Woensdag 30/11/2022

ReeksKlassiekers '97

Daft Punks ‘Homework’: een trefzekere aanval op zintuigen én ziel

De platenhoes van ‘Homework’. Beeld RV
De platenhoes van ‘Homework’.Beeld RV

Januari 1997. Twee perfectionistische Parisiens bedenken een volledige nieuwe poptaal. Met hun weergaloze debuut Homework bracht Daft Punk de wereld aan het dansen. En tegelijk hielpen ze een tanende muziekindustrie, around the world, aan een nieuw infuus.

Gunter Van Assche

9 klassiekers uit 1997

Vijfentwintig jaar geleden, in het gezegende jaar 1997, zagen heel wat aardverschuivende platen het levenslicht. Deze zomer neemt De Morgen er negen onder de loep.

“Een studie in tegenstellingen”, zo noemde Pitchfork het debuutalbum van Thomas Bangalter en Guy-Manuel de Homem-Christo. Groot gelijk. Daar valt vreemd genoeg veel voor te zeggen. Hoe kun je muziek maken dat tegelijk brutaal hard én haardvuurwarm klinkt? Daft Punk durfde met eenvoud, een gimmick, en een goeie riff te scoren. Soms moet het niet méér zijn. Bij hun volgende platen gingen de twee het soms te ver zoeken, maar op hun debuut bepaalden ze het momentum.

Daft Punk kwam op een ogenblik dat Franse elektronische muziek pas internationale erkenning kreeg in clubs, discotheken en andere uitwassen van het nachtleven. Ook Rock Werchter – toen nog een bastion van rock – bleef niet onbewogen onder deze nieuwe wind. Maar de groep werd aanvankelijk met aan weerzin grenzende scepsis onthaald.

Een beetje knullig, want Daft Punk leverde de nieuwe bouwstenen van housemuziek aan, door techno en house met discosamples aan te vullen. Op die manier klonken hun liedjes ook helemaal anders dan de meeste dancehits uit die tijd. Platvloerse deuntjes à la Darude maakten de dienst uit. Slimme, funky en soulvolle dance leek een klein godswonder. En net dààrom kon Homework toch een classic worden.

Midjaren 90 waren de elektronische, alternatieve danceacts op één hand te tellen: The Prodigy maakte de dienst uit met breakbeats en de rauwe energie van rock-’n-roll, The Chemical Brothers lieten big beat als dolken in je heupregio ploffen, terwijl zwaar overstuurde baslijnen tegen de boxen aanzogen. En Underworld zorgde voor melodieuze techno. Het Parijse duo Daft Punk was evenwel meteen de vreemdste eend in de bijt. Bij geen enkele andere act stonden de oren alleszins naar zoveel verschillende windrichtingen. Met een hoogst verfrissende melange van house, moddervette funk en sexy disco wist dit duo een heel nieuw genre uit te bouwen. ‘Da Funk’ en ‘Around the World’ groeiden uit tot danceclassics maar bereidden ook de weg voor een nieuwe generatie danstechneuten.

Guy–Manuel de Homem Christo en Thomas Bangalter – met iconische robothelmen – van Daft Punk. Beeld Los Angeles Times via Getty Image
Guy–Manuel de Homem Christo en Thomas Bangalter – met iconische robothelmen – van Daft Punk.Beeld Los Angeles Times via Getty Image

En dan hebben we het alleen over de grootste classics. Opener ‘Daftendirekt’ blonk uit in gedempte rolschaatsdisco, waarbij je meteen doordraaide van het herhaalde zinnetje ‘Da funk back to the punk, c’mon’. Verderop draait een vocoderstem 144 keer de woorden ‘around the world’ en werd je vergast op zinderende topsongs als ‘Burnin’, ‘Alive’, ‘Rock’n Roll’ en ‘Rollin’ & Scratchin’’. Die tracks waren dan geen wereldnummers, maar ze plaveiden wel de weg voor alle househelden van de nieuwe eeuw. Met een snuggere mix van acid house, techno, disco of electro zorgde Daft Punk voor een trefzekere aanval op uw zintuigen en ziel.

Maar eigenlijk is het een wonder dat Daft Punk ooit kon bestaan. Tien jaar voor Homework leerden Guy-Manuel de Homem-Christo en Thomas Bangalter elkaar kennen in het Parijse Lycée Carnot. In 1992 richtten ze Darlin’ op, een vrij middelmatige rockgroep met Laurent Brancowitz van Phoenix. De groep wordt afgeknald en afgeserveerd als “daft punk”. Een belediging die ze als geuzennaam aanvaarden. Ook op vlak van songschrijven veranderen de twee alle regels. Daft Punk doet veel met herhaling. Ze leren je bijvoorbeeld dat een treffende zin soms meer zegt dan elfendertig blokken tekst – sorry, Bob Dylan!

Homework bevat daarnaast ook pure punk. In ‘Revolution 909’ uit de groep kritiek op alle anti-ravemaatregelen van de Franse regering nadat Jacques Chirac in 1995 aan de macht kwam. “Ik denk niet dat het de muziek is waar ze op uit zijn,” vertelde Homem-Christo aan Dance Music Authority. “Het zijn de feesten die de powers that be angstig maken.” Bangalter voegde daar later aan toe: “Ze doen alsof het probleem drugs is , maar ik denk niet dat dat het enige is. Er zijn overal drugs, maar ze zouden waarschijnlijk geen probleem hebben als hetzelfde aan de hand was tijdens een rockconcert, want dat begrijpen ze. Ze begrijpen deze muziek niet. Ze vinden house gewelddadig, repetitief en dom.”

‘Revolution 909’ begint met omgevingsgeluid van een club, gevolgd door politiesirenes en intimiderende bevelen door megafoons om “de muziek te stoppen en naar huis te gaan”. Daft Punk liet zich daarmee gelden als revolutionaire rebellen. Geen wonder dat ze liever gemaskerd door het leven gingen. Het gerucht doet de ronde dat je Bangalter zelf in de video voor ‘Revolution 909’ zou zien verschijnen: opmerkelijk omdat het duo de anonimiteit altijd omarmde. De intussen iconisch geworden robothelmen zouden pas in het Discovery-tijdperk worden bedacht, maar in het tijdperk van Homework droegen ze ook al maskers om hun gezichten te verdoezelen, waaronder vermommingen met een kikker- en varkensthema.

In een gesprek met Simon Reynolds voor The New York Times noemden ze Brian De Palma’s glamrockmeesterwerk Phantom of the Paradise als artistieke inspiratie voor hun beslissing om visuele anonimiteit te behouden. Een briljant besluit: Daft Punk kon hooguit afgerekend worden op hun artistieke merites. De muzikale mengelmoes waarmee ze talloze acts na de eeuwwisseling hebben beïnvloed, maakt van deze Parijzenaars de belangrijkste muzikale legende. De breedbeeldmuziek van Homework gaf onbedoeld ook een vrijgeleide aan alle slappe, übercommerciële EDM van Tomorrowland, maar net zo goed aan alle spannendste acts die mee de dancecultuur van de nieuwe eeuw bepaalden. Keurig huiswerk, met andere woorden.

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234