Woensdag 26/06/2019

Recensie

Chilly Gonzalez in Bozar: virtuoos op zijn sloffen

Beeld Alex Vanhee

Chilly Gonzales komt op in zijden peignoir, en draagt ook het hele optreden pantoffels. Eerst slingert hij aan de piano virtuoos van romantische rêverie naar vroege jazz. Dan entertaint hij met rhymes à la ‘Like Ozzy Osbourne I was born to perform’. En ik mag ook niet vergeten iets te vertellen over de hilarische ode aan de componisten Johann Sebastian Bach, Kurt Cobain en Britney Spears.

Wees gerust, Chilly Gonzales kan de huur betalen. Hij liet pianosporen achter bij Drake (‘From Time’ uit Nothing Was the Same) en Daft Punk (‘Within’ uit Random Access Memories). Hij werkte met Feist, Jane Birkin en Peaches.

Eerst speelt Gonzales werk van zijn Solo Piano-platen – hij heeft vorig jaar nummer drie afgewerkt. Hij doet dat metrisch, sierlijk en precies. De tunes zijn – zijn woorden – ‘geen tegengif voor deze tijd, ze zijn er gewoon een reflectie van, met al wat de wereld mooi én lelijk maakt’. Opener ‘Pretenderness’ is niet de enige tune met een jeu de mots in de roepnaam. Er zit lichte dissonantie in, en spanning die niet helemaal oplost (straks zal Gonzales ‘unaufgelöst’ zeggen).

Beeld Alex Vanhee

Je kan tijdens ‘Famous Hungarians’ ook in de uitverkochte Henry Le Boeuf-zaal van Bozar niet naast Erik Saties ‘Gnossienne No 1’ luisteren. De hoge, schelle noten die volgen komen recht uit een horrorfilm. Gonzales geleidt Bachs ‘Prelude In C Sharp Major’ naar een andere maat scoort. In ‘Present Tense’, opgedragen aan Thomas Bangalter van Daft Punk, lijkt hij eventjes ‘Around the World’ van Daft Punk op z’n Bachs te spelen. ‘Be Natural‘ is opgedragen aan het droompop-duo Beach House, en je zou er hun ‘Space Song’ in kunnen horen. Maar ook als je zulke dingen niet weet (of per se wil horen), gaan alle droomtracks naar binnen als een zak van je favoriete chips. Ik heb er nog steeds geen idee van wat dit werk precies is, en kom dan maar aanzetten met fin-de-siècle en impressionisme geprangd in het drie minuten-format van de single.

Opvallend: in dit eerste luik praat Gonzales gewoon niét. Hij steekt drie vingers omhoog, en als hij er eentje van weg doet, betekent dat dat we van Solo Piano Works III op Volume II overschakelen.

En dan spreekt hij plots wel: “Jullie hebben veel geld en tijd geïnvesteerd om hier te zijn en hebben terecht hoge verwachtingen van mij, maar ik heb ook hoge verwachtingen van jullie. Laten we mekaar dus niet teleurstellen.”

Beeld Alex Vanhee

Hij begint over een sabbatical die hij in 2016 inlaste om weg te zijn van ons, het publiek. “Ik was een entertainer, en plots werd ik een artiest die niet meer aan zijn publiek moest denken. Neem nu de song ‘Be Natural’: je zou het neo-romantisch kunnen noemen, kind of like Chopin, maar het klonk voor mij als Chopin van den Aldi. Tot ik de noot in al haar ongemak liet hangen, unaufgelöst.”

Hij begint over Bozar, “een plek waar je niet mag applaudisseren tussen het andante en het allegro”, en vraagt van ons om een heftiger applaus, één dat we tijdens een rapconcert zouden geven. Na afloop: “Ik vermoed dat zo’n 20 procent van jullie al op een rapconcert is geweest.”

Hij rapt een medley bij mekaar van ‘Who Wants to Hear This?’, ‘Bongo Monologue’ en het oude ‘Futuristic Ain’t Shit to Me’, dat des te grappiger wordt omdat hij de oudste beatmachine gebruikt, de metronoom: ‘Muzikanten waren indertijd ook al bang voor dat ding’.

‘The Grudge’ komt bombastisch met cello en piano: ‘I hold a grudge like a rapper holds his crotch’ is een goeie. En wat dacht u van ‘They say revenge is like sashimi / Best served cold, so shiver when you see me.’

En toch vind ik Gonzales’ droge humor (bindtekst: “Wat je ook van rap vindt, het is de muziek die we nodig hebben en die we verdienen”) beter dan de parodiërende rap waar de man als naar Europa verkaste Canadees indertijd zijn carrière mee begon, en die een beetje in de stijl van Eminem is blijven hangen.

Beeld Alex Vanhee

Anders gezegd: Gonzales – echte naam: Jason Beck – kan met de grootsten duelleren op de piano, maar aan een battle met Kendrick L. of Pusha T. zie ik hem niet beginnen.

En dan is er de derde kant van Gonzales: de Marc Erkens-kant. Wat Marc Erkens deed in Culture Club op Canvas, doet Gonzales een beetje duivelser en voor grotere tv-zenders: een tune virtuoos op de piano spelen en er tegelijk vol enthousiasme over vertellen. Op die manier geeft hij eigenlijk masterclasses, en er staan er heel wat van op YouTube.

Hét hilarische muziekanalysemoment van het optreden begint als Gonzales zichzelf in zijn componeermethode met Johann Sebastian Bach begint te vergelijken: “Hij oefende net als ik elke dag, ook als hij er geen zin in had, hij had een job in een kerk, hij had 37 kinderen, zijn motto was let’s go, aan de slag. Hij speelde motiefjes, en verhuisde zijn hand daarna een beetje hoger of lager op de piano, net zoals popmuzikanten dat doen.”

Daarna speelt hij de twee noten van de basismelodie van Nirvana’s ‘Smells Like Teen Spirit’, hij legt uit dat Kurt Cobain ze eerst hoog speelde, dan heel laag en dan weer hoog. Daarna legt hij minuer en majeur uit aan de hand van de drie(!) noten van ‘Hit Me Baby One More Time’ van Britney Spears. ‘My loneliness is killing me’ komt in mineur, ‘I must confess I still believe’ in majeur. Hij smoosht de twee hits samen, het liedje van Kurt is voor de Franstaligen, komt via de piano en heet plots ‘L’Odeur de l’Esprit d’Adolescence’, de Vlamingen krijgen op cello het liedje van Britney met als titel ‘Sla Mij Kind Nog Eén Maal’. Prachtig!

Er volgt nog veel; Knight Moves’ is bijvoorbeeld vol overgave gespeelde minimal music die een mooie strik krult rond dit concertgeschenk. Iedereen blij en de ovatie was tot twee keer toe staand, maar ik denk dat ik niet de enige ben die the day after de kamer vult met het enige deel van Gonzales’ oeuvre dat echt eeuwigheidswaarde zou kunnen krijgen: zijn solowerk voor piano, uiteraard gespeeld in kamerjas en op pantoffels.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
© 2019 MEDIALAAN nv - alle rechten voorbehouden