Maandag 10/08/2020

Theater

Coronadilemma’s leveren nu al prachtig theater op ★★★★☆

Marieke de Zwaan in Alleen samen van De Warme Winkel.Beeld Sofie Knijff

Je zou het een rite de passage kunnen noemen, de voorstelling ‘Alleen samen’ van het Amsterdamse theatercollectief De Warme Winkel. Of een hoogmis voor de sterfelijkheid.

Slim trapt dit gezelschap de tijdgeest op de staart met een even groteske als geraffineerde vertoning die de valkuilen van het coronatijdperk meesterlijk blootlegt. Letterlijk bloot ook vaak, maar dat past wel bij een programma dat Peepshow Palace heet, en waarin we theater ervaren in peepshowopstelling, ieder in een privécabine met de tissues binnen handbereik. Zo hebben we zicht op een hagelwitte arena waar het er soms behoorlijk heet aan toegaat.

De voorstelling begint met een bevreemdende solo van Marieke de Zwaan. Zij komt op in wit overhemd en met blote benen, nestelt zich in een bureaustoel en bindt met tape een vloermop om haar arm. De mop wordt een handpop, en die weet precies wat De Zwaan lekker vindt. In een tergend lange, tamelijk ongemakkelijke scène bevredigt de handpop haar bedreven, terwijl zij steeds sneller rondjes draait in haar stoel.

Steeds opnieuw gaat De Warme Winkel in Alleen samen op zoek naar de spanning tussen hygiëne en lichamelijkheid. Zo ook in een schitterend duet van Ward Weemhoff en een dweilstang. Weemhoff ligt op de grond, naakt, bleek en kwetsbaar, en laat zich volledig afsoppen door de dweil, terwijl hij droeve pirouettes draait om de stang. Tot slot wordt hij gedoopt in bleekmiddel.

Marien Jongewaard, Marieke de Zwaan en Ward Weemhoff in Alleen samen.Beeld Sofie Knijff

Alleen samen speelt zich af in een ziekenhuis. In die klinische biotoop ontstaat een broeierige ménage à trois tussen twee flegmatieke artsen en hun assistent. Er zijn tekstflarden van Sartres Huis clos en Camus’ La peste, maar de tijd is een soort uitvergroot nu. Er is sprake van ‘een onzichtbare vijand’. ‘Co...’, begint Marien Jongewaard, waarop De Zwaan verzucht: ‘Zeg dat woord niet.’ Tussen elke handeling door ontsmetten de drie hun handen. De seks – met hilarische hulpmiddelen – vindt plaats op anderhalve meter afstand.

De metafoor is treffend: dit zijn wij, lamgeslagen door een tekort aan fysiek contact en een dwangmatige obsessie met hygiëne. Leven, dat is vuile handen maken, risico lopen, en, uiteindelijk: sterven. Toch proberen wij nu met een keur aan rigide veiligheidsmaatregelen – vergeefs – de dood te bezweren. Ondertussen vergeten we te leven. 

Marien Jongewaard, Marieke de Zwaan en Ward Weemhoff in Alleen samen.Beeld Sofie Knijff

In een hartverscheurend ritueel aan het slot nodigt De Warme Winkel ons uit de klinische afstand tussen ons op te heffen. ‘Verlaat die witte wereld’, schreeuwt Jongewaard. Met een schitterend stukje publieksparticipatie, op het ritme van Ravels Bolero, tonen de makers vervolgens wat het inhoudt om mens te zijn, en hoezeer lichamelijk verval, ziekte en dood daarbij horen. Die kunnen we niet ontlopen, en dat moeten we ook niet willen. ‘Laat het los, je hebt geen kans’, zegt Jongewaard, terwijl Weemhoff met toneelbloed prachtige patronen schildert op de vloer.

Ziekte en dood omarmen, dat is leven, zo laat De Warme Winkel indringend zien. Ze al te krampachtig bestrijden, dat is de dood.

Nog tot 12 juli in De Brakke Grond, Amsterdam, dewarmewinkel.nl

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234