Dinsdag 15/10/2019

Persvrijheid

Davutoglu: Turkije heeft recht te twijfelen aan oppositiekrant Zaman

Beeld AFP

De Turkse premier verdedigt de overname van de grootste Turkse oppositiekrant Zaman door de autoriteiten. "Turkije heeft het recht te twijfelen aan diegenen die bijdragen aan een poging tot een coup tegen een gekozen regering, zij het op economische of journalistieke wijze", stelde hij tijdens zijn bezoek aan de Iraanse hoofdstad Teheran. Gisteren plaatste Turkije de krant onder staatstoezicht, vandaag ontsloeg de bewindvoerder hoofdredacteur Abdülhamit Bilici.

De EU is bezorgd over de overname van Zaman, de grootste en meest kritische krant van Turkije, door de Turkse autoriteiten. "Weer een stap terug in persvrijheid", tweette EU-president Martin Schulz. "Ik ben van plan dit onderwerp maandag bij premier Davutoglu aan te kaarten." Gisteren plaatste Turkije de krant onder staatstoezicht, vandaag ontsloeg de bewindvoerder hoofdredacteur Abdülhamit Bilici en werd het waterkanon ingezet bij protesten.

De EU laat ook in een verklaring weten de zaak nauwlettend in de gaten te houden. "De EU heeft voortdurend benadrukt dat Turkije als kandidaat-lidstaat hoge democratische normen en praktijken moet respecteren en bevorderen, waaronder de vrijheid van de media", zo staat in een mededeling. "Elk land, met name landen die over toetreding tot de EU onderhandelen, moet de fundamentele rechten garanderen, met inbegrip van de vrijheid van meningsuiting (...), zo preciseert het communiqué.

Volgens critici ziet de Europese Unie veel bedenkelijke maatregelen van de Turkse regering door de vingers omdat zij de hulp van Turkije nodig heeft bij het indammen van de vluchtelingenstroom naar Europa.

De Verenigde Staten reageren ook bezorgd. "We beschouwen dit als de jongste in een reeks van verontrustende stappen van de Turkse overheid op het vlak van justitie en wetshandhaving gericht tegen media en andere criticasters", liet het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken weten. "Critici moeten worden aangemoedigd, niet het zwijgen opgelegd."

Betogers uiteengejaagd

De Turkse krant Zaman, die tot de oppositie behoorde maar gisteren door de overheid is overgenomen, is vandaag onder zware politiebewaking heropend. De politie heeft opnieuw met overvloedig veel traangas, waterkanonnen en rubberkogels zowat 2.000 betogers uiteengejaagd die zich voor de krant Zaman hadden verzameld.

Vanmorgen was een uitgebreide politiemacht op de been gebracht rond het gebouw. Die controleerde zorgvuldig de identiteit van medewerkers die naar hun werk gingen. Door de overheid aangewezen bestuurders hebben reeds hun functie opgenomen. Hoofdredacteur Abdülhamit Bilici is ontslagen door de bewindvoerder.

Vandaag publiceerde Zaman een editie die sprak van een "dag van de schande" voor de persvrijheid in Turkije. "De grondwet is opgeschort", schreef het blad op zijn voorpagina in witte hoofdletters tegen een zwarte achtergrond. "De Turkse pers maakt één van de zwartste bladzijden van haar geschiedenis mee".

Medewerkers publiceerden op sociale media foto's van gewapende speciale troepen aan het redactiegebouw dat door barricades is omgeven. Volgens een verslaggever van de krant is de hoofdredacteur verwijderd.

Beeld EPA
Beeld AFP
Beeld AFP

Traangas en waterkanonnen

De Turkse politie had gisterenavond al met gebruik van traangas en waterkanonnen de redactielokalen van Zaman in Istanboel bestormd, nadat eerder op de dag een rechter had beslist de krant, die erg kritisch voor de regering-Erdogan is, onder curatele van de overheid te plaatsen.

Het staatspersbureau Anadolu gaf in zijn berichtgeving over de overname geen reden op, terwijl ook medewerkers van Zaman zelf niet op de hoogte zijn van specifieke aanklachten.

Zaman, dat ook in het Nederlands verschijnt, was in handen van imam Fethullah Gullen, die in de Verenigde Staten leeft en een gezworen vijand is van de Turkse president Erdogan. Die beschouwt Gullen als een terrorist die enkel tot doel heeft de Turkse regering omver te werpen.

Aanhangers van de oppositie protesteren tegen de overname van de Turkse krant. Beeld AFP
Beeld AFP

"Europa moet Turkije behagen en Turkije speelt dit open en bloot uit"

Mete Özturk, hoofdredacteur van Zaman Vandaag, de Nederlandstalige editie van de Turkse oppositiekrant Zaman in Brussel, zegt ondertussen dat Turkije Europa uitlacht. "Europa moet Turkije behagen en Turkije speelt dit open en bloot uit. Turkije, dat onderhandelt over toetreding tot de Europese Unie, is een zeer belangrijke partner voor Europa in de migratiecrisis."

"De Europese Commissie heeft haar bezorgdheid geuit en gezegd dat ze het opvolgt, maar concrete acties zullen er volgens mij niet volgen", aldus Özturk.

Zaman in Turkije is onder curatele geplaatst en de redacteurs zijn op straat gezet. "Morgen is Zaman een regeringsgezind medium, een lot dat ook al andere Turkse media ondergingen. Zij werden overgenomen, zagen hun oplage kelderen en gingen daarna failliet. Zaman was de enige resterende mainstreamkrant die nog kritisch durfde te zijn. Op een aantal zeer kleine kranten na blijft er nog weinig over in Turkije", aldus Özturk.

Dat de Turkse regering de media naar haar hand zet, blijkt volgens Özturk ook uit het feit dat er in Turkije bijzonder weinig berichtgeving was over de politie-inval op de redactie van Zaman. "Slechts op één lokale televisiezender zagen we beelden."

Ondanks de dramatische situatie zullen de journalisten van Zaman volgens Özturk evenwel de handdoek niet in de ring gooien. "De strijdlust is er en de journalisten zullen waarschijnlijk met een nieuw project van start gaan. Maar hiervoor is het nu uiteraard nog te vroeg."

Zaman Vandaag, dat voor inhoud kon terugplooien op Zaman in Turkije, gaat alvast verder. "Wij zullen nu nog meer zelf zorgen voor content. Dit betekent voortwerken en nog meer uren kloppen."

De politie bestormde gisteren de krant met traangas in de aanslag. Beeld AP
Beeld AFP
Beeld AFP
Beeld AFP
Beeld AFP
Politie aan de Turkse krant Zaman vandaag in Istanbul. Beeld AFP
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234