Maandag 18/10/2021

Buitengewoon theater

Brits theatercollectief 'speelt' volledige oeuvre van Shakespeare met servies na op keukentafel

Forced Entertainment doet de plots van Shakespeare uit de doeken met alledaagse objecten. Zo worden blikjes, flesjes en doosjes theatrale personages. Beeld rv Hugo Glendinning
Forced Entertainment doet de plots van Shakespeare uit de doeken met alledaagse objecten. Zo worden blikjes, flesjes en doosjes theatrale personages.Beeld rv Hugo Glendinning

Veel is niet genoeg: het Britse theatercollectief Forced Entertainment buigt zich over het verzameld werk van Shakespeare. Met hulp van een tafelblad en wat servies brengen ze in de marathon Table Top Shakespeare alle 36 stukken van the Bard. “We begeven ons op zijn terrein, maar wel op onze voorwaarden.”

Wie vertrouwd is met het vaak experimentele werk van Forced Entertainment, weet dat de Britse theater- en performancegroep rond Tim Etchells niet meteen bekendstaat voor zijn teksttheater, maar eerder voor radicale voorstellingen waarin theater, performance en videokunst samenkomen. Maar wanneer ze zich toch aan repertoire wagen, doen ze het meteen in de meest radicale vorm: met de marathonvoorstelling Table Top Shakespeare buigen ze zich over het volledige oeuvre van de Bard: 36 stukken, gespreid over zes voorstellingen.

“Dit is nog maar de derde keer dat we iets doen dat überhaupt op tekst gebaseerd is, en het is de eerste keer dat we iets doen dat op een toneelstuk gebaseerd is”, legt Etchells uit. “We hebben altijd heel fragmentarische voorstellingen gemaakt, waarbij we aan de slag gingen met collages en verschillende elementen uit verschillende media samenbrachten – de nadruk lag altijd op onafgewerkte dingen, zeg maar. Maar gaandeweg zijn we meer geïnteresseerd geraakt in complete verhalen, van begin tot eind. Dat is relatief nieuw voor ons.”

Verbeelding

Om de boel min of meer behapbaar te houden, gaan de zes leden van Forced Entertainment de stukken niet zelf opvoeren, maar brengen ze een samenvatting van een klein uurtje. De scène? Een keukentafel. De cast? Alledaagse objecten die je op zo'n keukentafel kunt vinden.

“We begeven ons op Shakespeare-territorium, maar we doen dat wel op onze eigen voorwaarden”, stelt Etchells. “We zijn altijd geïnteresseerd geweest in de manieren waarop je het publiek kunt aanmoedigen om zijn verbeelding te gebruiken. Veel van onze voorstellingen gaan daarover: de toeschouwers zijn eigenlijk onze medewerkers, want hun verbeelding is essentieel. De keuze om Shakespeare te vertellen op een tafelblad, en alledaagse objecten als stand-ins voor de personages te gebruiken, betekent dat het publiek van dat tafelblad een slagveld, of een kasteel, of een woud moet maken. En het zijn zij die wijnglazen en theekopjes en luciferdoosjes omtoveren tot personages.”

null Beeld rv Hugo Glendinning
Beeld rv Hugo Glendinning

Poppenkastversies

Heiligschennis, zullen puristen schreeuwen, maar Etchells trekt zich daar niet al te veel van aan. Al wil hij Shakespeares werk niet banaliseren. “We halen de stukken naar beneden door ze in een banale, alledaagse omgeving te plaatsen en ze op een gewone manier te vertellen, natuurlijk. De poëzie verdwijnt, want we lezen de tekst niet, we vatten hem samen. We maken eigenlijk poppenkastversies van Shakespeares verhalen. Dus ja, we halen ze van hun voetstuk. Maar tegelijkertijd willen we dat ze werken als verhalen, dus we blijven wel voorzichtig. We willen de verhalen tot leven brengen, niet vernietigen – dat zou zinloos zijn.”

Want wanneer je de poëzie wegneemt, worden andere interessante dingen duidelijk, meent de theatermaker. “Nu zie je de radertjes van de plot veel beter, of toch op een andere manier. Ik denk dat mensen het wel waarderen dat dat facet nu veel duidelijker wordt.”

null Beeld rv Hugo Glendinning
Beeld rv Hugo Glendinning

Toch wil Etchells ook niet te veel gewicht hangen aan zijn herinterpratie van een van de meest essentiële werken uit de literatuurgeschiedenis. “Het is heel lo-fi, en ook behoorlijk onnozel, op een bepaalde manier. Maar dat vinden we net interessant. Tegelijk zit er ook iets fundamenteel theatraals in de idee dat een bierblikje of een kaars plots een historisch personage wordt. Dus naast de dwaasheid zit er toch ook een beetje magie in wat we hier doen. De test voor ons is om de absurditeit en de magie samen te brengen, en de kijkers daarin mee te zuigen. Ik hou van die spanning: dat is wat ons aantrekt.”

Complete Works: Table Top Shakespeare van Forced Entertainment speelt van 7 tot 12 maart in Kaaitheater, Brussel (kaaitheater.be) en van 21 tot 26 maart in Campo, Gent (campo.nu).

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234