Zondag 18/04/2021

Adieu 2020Terugblik

De 10 markantste internettrends van het voorbije jaar

'Tiger King', 'BV-verleidster' Eveline, Trump-imitaties, katje Lee of Acid: het zijn maar een paar van de internethypes van 2020. Beeld dm
'Tiger King', 'BV-verleidster' Eveline, Trump-imitaties, katje Lee of Acid: het zijn maar een paar van de internethypes van 2020.Beeld dm

Adieu 2020. De Morgen blikt terug op een apart cultureel jaar vol platen, series, films en andere culturele hoogtepunten. Vandaag: internetfenomenen.

10. Het Instagram-account van José Mourinho

Het Instagram-account van voetbalanalist Peter Vandenbempt – aanrader! – moest in deze categorie nét de duimen leggen tegen dat van wondercoach José Mourinho. De comeback van The Special One op Instagram kwam onverwacht maar overtrof állés. In een digitale wereld waar de afgelikte en georkestreerde profielen van sportpersoonlijkheden in handen zijn van specialisten, is José Mourinho een verademing. José die poseert met een jamón ibérico van 500 pond. José met popcorn op het vliegtuig. José die heeft ontdekt dat de deklat 5 centimeter te laag is. Mourinho gedraagt zich op Instagram als een klungelige boomer die elke scheet op sociale media zet en daarbij geen cool imago nastreeft maar gewoon doodleuk zichzelf is. Laat 2021 het jaar zijn waarin José Mourinho nog meer slecht gekadreerde, vage en onverbloemde fragmenten uit zijn leven deelt. (ELV)

9. De Ghanese kistendragers

Strikt volgens de procedure is het geen filmpje uit 2020 – de eerste minutes of fame kregen ze al in 2017 dankzij een documentaire van de BBC –, maar toch was dit ook een beetje het jaar van de Ghanese kistendragers die van een begrafenis een feest willen maken. Het begon toen de beelden van de dansende kistendragers ergens in april opeens massaal gemonteerd werden na een filmpje van mensen die iets doms deden of serieuze tegenslag kenden. En al snel werd de meme gebruikt voor de coronacrisis, in die mate dat het zelfs in sommige landen gebruikt werd als propagandamiddel om de mensen de coronamaatregelen te doen naleven. Tenzij je natuurlijk ook wou meedansen vanuit je kist. Het is alvast wat anders dan paginagrote advertenties waar de regels steeds maar weer netjes opgesomd staan. Wat het grappigste is, is evident. Maar wat zou het meest efficiënt zijn? (JDB)

8. M to the B

In 2016 draaide Vice een reportage over de grimescene in Blackpool, een Britse subcultuur die op tv vertegenwoordigd werd door drie rappende kinderen. (Persoonlijke mening: een doorbraak zat er nooit in.) Little T, Afghan Dan en Soph Aspin werden op sociale media het mikpunt van de spot en zouden niet veel later rijp zijn voor de vergeetput. Tot nu. De most viral TikTok van het jaar is een snippet uit een disstrack van Millie B aan het adres van Soph Aspin, waarop @bellaporch ‘it’s M to the B, M to the B, it’s M, M, M, M, M to the B’ meelipt. Ze kijkt aan het eind even scheel, verder gebeurt er niets en toch is clip van hooguit enkele seconden behoorlijk verslavend. Definiëren wat deze hype zo geweldig maakt is, zoals bij alles wat populair is op het internet, compleet onmogelijk. Kijk één keer en u hangt eraan voor de rest van de week. (ELV)

7. Jerusalema-challenge

Stel je voor, de voorstelling van de regering-De Croo. Op de trappen van het paleis staan de kersverse excellenties netjes op anderhalve meter afstand, tot opeens ‘Jerusalema’ uit de boxen schalt en de ministers de ondertussen wereldberoemde pasjes doen. Het zou al even memorabel zijn als de VRT-nieuwsredactie die op ‘Happy’ danst. Niet dus, maar ondertussen kunnen we nog steeds verder met het dansje zoals bedacht door enkele Angolese jongeren. Instant-happiness, en ondertussen een beetje te vaak herhaald. En zo waren er nog wel wat hypes op sociale media. De ‘how it started/how it ended’-foto’s bijvoorbeeld. Soms cheesy , gelukkig vaak ook grappig. Of die indrukwekkende ‘is dat nu een cake of is dat nu echt’-filmpjes. Ze waren het perfecte antigif tegen het zuur en venijn dat vooral op Twitter en in de Facebook-commentaarsectie heerst. (JDB)

6. Trump-imitaties Sarah Cooper

De gevaarlijke strapatsen van Donald Trump zullen we niet snel missen, maar een groot Nederlands wijsgeer wist het al langer: elk nadeel heb zijn voordeel. Dat voordeel aan Trump kwam het voorbije jaar aan de oppervlakte in de hoedanigheid van Sarah Cooper. De comedian besefte dat je Trump niet moet proberen te overklassen in absurditeit, want zowat alles wat de man zegt is absurd. Als je zijn woordenbrij al snapt natuurlijk. Corona behandelen met ontsmettingsmiddel? Of misschien helpt hitte of licht wel? Gewoon zijn woorden playbacken, ondersteund door een lichtjes overdreven mimiek, terwijl je voor de rest vooral kurkdroog zit te wezen in een deftig pakje. Meer is er niet nodig om de president helemaal in zijn hemd te zetten. De filmpjes werden een instanthit en Cooper hield er een eigen show op Netflix aan over. Benieuwd hoe haar leven zonder Trump er zal uitzien. (JDB)

5. Laat Lee leven

Helaas waren er geen livestreams op nieuwssites om de blijde herintrede rechtstreeks te volgen, maar sinds afgelopen weekend is katje Lee terug in het land, herenigd met haar baasje Selena Ali. Door de coronamaatregelen konden ook BV’s als Koen Crucke, Natalia en Wout Bru niet voor een warm welkom zorgen, maar ongetwijfeld volgt er deze week nog een persbericht over hoe blij ze zijn dat Lee nog leeft. Opzet geslaagd dus, met dank aan dat fantastische filmpje van het collectief der BV’s. De piek van de eerste coronagolf was nog maar net voorbij, duizenden mensen hadden het leven gelaten, vele anderen vochten in het ziekenhuis nog voor hun leven, maar met het filmpje toonden zij toch maar mooi wat echt belangrijk is en wat echte solidariteit is. #laatleeleven, of ie nu rabiës had of niet. Had ie dus niet, maar dat konden we toen niet weten. Leve Lee. Leve de BV’s. (JDB)

4. Dansaertvlamingen

Een persiflage van de De Morgen-lezer tussen de 22 en 35 jaar, herkenbaar aan de kledij van COS, (goede kopieën van) designerspullen, Dopper-drinkfles, veganistische sneakers en ironische Instagram Stories. Sara Leemans ontleedt de millennial op Facebook, Instagram en Twitter in korte posts die uitgerekend de ronde doen bij de doelgroep die op de korrel wordt genomen. (Dezelfde doelgroep overigens die verzot is op Memesvantstad.) Haar omschrijving van Maarten, een twintiger die zijn tanden poetst met een bamboe tandenborstel, kwaad is op al wie nog plastic rietjes gebruikt, terwijl hij zelf bij Coca-Cola werkt, is bijzonder accuraat. Ook horecazaken die allergisch zijn voor klinkers worden er regelmatig te kakken gezet. Dansaertvlamingen nodigt volgens Leemans uit tot zelfrelativering. Doe er uw voordeel mee. Het is nog grappig ook. (ELV)

Dansaertvlamingen Beeld @Dansaertvlamingen
DansaertvlamingenBeeld @Dansaertvlamingen

3. Tiger King

Joe Exotic – het betere pseudoniem – sleepte de wereldbevolking door de eerste lockdown. Sinds Netflix midden maart de true crime-reeks Tiger King online pleurde, is de tijgerkoning van Oklahoma óók de koning van de memes, de koning van de oneliners (‘I’m Joe Exotic, otherwise known as the tiger king and the gay, gun-carrying redneck with a mullet’) én de koning van de merchandise. Ben Weyts schoot in alle drie de categorieën nét tekort.

Joe Exotic wilde ooit gouverneur zijn, droomde van het presidentschap, trouwde met twéé mannen tegelijk en wilde een activist ombrengen, maar zijn belangrijkste verwezenlijking is zijn bijdrage aan de popcultuur. Je kan het nektapijt van Joe Exotic kopen. Puzzels. Geurkaarsen. Flacons. Sokken. Olievrije moisturizer. Condooms met zijn hoofd op. En dat is nog maar een schraal deel uit het aanbod. Als geen van bovenstaande producten straks onder de kerstboom ligt, moet u dringend uw bubbel herzien.

Niets heeft de mensheid in 2020 meer samengebracht dan Tiger King. Whatsappgroepen werden volgeluld, gifs draaiden overuren en de tijgergemeenschap in Planckendael voelde zich nooit eerder zo geliefd. Bij deze een discussiepunt om opnieuw aan te wakkeren tijdens de feestdis: voerde Carole fucking Baskin haar echtgenoot écht aan de tijgers? (ELV)

2. De YouTube-oorlog tussen Celine en Acid

De ABBA onder de fluitisten – Sean, Peter en Stan – voerde een avantgardistische show op om de zorgsector een hart onder de riem te steken, maar 2020 was verder het jaar van dé YouTube-oorlog. Met de nadruk op dé. Vlaanderen was immers een week lang in de ban van een schermutseling tussen drie mediageile snotneuzen.

Cemi – een samentrekking van Céline en Michiel, maar toch vooral een goede naam voor witte producten – is een YouTube-kanaal waarop Céline Dept en Michiel Callebaut challenges plaatsen, bedoeld om kinderen te entertainen. Nathan Vandergunst, alias Acid, is de tegenpool van Cemi: je m’en foutist tot in de kist, die klinkt als Sergio Herman die te lang heeft liggen garen. Acid vlogt over gamen en skaten.

Niet Acid maar Cemi is sinds deze zomer ’s lands populairste YouTube-kanaal (hoera!), waarop Acid, grofgebekt als hij is, het werk van zijn concurrenten fileerde. Dat leverde hem een strike op, een waarschuwing voor het schenden van beleidsinbreuken, wat tot een scène leidde waar de scenaristen van Thuis sindsdien natte dromen over hebben.

Acid beschuldigde Cemi voor de strike, riep zijn volgers op om haatcomments te plaatsen bij Céline en Michiel. Video’s vlogen in het rond. Er werd gevloekt en gehuild. Het bleef bij morele schade, maar je moet het hen nageven: veel spannender werd 2020 niet. (ELV)

1. Eveline & de BV’s

Was het reclame voor sokken? Een goed geslaagde trucage? Uitgelekte foto’s uit een geheim pornonetwerk van een tiental BV’s? Begin september gonsde het opeens op alle sociale media en messengersystemen. Die foto’s van Stan Van Samang, Peter Van de Veire en Sean Dhondt, wat is dat zeg? Dagenlang was het een vreemd soort underground-fenomeen: half Vlaanderen wist ervan, met dank aan de vele whatsappgroepjes. En behalve op enkele obscure roddelsites kon je er nergens iets over lezen. Want die foto’s waren wel degelijk echt, zo bleek al snel, en tot nader order behoorde dat wat er te zien was tot de privésfeer van de BV’s.

Alle media dede er dus dagenlang zedig het zwijgen toe – al was het met veel getob op de redactie of je er toch niet kon en moest over schrijven – tot een advocaat van een van de BV’s klacht indiende. Meteen was het in de openbaarheid en brak de internetstorm los. En zag je ook de beste en slechtste kanten van de sociale media. Goeie humor en grappen, dat zeker, maar even vaak gore bagger en ordinaire vuilspuiterij. Met als trieste dieptepunt de valse beschuldigingen tegen een collega van Van de Veire als zou zij de foto’s gelekt hebben. Maar om met een positieve noot te eindigen: een betere campagne om op de gevaren van sexting te wijzen, is nauwelijks te bedenken. Dank u, Peter en co.

Het jaar van TikTok

Het begon op 2 januari met een berichtje over de Australische premier Scott Morrison, over wie er op TikTok al meer dan een filmpje verschenen was om de draak te steken met zijn (non-)beleid bij de bosbranden. Daarna volgden er de voorbije twaalf maanden nog bijna 200 artikels op demorgen.be waarin TikTok aan bod kwam. Over de impact op de muziekindustrie, en hoe nieuwe hits daar worden gemaakt, en zelfs stokoude nummers krijgen er een tweede leven. Over het gevaar van kinderlokkers daar. Over de door Trump opgelegde verkoop van de Amerikaanse tak, waar ondertussen nog altijd geen duidelijkheid over is. Over families die samen de gekste filmpjes maken in lockdowntijden (zelfs Jacques Vermeire deed mee). En ten slotte over de gevaren voor onze privacy, die zo serieus zijn dat zelfs de staatsveiligheid ervoor waarschuwt.

Voor wie er nog aan twijfelde: 2020 was het jaar van TikTok, of toch als het over sociale media gaat. Geen ander medium nam zo’n hoge vlucht, over geen ander medium was er zoveel te doen. Maar geen ander medium legde ook zo duidelijk de generatiekloof bloot. Wie voor pakweg 1990 geboren is, vindt er doorgaans niets aan, als ie al snapt tenminste hoe alles werkt. Instagram, dat is helder. Twitter en Facebook: idem. Maar wat er zo bijzonder is aan al die korte clipjes waar je wat danspasjes doet of teksten playbackt? Laat staan dat je samen zou dansen met het jonge grut in een amechtige poging om toch meer mee te zijn. Zelden liet een app je je zo oud voelen.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234