine naar de zestiende eeuw stapt. Na Wil, over de ambigue jaren van de Jodenvervolging, laat Olyslaegers meer dan ooit de zelfbewuste, zintuiglijke verteller in zichzelf gloriëren. Via de lange biecht van de door schuld en schaamte geplaagde herbergier Beer jaagt Olyslaegers ons door de Antwerpse straten, tijdens de turbulente scharnierperiode 1564 tot 1566. We komen terecht in een ongeëvenaard broeinest van grote geesten, boekmakers en kunst, tot de Beeldenstorm zich opdringt. En dan voegt Olyslaegers er nog een behaarde ‘Wildevrouw’ en haar dochter uit het Noorden aan toe. (DL)

13. Judith Schalansky - Inventaris van enkele verliezen

“Niets kan met schrijven worden teruggehaald, maar alles kan ervaarbaar worden”, zo noteert de Duitse schrijfster Judith Schalansky in Inventaris van enkele verliezen. Haar geheel eigenzinnige expeditie naar wat zoal ‘verloren’ is gegaan in de geschiedenis, vat ze in twaalf intrigerende, verhalende essays, van een Zuidzee-atol tot het gesloopte Palast der Republik van de DDR, haar geboorteland. In dit door haarzelf knap vormgegeven boek, pendelend tussen essay, historie en verhalen, wijst Schalansky ons op de aantrekkingskracht van de leegte. Schalansky – u kent haar wellicht van haar Atlas van afgelegen eilanden – raakt de lezer feilloos met haar inventariseringsdrang. (DL)

12. Arnon Grunberg - Bezette gebieden

Grunberg opende 2020 met een knal: een sequel op zijn roman Moedervlekken, mét de herintrede van zijn problematische held Otto Kadoke. De grensoverschrijdende psychiater, iemand die voor zichzelf kuilen graaft om andere problemen te voorkomen, raakt nog meer in de rats. En intussen moet hij zijn in een ‘vader’ veranderde moeder beredderen. Biedt zijn plots opgedoken verre achternicht Anat Kadoke de vluchtroute naar een – nog ingewikkelder? – leven in de Israëlische bezette gebieden? De ongrijpbare Kadoke laat Grunberg toe om wrang-komisch te schaken met thema’s als #MeToo, religie en verlossing, de ruilhandel van de liefde en trial by media. (DL)

11. Sigrid Nunez - Wat scheelt eraan

Wat doe je als een terminaal zieke vriendin je vraagt om haar bij te staan bij haar levensbeëindiging? Een netelig dilemma voor het hoofdpersonage in Wat scheelt eraan. Na het met de National Book Award bekroonde De vriend overtuigde Sigrid Nunez (69) alweer met deze fraaie meanderende maar meeslepende, droogkomische roman, tjokvol scherpzinnige observaties over ouderdom, eerlijkheid, dood en vriendschap. Nunez hanteert op gewiekste wijze de memoir-vorm, maar meldde in een interview dat alles verzonnen is. “Alleen mijn achtergrond kan ik gebruiken: het lezen, het schrijven, het lesgeven, het ouder worden.” (DL)

10. Philippe Lançon - De flard

De Franse journalist Philippe Lançon twijfelde of hij op 7 januari 2015 de redactievergadering van Charlie Hebdo zou bijwonen. Iets te laat voegde hij zich bij zijn kompanen in de streng beveiligde kantoren van het Franse satirische magazine. Terwijl men gekscheerde over Michel Houellebecq, stormden de broers Kouachi met hun kalasjnikovs naar binnen. Lançon werd door een verdwaalde kogel in zijn onderkaak getroffen. Twaalf journalisten en cartoonisten kwamen om, hij overleefde. “Ik was een oorlogsslachtoffer in een land in vrede.” In het beklemmende De flard beschrijft Lançon de aanslag, zijn tergend langzame herstel en de troost van kunst. (DL)

9. Hilary Mantel - De spiegel en het licht

Met deze in alle betekenissen van het woord monumentale roman sluit Mantel haar Thomas Cromwell-trilogie af. De grootste schurk uit de Engelse geschiedenis wordt deze vertrouweling van Hendrik VIII weleens genoemd, terwijl Mantel erin slaagt hem neer te zetten als een mens, ambitieus en meedogenloos, dat wel, maar ook kwetsbaar. In haar bekende gedetailleerde en meticuleus uitgewerkte stijl toont de schrijfster hoe Cromwell ten val komt door het gekonkel van zijn vele vijanden en het vertrouwensverlies van de koning. Nooit op een historische fout te betrappen en immer grappig en gewiekst zet Mantel een punt achter haar levenswerk. (MV)

Hilary Mantel signeert haar boek 'De spiegel en het licht'. Beeld Photo News
Hilary Mantel signeert haar boek 'De spiegel en het licht'.Beeld Photo News

8. David Van Reybrouck - Revolusi

Plots lag het er, hoog opgestapeld in de boekhandel, welgeteld tien jaar na Congo: Revolusi van David Van Reybrouck. Bijna meteen werd deze studie over de Nederlandse kolonisatie, Japanse bezetting en onafhankelijkheidsstrijd van Indonesië als monumentaal ontvangen. History from below noemt Van Reybrouck het, omdat ook de stem van de allerlaatste ooggetuigen weerklinkt. “Zeker in landen die laaggeletterd zijn, dringt de stem van de gewone mensen maar zelden door tot geschreven geschiedenis.” Bovendien, betoogt hij, had de Indonesische vrijheidsstrijd veel internationale tentakels. “Kolonialisme wil zeggen: de vrijheid van anderen kleiner maken voor je eigen gewin.” (DL)

7. Esther Gerritsen - De terugkeer

Esther Gerritsen, dit jaar ook coscenariste van Streamz-serie Red Light, is stilaan de koningin van de nominaties die altijd nét de oppergaai misloopt. Staat haar dat opnieuw te wachten met De terugkeer, waarvoor de lof alleszins luider klonk dan bij haar eerdere werk? Vijf jaar was Jennie toen haar depressieve vader de hand aan zichzelf sloeg, twintig jaar later kijkt hij vanuit het hiernamaals naar zijn dierbaren. En nu krijgt de moeder alzheimer. Maar wat klopt er van die zelfmoordsaga, zo willen Jennie en haar broer Max weten? Een ongewone familieroman met weerhaakjes, met personages die naar hun gevoelens kijken “als naar ongevraagd bezoek". (DL)

6. Stefan Hertmans - De opgang

Twintig jaar bewoonde Stefan Hertmans een pand in het Gentse Patershol. Pas nadien ontdekte hij dat er ooit een vooraanstaand SS’er had gehuisd. “Zijn schaduw was me te zwart. Zijn wereld een wespennest. Maar naarmate de tijd vorderde, merkte ik dat ik hem niet kon vermijden.” Deze Willem Verhulst, vader van de latere geschiedenisprofessor Adriaan Verhulst, bleek de architect van Gentse deportaties en afrekeningen tijdens WO II. Een heerschap tussen volstrekte lichtzinnigheid en doortrapte sluwheid, een schrijftafelgangster à la Eichmann. Met achteloze bravoure en gestoeld op diepgaande research beitst Hertmans in De opgang de gebeurtenissen op ons netvlies, met als contrapunt Willems moedige, moreel hoogstaande echtgenote ‘Mientje’. Incontournabel. (DL)

5. Claudia Durastanti - De vreemdelinge

En hup, nog zo’n groot talent uit het land van de laars. De Italiaanse, in New York geboren Claudia Durastanti (36) schrijft in haar vierde roman De vreemdelinge over haar dove ouders die bovendien met een psychische aandoening kampten. Hoe red je jezelf, in de immigratie? En van wie leer je dan spreken? In deze schrander opgebouwde mix van autobiografie, reisverhaal, essay en fictie voel je Durastanti’s eenzaamheid. Maar afrekenen doet ze niet. Ze gaat te werk als een strandjutter, iemand die tussen de brokken van het verleden op zoek gaat naar de kostbaarheden die haar maken tot wie ze is, vond deze krant. Voortdurend wil je zinnen aanstrepen. (DL)

4. Jeroen Brouwers - Cliënt E. Busken

“Mijn Busken. Ja, wat was dat voor een kerel?”, zo vroeg Jeroen Brouwers zich over zijn hoogsteigen hoofdpersonage af. Zeker is dat Cliënt E. Busken weer zo’n navrant taalkunstwerk is zoals enkel Brouwers ze uit zijn stramme vingers kan wrochten. En dat op zijn tachtigste. Duizelen doe je van de stilistische weelde en van die in elkaar grijpende taalregisters. Brouwers voert ons mee in de ‘gedachtebazaar’ van een oude man, die na een valpartij in een gesloten verzorgingstehuis belandt. Rondom hem zoemen hulpverleners, psychiaters, opdringerige medepatiënten of schimmen uit het verleden. Zelden is medisch ongerief en lichamelijk verval zo esthetisch getoonzet. (DL)

3. Annie Ernaux - De jaren

Keer op keer belandden de Nederlandse vertalingen van Annie Ernaux tot voor kort in de ramsj en gold de Française in onze contreien hooguit als een geheimtip. Maar kijk, nu wordt de grande dame van de ‘autofictie’ op haar tachtigste volop aan de borst gedrukt door zowel onstuimige feministes als bedaarde literaire fijnproevers. En dat werd hoog tijd.

De vertaling van haar in 2008 verschenen meesterwerk De jaren zwengelt de belangstelling voor haar sociologische manier van schrijven verder aan. In dit patchwork van herinneringen, liedjesteksten, observaties en culturele en politieke gebeurtenissen gebruikt ze geen enkele keer het woord ‘ik’. Ernaux brengt op koel en onafgebroken registrerende wijze de periode 1941-2006 in kaart, weerspiegeld in het leven van een opwaarts mobiele arbeidersdochter. “Vooruitgang was de horizon van eenieders bestaan.” Zou het? Haar diagnose van de Franse samenleving slaat spijkers met koppen. Schijnbaar emotieloos zindert dit boek voortdurend onder de oppervlakte. Een extra reden om De jaren aan te schaffen: het is uiterst kundig en inventief vertaald door Rokus Hofstede, die zojuist de Martinus Nijhoffprijs voor vertalingen in ontvangst mocht nemen. (DL)

Annie Ernaux bij haar thuis in Cergy. Beeld Mehdi Chebil
Annie Ernaux bij haar thuis in Cergy.Beeld Mehdi Chebil

2. Chris De Stoop - Het boek Daniel

Een zonderling op een blauwe tractor en een verslodderde boer op een verslodderde hoeve. Zo typeerde men de vereenzaamde Daniel Maroy, de ‘suikeroom’ van Chris De Stoop, in het Henegouwse grensdorpje Saint-Léger. Aan deze heremiet met zijn vier resterende koeien en nog een lapje grond was de vooruitgang voorbijgesneld. Een overtollig mens, bij leven al haast door iedereen vergeten. Ook De Stoop had nog amper contact met deze man van de aarde.

Tot de 84-jarige ‘ouwe viezerik’ in het vizier komt van een op snel geldgewin beluste jeugdbende en omkomt bij een brand. Spoedig blijkt de vuurhaard een klunzige cover-up en heeft de politie de daders in het vizier. Het boek Daniel is zoveel meer dan de reconstructie van een redeloze misdaad. Met dit boek krijgt de zwijgzame boer, tuk op biefstuk en Rodenbach, gloedvol eerherstel. De Stoop nam in de rechtbank zelf de handschoen op tegen de onverlaten en ging met hen in gesprek. Dit magistrale boek van internationale allure smeekt haast om een verfilming door de gebroeders Dardenne. En De Stoop schaart zich in het kielzog van Truman Capote (In Cold Blood) of Joris van Casteren. (DL)

In 'Het boek Daniel' komt een 84-jarige man in het vizier van een jeugdbende. Beeld RV
In 'Het boek Daniel' komt een 84-jarige man in het vizier van een jeugdbende.Beeld RV

1. Marieke Lucas Rijneveld - Mijn lieve gunsteling

Een onwaarschijnlijk jaar, dat beleefde Marieke Lucas Rijneveld (29), plotsklaps gebombardeerd tot internationaal uithangbord van de hedendaagse Nederlandse letteren. “Ze oogt jong, klein en kwetsbaar, ze is ontwapenend, non-binair van gender en als ze voordraagt is het alsof ze psalmen zingt, het is ronduit betoverend”, schreef Trouw. En dan, pats, werd de Engelse vertaling van haar debuutroman De avond is ongemak op 26 augustus bekroond met de International Booker Prize, waarna uitgeverijen wereldwijd elkaar haast de nek omwrongen voor de rechten. 

Vervolgens trok Rijneveld zelf een forse verrassing uit hun schrijfbuidel: in november offreerde de auteur ons hun tweede roman Mijn lieve gunsteling. Zowat elke recensent wreef zijn ogen uit over dit onthutsende taalbouwwerk. Rijneveld ontleedt de perverse maar ambigue relatie tussen een 49-jarige veearts en een androgyne puber. Afgronddiep tuurt hen in de geest van een pedofiel, in de vorm van een bezwerende biecht. “Ik werd de veearts. Je moet altijd wel in de huid van je personages kruipen, maar nu wás ik hem”, vertelde Rijneveld. De diep gehavende man spreekt zijn ‘vurige voortvluchtige’ en ‘kleine praaldier’ rechtstreeks aan, net als de lezer, in vergeefse pogingen het gif uit zijn lijf te drijven. (DL)

Het beste boek van 2020 volgens onze redactie. Beeld Humo
Het beste boek van 2020 volgens onze redactie.Beeld Humo
Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234