Vrijdag 23/08/2019

interview

Britse Tracey Emin over haar intieme tentoonstelling in Brussel: "Ik bén mijn kunst"

Beeld Wouter Van Vooren

U kent Tracey Emin als Young British Artist die in de jaren 80 en 90 beroemd werd naast collega's als Damien Hirst en Sarah Lucas. Intussen is deze Britse kunstenares naar eigen zeggen niet meer zo jong, maar haar werk blijft even intens.

In 1997 lokte Tracey Emin (54) controverse uit met het werk Everyone I Have Ever Slept With 1963-1995, een tent waarin ze alle namen had genaaid van iedereen met wie ze ooit het bed deelde. Het extreem intieme werk was te zien in de beroemde Saatchi-tentoonstelling Sensation. Een jaar later volgde My Bed, waarvoor ze haar eigen bed naar het museum verplaatste, inclusief vuile lakens, bebloed ondergoed, lege flessen drank en gebruikte condooms. Stilleven na een periode van diepe depressie. Ze kreeg bakken kritiek over zich heen en haar werk werd meesmuilendconfessional art genoemd. Maar Emin ging door. Nog steeds ziet zij geen onderscheid tussen haar leven en haar kunst. "I am art", zegt ze daarover.

In de Brusselse Xavier Hufkens Gallery presenteert ze een indrukwekkende tentoonstelling met meer dan negentig werken, verspreid in de twee ruimtes van de galerie. The Memory of your Touch, zo heet de expo waar Emin meer dan een jaar lang aan werkte, en waarin ze verlies verwerkt. De titel ontleent ze aan de literaire klassieker Lady Chatterley's Lover, waarin mevrouw Bolton bekent dat ze zich de aanraking van haar overleden echtgenoot niet kan herinneren. In een reeks subtiel sensuele schilderijen probeert Emin zich de aanraking van vroegere minnaars te herinneren, maar meer nog dan over verloren liefdes en seks gaat haar werk over het verlies van haar moeder, die onlangs gestorven is. Het bed dat eerder afgebeeld werd als het decor voor erotiek, wordt in Emins meest recente tekeningen een ziektebed. In The Memory of your Touch zijn grote schilderijen te zien, kleine tekeningen, een video en een neonwerk. Maar het opvallendst is een grote bronzen sculptuur.

Laat me beginnen met een bekentenis: toen ik je grote bronzen sculptuur vanuit een bepaalde hoek bekeek, zag ik...

Tracey Emin: (onderbreekt) "Een penis."

Eh, ja. Dat is exact wat ik ging zeggen. Ik dacht het aan mij lag.

Emin: "Nee, het is echt zo, al heb ik het niet met opzet gedaan. Het ziet er gewoon uit als een paar gigantische ballen met een lul. Toen ik dat doorhad, heb ik een foto laten maken terwijl ik de piemel kuste. (lacht)"

"Weet je, jaren geleden droomde ik dat ik op een rollercoaster zat op een kermis in Margate, waar ik ben opgegroeid. Plots was er een defect, zaten we vast en moest ik uit de attractie klimmen. De enige weg naar beneden was een gigantische penis vol dikke aders die ik moest vastgrijpen om niet te vallen. Mijn bronzen sculptuur, bekeken langs de achterkant, doet me aan die droom denken. Ik kon mijn ogen amper geloven omdat ik altijd zo sterk met de vrouwelijke vorm bezig ben, maar kunst werkt op meerdere niveaus, dus misschien wilde ik onbewust wel een gigantische penis maken."

Voor de duidelijkheid: je sculptuur is geen penis, maar een naakte vrouwelijke figuur die tegen een rots leunt. Een verwijzing naar de steen die je in je tuin in Frankrijk vond en waarmee je een huwelijk aanging?

"Ja, dat was een symbolisch statement. De steen is een metafoor voor liefde. Ik wil liefde die ik kan vertrouwen, die stevig is. Dat is het voordeel van die steen: hij is er altijd en hij zal me nooit pijn doen."

Vind je dat soort liefde niet in mensen?

"Toch wel, ik ben omringd door een hoop fantastische mensen. Maar voor een relatie heb ik als kunstenaar geen ruimte. Ik bén mijn werk, 24 uur op 24, 7 dagen op 7. Als ik tot vier uur 's morgens wil schilderen in mijn atelier, dan doe ik dat. Ik heb geen spijt van mijn kinderloos leven. Toch gaat deze tentoonstelling over twee soorten van verlies: het verlies van een kind (Emin had ooit een abortus, JVB) en het verlies van een moeder."

Daarbij zijn de titels erg belangrijk, zoals 'Please don't leave' en 'GONE'.

"Titels zijn altijd belangrijk. Ik zou nooit een Untitled III white on white kunnen maken. Schrijven is een cruciaal onderdeel van mijn praktijk, belangrijk om mijn geest scherp en creatief te houden. Als ik heel oud ben en niet meer kan schilderen, ga ik gewoon op de sofa liggen en dicteer ik een boek in een bandopnemer."

Fictie of non-fictie?

"Non-fictie bestaat niet. Zelfs als we zeggen dat iets de waarheid is, is het ónze waarheid. Die van iemand anders kan helemaal verschillend zijn. Hetzelfde geldt voor herinneringen. Dus als ik als negentigjarige vrouw mijn leven vertel, hoe echt zal dat dan zijn? Ben ik dan niet gewoon een oud besje dat zich een leven probeert te herinneren op de best mogelijke manier?"

"Ik ben nu 54. Met wat geluk heb ik nog dertig jaar, dus ik wil dat wat ik doe télt. Ik heb het gevoel dat er een nieuw tijdperk is aangebroken in mijn leven. Heel opwindend, alsof er nog iets groots gaat gebeuren."

Ik hoorde dat je verhuist naar Margate, de plek waar je opgroeide en waar je als tiener zo graag wég wilde.

"Het wordt steeds moeilijker om kunstenaar te zijn in Londen, zelfs als je geld hebt. Het lawaai, de afgunst, de commercie. Dus ja, ik ga terug naar mijn hometown, bij de zee. Ik kijk ernaar uit om 's morgens op te staan en te gaan zwemmen, de felle wind te voelen op mijn gezicht. Het is de plek waar Turner schilderde, er is natuur, er hangt een energie in de lucht."

The Memory of your Touch, tot 21 oktober, Xavier Hufkens Gallery.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
© 2019 MEDIALAAN nv - alle rechten voorbehouden