Zaterdag 24/08/2019

Cd van de week: The Kinks - Picture Book ****

In de schaduw van The Beatles en The Rolling Stones stonden twee andere Britse groepen wiens invloed op de popmuziek in de jaren zestig haast even groot was: The Who en The Kinks. Het enorme repertoire van die laatste werd zopas in kaart gebracht op Picture Book, een lijvige bloemlezing die zowel de pieken als de dalen van Ray Davies belicht.

Toen The Kinks in 1964 hun eerste single uitbrachten was popmuziek niet iets waar je een carrière in uitbouwde. The Beatles waren pas aan hun opmars begonnen, Elvis Presley leek alweer uitgerangeerd, en de meeste popsterren gingen nauwelijks langer mee dan de lengte van een doorsnee vijfenveertigtoerenplaatje. 'You Really Got Me' was niettemin iets bijzonders. Niet alleen klonk het nummer aanzienlijk harder dan wat tot dan toe beatmuziek werd genoemd - rauwer dan The Stones, zelfs -en de Londense groep zag er in haar tweed jagerskostuums ook een beetje zonderling uit. Het had een one hit wonder kunnen zijn, maar met 'All Day and All of the Night' hadden The Kinks zowaar een vervolg klaar dat niet voor die eerste classic moest onderdoen. Het werd het begin van een indrukwekkend repertoire waarbij Ray Davies zich opwierp als een begenadigd verteller die zijn vlijmscherpe observaties van de Britse middenklasse vertaalde naar klassieke, tijdloze pop. Hij schreef over de delen van Londen waar je anders nooit wat van hoorde: de wijken waar alleen de droogtrommels van de plaatselijke wasserette swingden. Soms met een vleugje ironie, maar doorgaans met het medeleven van een reporter die niet echt een standpunt inneemt, maar tussen de regels zijn sympathie niet kan verbergen.

Verplichte leerstof
De eerste drie cd's uit Picture Book behoren bijgevolg tot verplichte leerstof voor iedereen die zelfs maar een latente interesse voor popmuziek koestert. Davies schetst er op zijn eigen manier een beeld van een periode in de Britse geschiedenis die minstens even relevant is als degene die ons in geschiedenisboekjes wordt voorgehouden. Hij geeft degenen die nooit aan het woord komen een stem, richt de blik op de plekken waar de nieuwscamera's overheen hadden gekeken. In die periode was Davies niet alleen buitengewoon productief - op één jaar tijd schrijf hij drie elpees, twee ep's en zes singles bij elkaar - maar was haast alles de moeite waard. 'Sunny Afternoon', 'Waterloo Sunset', 'Apeman', 'Days', 'I Go to Sleep', 'Stop Your Sobbin'', 'Sunday Afternoon'... stuk voor stuk nummers die een decennium gedefinieerd hebben, en ook vandaag nog indruk maken.

Tegen het eind van de jaren zestig werden de kaarten herschud. In Groot-Brittannië haalden The Kinks nog nauwelijks de hitparade, en zelfs in Amerika, waar de groep in het kader van The British Invasion waanzinnig populair was geweest - bleek Davies vergeten. In plaats daarvan ging hij conceptplaten maken als The Kinks Are The Village Green Society, - toen een flop, nu erkend als een meesterwerk - werd de toon van de teksten iets behoudsgezinder, en werden ook elementen uit musical en theater in het groepsgeluid opgenomen. Maar zo goed als het geweest was, zou het nooit meer worden.

De jaren zeventig, tachtig en negentig, allemaal ruim vertegenwoordigd, zijn een stuk wisselvalliger. Niet alleen bereiken de spanningen tussen Ray Davies en diens broer Dave, als gitarist het kloppende hart van de groep, een hoogtepunt, maar het merendeel van de platen mist persoonlijkheid en klinkt, hoewel recenter van signatuur dan pakweg 'Dedicated Follower of Fashion'- een stuk gedateerder. Onbegrijpelijk overigens dat het ingetogen 'Don't Forget to Dance' - misschien wel het mooiste dat The Kinks in de jaren tachtig gemaakt hebben - de selectie van de box niet haalde, maar een overbodige demo van 'Come Dancing' wél.

Wie de zes cd's achter elkaar beluistert, blijft achteraf met een gevoel zitten dat hij meer van The Kinks te weten is gekomen dan strikt genomen noodzakelijk was. Maar goed, op de vooravond van de reünie - de broers zouden zich, voor zolang het duurt tenminste, verzoend hebben - is deze box alvast een geheugensteuntje voor de vraag waarom The Kinks precies zo'n legendarische groep is geworden. Het antwoord vind je op de eerste drie cd's, die zo onwaarschijnlijk goed zijn dat je er nog jaren verder mee kunt. Of je de andere drie vaak uit het doosje zult halen, is daarentegen hoogst twijfelachtig. (Universal) (Bart Steenhaut)

Download eerst: 'Waterloo Sunset', 'You Really Got Me', 'Days', 'Lola', 'Apeman', 'Stop Your Sobbin'', 'Sunny Afternoon'

Beeld UNKNOWN
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
© 2019 MEDIALAAN nv - alle rechten voorbehouden