Zaterdag 21/09/2019

Cinema

Cinematek eert Marc Didden: ‘Ik ben gestopt met regisseren toen ik het eigenlijk echt kon’

Beeld Bob Van Mol

Filmmaker en columnist Marc Didden is sinds enkele maanden 70, zijn derde film Sailors Don’t Cry wordt 30. Voor Cinematek is het de perfecte aanleiding om Diddens oeuvre weer op groot scherm te tonen, en meteen ook de favoriete films van de regisseur te programmeren. ‘Toen ik mijn films opnieuw bekeek, dacht ik: zo slecht zijn ze toch niet.’

“Toneelspelers zeggen soms dat het gemakkelijk is dat hun werk meteen verdwijnt. Zij kunnen zeggen: dertig jaar geleden, toen hebben we een goede voorstelling gemaakt. Ook al weet niemand dat nog. Als een regisseur zegt: dertig jaar geleden, toen heb ik een goede film gemaakt, is het antwoord: Ah ja? We zullen eens kijken.”

Dertig jaar geleden heeft Marc Didden Sailors Don’t Cry gemaakt, zijn derde en voorlaatste film. Die film is nu opnieuw te bekijken in de Brusselse Cinematek, dat ook Diddens andere films – Brussels By Night, Istanbul en Mannen maken plannen – programmeert, samen met een aantal klassiekers die de journalist-regisseur-columnist, die in juli 70 werd, zelf mocht selecteren. “Ik ben niet zo’n feesttype”, zegt hij daarover, “maar ik vind het wel schoon dat Cinematek dit doet. En ik ben heel trots dat mijn films daar worden getoond. Ik zei: beginnen met Sailors Don’t Cry, want ik vind dat die film verdedigd moet worden.”

Sailors was de derde film van Didden, die in 1983 debuteerde met Brussels By Night. Anders dan die stadsfilm en de roadmovie Istanbul (1985) was Sailors Don’t Cry een intieme, poëtische film, opgenomen in een filmstudio in Rotterdam. Centraal staat Hilde (Van Mieghem), die moet kiezen tussen twee mannen (Josse De Pauw en Johan Leysen). “Ik heb die film met heel veel liefde gemaakt”, vertelt Didden, “en ik ben op mijn ziel getrapt toen niet alleen de pers, maar ook het publiek er niet zo van leek te houden.”

Daags voor de première lag Didden in de zetel, zich af te vragen hoe zijn derde film ontvangen zou worden. “Ik dacht: ofwel gaan ze die film helemaal omhelzen, gaat Sailors naar het festival van Cannes en wint hij de Gouden Palm, ofwel moet niemand van er weten. Na de première zag ik aan het publiek dat ze het maar niets vonden. De mensen bleven beleefd, maar als ik ze vroeg of ze hadden genoten, zeiden ze dat ze nog snel de parkeermeter moesten bijvullen. Ik zei tegen Hugo Claus: it’s a baby no-one loves. En hij zei: ‘Als niemand ervan houdt, zal het wel heel goed zijn’.

“Ik wist ook wel dat het geen commerciële film was. Maar ik had gedacht dat er plaats was voor zo’n film. Die niche bleek te klein in België. Als je internationaal niet scoort, is dat soort cinema niet leefbaar. Dat heeft mij ontgoocheld. Maar als cineast moet je dat aanvaarden. Al heeft het me wel de wind uit mijn zeilen genomen. Maar ik wil hier geen triestig verhaal van maken. Tijdens het maken van Sailors heb ik echt het plezier van regisseren gevoeld. Toen ik Brussels By Night maakte, kende ik mijn vak nog niet. Ik had geen filmschool gedaan – ik had aan het RITCS theater gestudeerd – en ik kende bij wijze van spreken het verschil tussen de voor- en de achterkant van een camera niet. Maar bij Sailors voelde ik een staat van geluk. Die film was een labour of love. Filmen is fantastisch. Als het goed gaat, is het een jongensdroom die uitkomt. Ik ben eigenlijk gestopt met regisseren op het moment dat ik het echt kon.

Brieven uit Taiwan

Na Mannen maken plannen (1993) werd Didden in de eerste plaats weer filmliefhebber. Ook die kant toont Cinematek, in zeventien films die de Brusselaar zelf mocht uitkiezen. “Ik voelde me als een kind in een speelgoedwinkel. Ze hebben 35.000 films. Ik heb daaruit films gekozen die me al heel mijn leven volgen: mijn keuze is heel sentimenteel. Het zijn films van over de hele wereld: Amerika, Frankrijk, Italië, België en zelfs Iran. Omdat ik wil benadrukken dat film een internationaal gebeuren is.”

De keuze gaat van klassiekers als de western Rio Bravo en Martin Scorseses Taxi Driver – “Ik bekijk die film elk jaar, en ik vind ’m elk jaar beter” – over de Belgische mijlpaal Meeuwen sterven in de haven – “Mensen zeggen vaak dat Brussels By Night de eerste Belgische stadsfilm was, maar dat klopt dus niet” – tot het Franse meesterwerk Le jour se lève, van Marcel Carné. “Die film is tot vandaag het perfecte voorbeeld van poëtisch realisme, en van een echte menselijke film.”

Net als het nu te herontdekken Sailors Don’t Cry. “Toen mijn films opnieuw uitkwamen op dvd, heb ik ze allemaal opnieuw moeten bekijken. En toen dacht ik: zo slecht zijn ze toch niet. Ik ben niet de beste cineast van de wereld, maar ook niet de slechtste. En Sailors vind ik nog altijd een mooie film. Hij heeft een klein legertje aan fans. Ik heb veel brieven over die film gekregen, uit Taiwan zelfs. Van de cameraman van Wong Kar-Wai. Die wilde weten hoe Walther Van den Ende, de cameraman van Sailors, die kleuren had bereikt. Soms gebeuren er rare dingen met je film. Op een dag zat ik in Spanje, te bladeren door El País. En ik zag dat ze op TVE, de openbare omroep, Sailors Don’t Cry speelden. ‘Los marineros no lloran’. Ik vond dat fantastisch. Al dacht ik tegelijk ook: ze hebben mij beduveld, want ik heb daar nooit iets van gehoord.”

Belgorama: Marc Didden. Van 6 september tot 14 oktober in Cinematek, Brussel.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234