Zondag 19/01/2020

cd van de week

David Bowie - 'Five Years': perfectie weegt zes kilogram

Beeld rv

Een schatkist van haast zes kilo. Dat is de spectaculaire verzamelbox met David Bowies eerste solowerk. De hernieuwde kennismaking met Bowies songs onderstreept nog maar eens waarom hij een van de meest tot de verbeelding sprekende popsterren ooit is.

Niks zo grillig als popmuziek. In het begin van het millennium werden de nieuwe platen van David Bowie keer op keer met de nodige reserves onthaald. Dat had niet zozeer met de kwaliteit te maken, maar wel met het feit dat eigenlijk niemand hem ooit zijn misstap met Tin Machine- eind jaren 80 - had vergeven.

Toen het begin deze eeuw opmerkelijk stil rond hem bleef, leek hij haast vergeten. Maar net zo vlot werd zijn onverwachte comeback in 2013 met uitroeptekens overladen. Ook al gaf hij geen interviews en volgde er geen nieuwe tournee.

In plaats daarvan werd in het Londense Victoria and Albert Museum een prestigieuze tentoonstelling op poten gezet die Bowies belang als trendsetter en cultureel icoon onderstreepte. Die niet te missen expo reisde sindsdien de wereld rond, en passeert na haltes in onder meer Parijs, Toronto, São Paulo en Berlijn straks ook in Groningen. De timing voor deze kolossale overzichtsbox - met de zes eerste elpees, twee liveplaten, de geremixte versie van Ziggy Stardust en een compilatie met zeldzaam en niet eerder uitgebracht materiaal - is bijgevolg perfect.

In de tijd dat een band als The Libertines nog boterhammetjes met choco smeerde, veranderde Bowie begin jaren 70 voorgoed het gezicht van de popmuziek. Boy George zei onlangs dat rock-'n-roll in de jaren 70 nooit zo boeiend geweest zou zijn zonder Bowie. In de introductie die Kinks-voorman Ray Davies bij deze box geschreven heeft, gaat het nog wat verder. "Glamrock zou nooit bestaan hebben, laat staan de New Romantics of zelfs punk." Voor één keer klinkt dat niet als gezwollen promopraat, omdat die stelling op zwart geperst vinyl wordt ondersteund met onweerlegbaar bewijsmateriaal.

Nauwelijks au sérieux

Luister naar een plaat als Space Oddity, en je stelt vast dat de jonge Bowie niet in staat was om een idee langer dan drie kwartier vast te houden. Er staan intrieste songs op over de teloorgang van een relatie, over winkeldiefstal ook. En uiteraard: over hoe eenzaam een astronaut zich voelt hoog boven planeet aarde. Het titelnummer - destijds wel een hit omdat het tijdens de beelden van de maanlanding werd gebruikt - maakte Bowies naam, maar wél vooral als curiosum. Als onehitwonder zelfs. In de media werd hij nauwelijks au sérieux genomen, en de radio negeerde hem.

Daar kwam pas verandering in met Hunky Dory, waar Bowie er voor het eerst écht in slaagde om zijn invloeden te kanaliseren tot prachtige popsongs. 'Life on Mars?', 'Changes', 'Queen Bitch', 'Kooks': vandaag valt nauwelijks voor te stellen dat ze destijds geen wereldhits waren.

Die kwamen er wel met The Rise and Fall of Ziggy Stardustand The Spiders from Mars, een consistente conceptplaat die niet alleen een mijlpaal werd in de Britse (glam)rockmuziek, maar van Bowie een internationale superster maakte. De sound, de visie, het imago: alles viel op miraculeuze wijze samen.

De platen die erop volgden waren in principe niet meer dan afgeleide producten, al bleef de kwaliteitscontrole intact. Het bizar gespelde Aladdin Sane plaatste Ziggy in een Amerikaanse context, Pin Ups was een coverplaat - een van de eerste in het genre - waarmee Bowies alter ego zijn invloeden aanstipte.

De nieuwe compilatie - voor God weet welke reden Re:Call 1 genoemd - vertelt het verhaal in beknopte vorm, en met alternatieve, zeldzame en in sommige gevallen nooit eerder uitgebrachte opnamen de mortel tussen de hoekstenen van een prille carrière.

Die eerste vijf jaar was elke plaat die Bowie uitbracht een genre op zichzelf. En het verbluffende aan deze box - met het informatieve boek erbij net geen zes kilo - is niet alleen het duizelingwekkende niveau van de muziek, maar vooral het besef dat de volgende jaren in de carrière van deze kameleon nog revolutionairder zouden blijken. (Parlophone/Warner)

David Bowie veranderde in het begin van de jaren 70 het gezicht van de popmuziek voorgoed. Beeld rv
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234