Maandag 15/08/2022

AchtergrondOscar-uitreiking

Dat de Oscars om alle verkeerde redenen in de aandacht kwamen, heeft de Academy ook aan zichzelf te danken

Will Smith geeft Chris Rock een muilpeer, nadat die een smakeloze grap had gemaakt over Jada Pinkett Smiths kaalgeschoren hoofd – de actrice lijdt aan de auto-immuunziekte alopecie, die haaruitval veroorzaakt. Beeld REUTERS
Will Smith geeft Chris Rock een muilpeer, nadat die een smakeloze grap had gemaakt over Jada Pinkett Smiths kaalgeschoren hoofd – de actrice lijdt aan de auto-immuunziekte alopecie, die haaruitval veroorzaakt.Beeld REUTERS

2022 moest het jaar van de kentering worden voor de Oscars. De Academy wilde de tanende populariteit van haar awardshow opkrikken, maar kreeg er alleen maar problemen bij. Met dank aan de losse handjes van Will Smith, een onlinetrollenleger, en een winnaar die niet in de bioscoop te zien was.

Lieven Trio

De producers van de 94ste Academy Awards hadden een duidelijke missie: make the Oscars great again. De belangrijkste awardshow van Hollywood kampt namelijk met een populariteitsprobleem: de kijkcijfers zijn al jaren gestaag aan het kelderen, met de corona-editie van vorig jaar als historisch dieptepunt. De uitzonderlijk bescheiden show van 2021 lokte in Amerika nog geen 10 miljoen kijkers, minder dan de helft van de vorige editie, en maar liefst drie kwart minder dan in 2014. De Oscars moesten dus dringend weer aanknopen met het bredere publiek. Maar niet alleen zijn de oplossingen die de producers daartoe bedachten desastreus uitgedraaid, de reputatie van de Oscars heeft dit jaar zelfs nog meer averij opgelopen.

Vanaf het begin van de show was het evenwicht zoek. Het motto van deze editie, ‘Movie lovers unite’, betekende voor de Academy blijkbaar: de films zoveel mogelijk verstoppen. In de eerste tien minuten van de show was het zoeken naar iets dat vaagweg met film te maken had: Venus en Serena Williams verwelkomden de kijkers, waarna Beyoncé op een dak in Compton een optreden gaf. Wanneer presentatoren Amy Schumer, Wanda Sykes en Regina Hall eindelijk op het podium van het Dolby Theatre verschenen, werden ze meteen de mond gesnoerd door muzikant DJ Khaled, wiens chaotische geschreeuw blijkbaar als een sirenezang voor Jonge Kijkers moest dienen. Wie er voorbij zou zappen zonder te weten dat hij naar de Oscars keek, zou geen idee hebben dat dit de belangrijkste filmavond van het jaar was.

Op dat moment waren nochtans al acht Oscars uitgedeeld. Alleen was dat niet op tv te zien. De producers kozen ervoor om een resem technische categorieën (waaronder montage en muziek) al een uur voor het begin van de liveshow af te haspelen – terwijl de ‘belangrijke’ filmmensjes nog op de rode loper stonden. De ergernis die die nogal respectloze ingreep vooraf opwekte, bleek terecht: met zes beeldjes was het scifi-epos Dune de numerieke winnaar van de Oscars, maar omdat de meeste van die overwinningen zich voor het begin van de liveshow hadden afgespeeld, kwam Dune in de uitzending nauwelijks uit de verf. Terwijl dit nu net de enige blockbuster in de selectie was, en dus ook de meest herkenbare titel voor dat zo gegeerde brede publiek. Toen de show uiteindelijk op drie uur en veertig minuten afklokte – niet korter, maar zelfs nog langer dan de drie vorige ceremonies – bleek het ook nog eens een maat voor niets.

De tijd die bespaard werd door de beste filmtechnici hun gloriemoment te ontnemen, werd namelijk ingenomen door twee nieuwe prijzen, uitgereikt door het publiek, of toch door filmfans op Twitter: de #OscarsFanFavorite, en het #OscarsCheerMoment, nog zo’n wanhopige poging om commerciëlere films in de show te smokkelen – en hun fans op die manier naar de uitreiking te doen kijken. Zoals ieder mens met een beetje verstand van sociale media had kunnen voorzien, eindigde het in een catastrofe. Beide polls werden gekaapt door het trollenleger van regisseur Zack Snyder: zij stemden Snyders zombiefilm Army of the Dead én het weinig inspirerende fragment The Flash Enters the Speed Force uit Snyders Justice League naar de overwinning. De Academy creëerde zo haar eigen Boaty McBoatface-moment (zeker eens googelen als die naam u niets zegt), dat de flow compleet uit de Oscarshow haalde. Benieuwd of we deze polls volgend jaar nog terugzien.

Smakeloze grap

Een ding is zeker: er werd dit jaar eindelijk weer over de Oscars gepraat. Maar wat zich tijdens het laatste uur van de show afspeelde, kan bezwaarlijk goede reclame voor de Academy genoemd worden. En dat had ze deels aan zichzelf te wijten. In het incident tussen comedian Chris Rock en acteur Will Smith lieten de producers heel wat steken vallen. In de Oscar-show is zowat ieder woord gescript: dat betekent dat de producers de smakeloze grap die Rock maakte over Jada Pinkett Smiths kaalgeschoren hoofd – de actrice lijdt sinds enkele jaren aan de auto-immuunziekte alopecie, die haaruitval veroorzaakt – sowieso op voorhand hebben gelezen en goedgekeurd. Censuur is natuurlijk niet hun taak, maar ze betalen Rock vast genoeg om minder gemakzuchtige moppen van hem te kunnen eisen.

Nadat Will Smith besloot om het podium op te stormen en Rock in het gezicht te slaan, gingen de organisatoren van de show opnieuw de mist in. Zij reageerden op het gewelddadige voorval door helemaal niets te doen – behalve dan zonder verdere uitleg het emotionele dankwoord van Summer of Soul-producent Questlove halverwege af te breken. De show ging gewoon verder, alsof niet net het meest uitzinnige voorval uit de geschiedenis van de Oscars had plaatsgevonden. De vorige keer dat de ceremonie zo door elkaar werd geschud, toen in 2017 de verkeerde winnaar werd aangekondigd nadat de enveloppes van La La Land en Moonlight verwisseld raakten, werd die fout meteen rechtgezet. Maar wanneer een filmster de presentator van de show te lijf gaat, is het antwoord: stilte.

Toegegeven: het was een onuitgegeven, ronduit verbijsterende situatie, waarvoor geen standaardprocedure bestaat. En de wetenschap dat Smith hoogstwaarschijnlijk enkele minuten later de Oscar voor Beste Acteur zou winnen voor zijn rol in King Richard, maakte het er niet makkelijker op om gepast te reageren. Maar voor heel wat kijkers voelde het bijzonder wrang aan dat Smith na zijn uithaal niet vriendelijk naar de uitgang geëscorteerd werd, maar vrolijk in de zaal kon blijven zitten en even later onder luid applaus zijn gouden beeldje in ontvangst mocht nemen. In zijn speech excuseerde Smith zich huilend tegenover de Academy en zijn medegenomineerden, maar niet tegenover Chris Rock. Als verklaring voor wat er net voordien gebeurde, vergeleek hij zichzelf met zijn personage Richard Williams, die zijn dochters Serena en Venus te allen tijde verdedigde, en stelde hij dat “liefde je gekke dingen laat doen”. Omdat dat nu eenmaal zo hoort op de Oscars, veerde de zaal recht, en alles leek bijna meteen vergeven.

Will Smith zwaait met zijn Oscar voor Beste Acteur voor zijn rol in King Richard. Op het incident met Chris Rock reageerden de organisatoren van de show door helemaal niets te doen. Beeld AFP
Will Smith zwaait met zijn Oscar voor Beste Acteur voor zijn rol in King Richard. Op het incident met Chris Rock reageerden de organisatoren van de show door helemaal niets te doen.Beeld AFP

Maar het incident wierp een schaduw over alle beeldjes die verder nog zouden worden uitgereikt, en liet een bijzonder wrange nasmaak achter. De manier waarop de schone schijn krampachtig werd opgehouden in de nasleep van Smiths aanval, en hoe er vooral werd toegewerkt naar een snelle, oppervlakkige oplossing: het gaat terug op hetzelfde mechanisme dat ervoor zorgde dat jarenlang zovele gevallen van grensoverschrijdend gedrag in Hollywood toegedekt werden – omdat de daders machtige, gerespecteerde mannen waren, niemand zin heeft om een ongemakkelijk gesprek aan te gaan, en de show nu eenmaal moest doorgaan. Dat de Oscars, die al jaren een platform zijn voor de #MeToo-beweging, hier niet beter mee wisten om te gaan, is erg teleurstellend, en bijzonder slecht voor hun geloofwaardigheid. Dit incident zal nog heel lang een schandvlek blijven.

De triomf van streaming

Oscar Night had nog een andere historische gebeurtenis in petto, die compleet ondergesneeuwd raakte door de commotie rond Will Smith, maar waarover nog duchtig zal worden nagepraat binnen de filmwereld. Met de overwinning van CODA in de categorie Beste Film gebeurde namelijk eindelijk wat er al jaren zat aan te komen: een streamingplatform zegevierde op het allerhoogste niveau.

Wie streaming zegt, denkt meteen aan Netflix: dat bedrijf levert al jaren aan een stuk prestigieuze auteursfilms als Roma, Marriage Story en The Power of the Dog af, om eindelijk die felbegeerde Oscar voor Beste Film te winnen, en zo een belangrijke veldslag in de streaming wars. Een hele tijd bestond er in de sector veel weerstand tegen dat idee, omdat Netflix als streamingplatform de bioscoopzalen grotendeels negeerde. Daar is doorheen de jaren wat verandering in gekomen: de belangrijkste Netflix-paradepaardjes krijgen nu een exclusieve bioscooprelease van enkele weken, voordat ze via streaming te bekijken zijn. Iedereen min of meer tevreden.

Maar nu gaat AppleTV+ dus met de eer lopen, een platform dat nog geen traditie van cinemareleases heeft uitgebouwd. Gevolg: de Beste Film van 2021 was haast nergens ter wereld in de bioscoop te zien. CODA is de eerste Best Picture-winnaar die bijna uitsluitend op het kleine schermen speelde, een crowdpleaser die nooit grote crowds heeft bijeengebracht. Dat brengt de Oscars, die zich nog steeds als verdediger van de bioscoopzaal opwerpen, in een lastige positie. ‘Movie lovers unite’, voor jullie tv-scherm? Ook hierover is het laatste woord nog niet gezegd.

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234