Maandag 17/02/2020

Podiumrecensie

Dalilla Hermans raakt een gevoelige snaar in ‘Her(e)’ ★★★☆☆

Abigail Abraham in 'Her(e)' van Dalilla Hermans/NTGent.Beeld Harmony Benegusenga

Een staande ovatie kregen Dalilla Hermans en de 32 zwarte vrouwen die meewerkten aan Her(e). Opvallend, want op theatraal vlak is dit zeker geen meesterwerk. En hoopgevend, want Hermans en haar kompanen tonen dat meer kleur op de Vlaamse podia een noodzaak is.

“Mag het?” vraagt Abigail Abraham aan het publiek. Mag zij gewoon plezier maken, zonder zich aan te trekken van wat andere mensen daarvan denken? “Misschien moet ik wat minder praten”, besluit ze even later. “Alhoewel: misschien ook niet.”

In Her(e) staat Abraham een dik uur lang alleen op scène te praten, te zingen, te dansen. Maar deze voorstelling gaat niet over haar alleen, en ook niet over auteur en debuterend regisseur Dalilla Hermans. Deze voorstelling gaat over 33 verschillende vrouwen, “geboetseerd uit Vlaamse klei, maar van kleur en glans voorzien door roots hier ver vandaan. Het gaat over hen nu.”

Met die 32 Afro-Vlaamse vrouwen – onder wie comedienne Soe Nsuki, rapster Coely Mbueno en actrice Martha Canga Antonio – bracht Dalilla Hermans een weekend door, om ervaringen te delen. Achteraan op de scène, tussen alle spiegels die het publiek met zichzelf confronteren, hangt een scherm waarop beelden van dit weekend geprojecteerd worden. Soms zijn het sfeerbeelden, maar vaak zijn het getuigenissen, waarbij iedereen beklemtoont hoe sterk de solidariteit is, hoe belangrijk het is om te horen dat ze niet alleen staan met hun verhaal en hun ervaringen als zwarte vrouw in Vlaanderen. “Het is als bosklassen”, vatten ze samen, “maar dan afro-style.”

“We hebben onze diepste trauma’s en meest persoonlijke ervaringen gedeeld”, zei Hermans in deze krant, en afgaande op de getuigenissen, geloven we dat graag. Alleen worden die trauma’s en ervaringen niet echt gedeeld op de scène. Hermans’ tekst blijft vaak steken in algemeenheid, en de manier waarop Abraham die tekst brengt, voelt vaak een beetje te gerepeteerd aan. Er zijn verwijzingen naar racistisch politiegeweld en naar de discussie rond Zwarte Piet, maar die thema’s worden maar zijdelings aangeraakt en missen een persoonlijke lading.

Abigail Abraham in 'Her(e)' van Dalilla Hermans/NTGent.Beeld Harmony Benegusenga

Solange

Toch blijft Her(e) nu en dan wél aan de ribben kleven. Als Abraham zich, met behulp van een microfoon, boos maakt op het expliciete en impliciete racisme dat nog dagelijks de kop opsteekt. “You’re not woke if I’m still broke”, sneert ze. En dat we haar niet moet vragen of haar afrokapsel ‘echt’ is. En net op het moment dat we moesten denken aan het Solange-nummer ‘Don’t Touch My Hair’, roept ze: “En zing niet mee met Solange.” Het is op die momenten dat Her(e) weet te confronteren.

Het is ook op die momenten dat Her(e) een gevoelige snaar weet te raken. Nog nooit hebben we zo’n divers publiek gezien bij een NTGent-voorstelling, en dat publiek haalde duidelijk haar hart op. Dat bleek niet alleen uit de staande ovatie achteraf, maar ook aan het goedkeurende applaus wanneer Abraham haar spreekrecht opeist. Al lang zijn de Vlaamse podia veel te wit: de enthousiaste reacties tijdens deze première toonden dat elke stap naar verandering een stap in de goede richting is.

Dat neemt niet weg dat de vormelijke uitwerking van Her(e) licht weegt: de sober ingeklede scène beklemtoont dat wat gezegd wordt belangrijker is dan wat getoond wordt, maar kan daardoor ook niet verbergen dat de tekst soms diepgang mist. De onstaansgeschiedenis van dit stuk lijkt interessanter dan de voorstelling zelf. De epiloog waarin Hermans het laatste woord neemt om haar trots op Her(e) uit te spreken, beklemtoont dat nog. Dat dit een belangrijk stuk is, moet duidelijk worden op de scène en hoeft niet expliciet verwoord te worden door de regisseur. Maar dat Hermans, Abraham en hun 31 zielsverwanten hun spreekrecht opeisen kunnen we alleen maar toejuichen. “Misschien moet ik wat minder praten?” Zeker niet, is het antwoord.

Tot 11 februari in NTGent (Arca). Daarna op tournee.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234