Dinsdag 22/10/2019

Interview

Brittany Howard: ‘Na Alabama Shakes heb ik alle regels overboord gegooid’

‘Toen ik opgroeide, hoorde ik nergens songs over hoe het voelt wanneer je verliefd wordt op iemand van hetzelfde geslacht. Dat had me nochtans écht kunnen helpen.’

Toen Alabama Shakes doorbrak in 2013, wisten we dat frontvrouw Brittany Howard was opgegroeid in een woonwagenpark in Athens, Alabama en daar lang aan de bak kwam als postbode. Maar niet dat ze als kind haar zus had verloren aan kanker en dat ze lang had geworsteld met haar seksuele geaardheid.

De laatste keer dat ik Brittany Howard sprak, was begin 2015, vlak voor de release van Sound & Color, de tweede plaat van Alabama Shakes die uiteindelijk ook de zwanenzang van de vierkoppige groep uit Alabama zou betekenen. Howard zat toen meer op haar smartphone te tokkelen dan dat ze aandacht had voor de vragen, en stak dat ongeduld op de ADHD-diagnose die ze als kind had gekregen. Twee jaar later, nadat ze in Montreal een concert hadden gegeven voor dertigduizend man, was het over and out voor Alabama Shakes. Ieder bandlid ging naar huis om voor ‘onbepaalde duur’ te herbronnen. De drie mannelijke groepsleden stichtten een gezin, Brittany Howard baarde de meeslepende soloplaat Jaime, vernoemd naar haar oudere zus die amper dertien was toen ze stierf aan een erfelijke vorm van oogkanker. Howard was acht. Het is trouwens diezelfde ziekte die ervoor zorgde dat Brittany Howard zo goed als blind is aan één oog. Zij kreeg de diagnose na de dood van haar zus, maar bij haar waren de dokters er op tijd bij.

Ik spreek Howard begin september nadat ze een bejubeld concert heeft gegeven in de Amsterdamse Paradiso, met haar nieuwe groep, een ware soulrevue waarin we gitarist Zac Cockrell van Alabama Shakes herkennen, maar die voorts een volkomen nieuwe bezetting heeft, compleet mét achtergrondzangeressen.

Paradiso was vroeger een kerk. Voelde het extra speciaal aan om op zo’n plek ‘He Loves Me’ te zingen? In die song vertel je dat je ervan overtuigd bent dat God van je houdt, ook al rook je joints en ga je niet meer naar de kerk.

“Het was een fantastisch concert, maar dat lag aan het publiek, niet aan de zaal. Nederlanders reageren altijd met veel enthousiasme op onze muziek. Het zijn losse, open-minded mensen. En vooral: ze dansen.”

De plaat Jaime voelt heel vrij aan. Moest je jezelf losrukken uit Alabama Shakes om die vrijheid te vinden?

“Ik denk het wel. Toen ik songs schreef voor Alabama Shakes, was dat toch altijd vanuit de vraag: ‘Kunnen we deze song makkelijk live spelen?’ Ik moest er altijd op letten dat de nummers geschikt waren voor onze bezetting. Jaime is geschreven zonder al die regeltjes in mijn hoofd. Het is een plaat die is geschreven zonder doel voor ogen en zonder keurslijf. Ik kon zo veel laagjes toevoegen als ik zelf wilde, zonder rekening te moeten houden met anderen.”

Je vroeg Alabama Shakes-gitarist Zac Cockrell voor je nieuwe groep, terwijl je me ooit vertelde dat hij de vreselijkste muzieksmaak heeft en steevast slechte songs uitkiest om het podium mee op te wandelen, de melige countrypop van John Anderson bijvoorbeeld.

“Wel, tijdens deze tournee stappen we iedere avond het podium op met ‘Walk On By’ in de versie van Isaac Hayes en ook die song is een keuze van Zac. Hij is dus veranderd, hij kiest geen silly songs meer. (lacht)

“Deze nieuwe groep heeft mij ook veranderd. Toen we aan de tournee begonnen, dacht ik dat alle songs van Jaime live moesten klinken zoals op de plaat. Maar iedere avond klinken ze helemaal anders. Mijn nieuwe muzikanten hebben mijn horizonten verbreed, they expanded my mind.”

Hoe reageerden de groepsleden van Alabama Shakes toen je zei dat je de groep voor onbepaalde duur wilde stilleggen en een soloplaat wilde maken? Gekwetst?

“De groep ontbinden was… bitterzoet. De Shakes waren a good thing, ik heb veel energie gehaald uit die groep. Ik wil ook dat ze allemaal gelukkig zijn – dat meen ik uit de grond van mijn hart. Ik vond in ieder geval dat er niet veel inspiratie meer rondging in die groep, dus leek het me beter ermee te stoppen.

“Maar toen we na ons laatste concert in Montreal van het podium stapten en elk onze eigen weg gingen, had ik helemaal nog geen soloplannen. In tegenstelling tot mezelf hadden alle andere groepsleden thuis een partner om naar terug te keren. Na de split werden ze allemaal vader, stichtten ze een gezin. Ik had die opties niet, ik moest echt nog uitzoeken wat ik wilde. Dus: ik heb Alabama Shakes moeten ontbinden om te weten te komen wat ik wilde.”

Naar eigen zeggen gaf de writer’s block die je op het eind bij Alabama Shakes ervoer je stress, omdat hij je terugvoerde naar je arme jeugd in een woonwagenpark. Kun je dat uitleggen?

“In mijn hoofd weerklonk weer dat stemmetje: ‘Brittany, als je geen songs meer kunt maken, dan kun je niet op tournee, verdien je geen geld en eindig je in the poor house.’ Ik geef toe: het is geen gezonde relatie, die tussen creativiteit en geld. It’s a horrible one. Maar enkel wie arm is opgegroeid, kent dat gevoel: die vreselijke angst dat alles weer zo onveilig en onzeker wordt als vroeger.

“Tegenwoordig voel ik die angst gelukkig niet meer – door ouder te worden. Ik heb ook leren luisteren naar anderen, of toch als mensen goede bedoelingen hebben. (lachje)

Je kreeg na het opbreken van Alabama Shakes een relatie met Jesse Lafser, een muzikante met wie je meteen het countrygroepje Bermuda Triangle oprichtte. Wanneer besliste je dan om een soloplaat te maken?

“Tijdens een lange roadtrip die Jesse en ik maakten door de VS. Toen ik haar leerde kennen, woonde ik nog in Nashville, maar ik voelde dat ik daar weg moest. Met de auto trokken we van staat naar staat: Oregon, Washington, Montana, Utah, Wyoming… Er kwam véél op mij af tijdens die roadtrip: ik werd dertig, had de voorbije jaren alles aan die groep gegeven, maar wat wilde ik met de rest van mijn leven? Eens ik terug in Nashville was, wist ik dat ik mijn eigen plaat moest maken. My own record. En vervolgens ging het naar Topanga Canyon in Californië, wég van de afleiding, de focus volledig op dit project – to be someone new.”

Voelde je je ‘verveld’? Zoals een slang die een oude huid had afgestoten?

“Nee. Het was geen vervelling. Het was meer het dak dat eraf werd geblazen. (lacht) Waardoor er een heel nieuwe hemel zichtbaar werd, een heel nieuw scala aan mogelijkheden.”

Door de plaat Jaime te noemen, naar je oudere zus die meer dan twintig jaar geleden stierf, maak je een bijzonder persoonlijk statement.

“Mijn zus was mijn grote voorbeeld. Ze leerde me van muziek houden en creatief zijn. Ze leerde me naar Michael Jackson en Prince te luisteren, én naar rockmuziek én naar de country ballads van Patsy Cline. Ze leerde me tekenen, iets wat ik nog steeds doe en wat ook zeer goed voor me is, gezien mijn ADHD. Mijn zus leerde me al op jonge leeftijd dat ik altijd mijn fantasie heb om in te verdwijnen als het me allemaal te hevig wordt in de echte wereld.”

Tijdens ons vorige gesprek vertelde je al dat je blij was dat je ouders je nooit rilatine hadden gegeven als kind. Daardoor was je ‘een creatief kind’, in plaats van ‘een gedrogeerde zombie’. Hoe zit het nu met je ADHD?

“Ik heb nog altijd veel energie, ook veel mentale energie. Dat kan vermoeiend zijn, maar ook net niet. Het hangt af van wat ik doe. Als ik ergens aan de zijkant moet staan toekijken, dan word ik gek van onrust. That’s super boring. Maar zet me ergens waar ik songs mag schrijven, en dan kanaliseer ik al die energie moeiteloos in muziek. And that’s super exciting.”

Je hebt de songs op Jaime ook mét je zus geschreven?

“Ja, het is niet omdat iemand gestorven is, dat die persoon volledig wég is.”

Schreef je in het verleden bij Alabama Shakes ook al songs met je gestorven zus, of was dit de eerste keer?

“Jaime is er altijd geweest toen ik songs schreef. Het grote verschil met mijn voorgaande platen is dat we nu samen een plaat hebben geschreven die écht over mij gaat.”

Het liedje ‘Short and Sweet’ lijkt ook over je zus te gaan.

“Ja, dat is zo. Het is een bitterzoet liefdesliedje over een mooie, korte liefde. Een te korte liefde.”

Praat je dagelijks met Jaime?

“Daarom niet dagelijks, maar toch dikwijls. Vooral als ik zit te piekeren en een probleem heb. Dan vraag ik haar om raad.”

Je coverde gisteren in Paradiso ‘When Something Is Wrong with My Baby’ van Sam and Dave, ‘Revolution’ van The Beatles, maar ook ‘Breakdown’ van Prince. Ik hoor ook veel Prince op Jaime.

“Door mijn zus ben ik natuurlijk beïnvloed door Prince. Ik denk ook wel dat je parallellen kunt trekken tussen Prince en mezelf: we houden van verschillende muzieksoorten en experimenteren graag.”

In de song ‘Georgia’ zing je: ‘I just want Georgia to notice me.’ Is dat een waargebeurd verhaal? Werd je als tiener verliefd op een meisje dat je niet zag staan?

“Ja. ‘Georgia’ is ook een song die ik heb geschreven voor mijn jongere zelf. Toen ik opgroeide, hoorde ik nergens songs over hoe het voelt wanneer je verliefd wordt op iemand van hetzelfde geslacht. Terwijl zo’n song me had kunnen helpen. Het had me écht geholpen om iemand te hebben naar wie ik had kunnen opkijken, iemand die vrij, open en schaamteloos was over hoe het voelt om te houden van iemand van hetzelfde geslacht. Want ik ervoer die gevoelens als slecht, ik vond dat ik me ervoor moest schamen.”

Vind je dat we intussen in een betere tijd leven?

“Ja, maar het hangt af van huishouden tot huishouden. Want wat heb je als jonge opgroeiende homoseksueel aan een tolerante maatschappij als je ouders je niet aanvaarden?”

Wanneer ben je zelf uit de kast gekomen?

“Pas toen ik zesentwintig was. Niet zozeer omdat ik bang was wat mijn familie ervan zou denken, maar omdat ik lang zélf niet zeker was over mijn geaardheid en gevoelens. Ik ben lang op zelfverkenning geweest.”

De song ‘Goat Head’ vertelt het verhaal van de afgesneden geitenkop die ooit in de auto van je ouders werd gelegd toen je nog een klein kind was. Iemand vond het niet acceptabel dat je blanke moeder met een zwarte vader samen was. Maakte je dat bang als kind?

“Nee, want mijn ouders hebben me dat verhaal lang niet verteld, exact om die reden: ik zou een bang kind geworden zijn. Het was iets wat bij nog andere gekleurde gezinnen gebeurde in Athens. Ik vertel het nu nog een keer in een song, ’cause it should be told.”

Na Athens ging je in Nashville wonen, maar daar trok je dus ook weer weg. Waar woon je tegenwoordig?

“Samen met mijn partner vond ik een nieuwe thuis in Taos, New Mexico. Het is er rustig en mooi, naturally beautiful. En het leven is er traag en simpel. Niet de beste plek voor een muzikant die dikwijls op tournee moet – het is een heel gedoe om bij de luchthaven te raken – maar wél de ideale plek om na zo’n tournee weer thuis te komen. En dat is wat ik nu nodig heb.”

Jaime van Brittany Howard is uit bij Sony.

© Humo

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234