Dinsdag 14/07/2020

MuziekUitgezongen

‘Born free’, maar tegen welke prijs?

M.I.A. is de dochter van een Tamil Tijger, een rebellenbeweging in Sri Lanka.Beeld afp

De roep om vrijheid die M.I.A. tien jaar geleden aandikte in ‘Born Free’, betekende bijna het einde van haar carrière.

BORN FREE! NO FREEDOM! NO FREE!” tweet Maya Arulpragasam, alias M.I.A., in juni 2009 nadat ze verneemt dat in de eerste vijf maanden van dat jaar maar liefst 50.000 Tamils werden afgeslacht door het Sri Lankaanse ­regeringsleger. De moordpartij werd door de ­militairen met gsm’s gefilmd, zoals de bekroonde onderzoeksdocumentaire Sri Lanka’s Killing Fields onthult. Als dochter van een lid van de Tamil Tijgers, een rebellenbeweging in Sri Lanka, had de Britse zangeres in het verleden al wel vaker ­uitgehaald naar het regeringsbeleid in de Aziatische republiek. De muziek van de derde plaat onder haar alias M.I.A. zal eenzelfde striemende verontwaardiging herbergen.

‘Born Free’, de trekker van het MAYA-album, verschijnt in een periode waarin in de VS met de regelmaat van de klok wetsvoorstellen de kop opsteken die de vrijheid van niet-blanke Amerikanen willen beperken. Zoals de Support Our Law Enforcement and Safe Neighborhoods Act in Arizona die de politie de toelating geeft om de identiteit op te vragen van iedereen over wie een ‘redelijk vermoeden’ bestaat dat die persoon ­illegaal in het land verblijft. Arulpragasam, die in die tijd is getrouwd met de Amerikaanse onder­nemer Benjamin Bronfman en in de VS verblijft, gebruikt haar reputatie van anti-kapitalistische ­relschopper om het racisme van bovengenoemd type ­overheidsmaatregelen bloot te leggen.

In ‘Born Free’ gaat ze alvast flink tekeer. Gestoeld op een morsige sample uit ‘Ghost Rider’ van The Clash jaagt ze haar slogans door een ­batterij oversturende geluidseffecten. “I got somethin’ to say”, briest M.I.A. er, “I’ll throw this shit in ya face when I see ya / I was born free, born free.” De zangeres die in die tijd in de media aan de zijde van supersterren zoals Jay Z en Kanye West verschijnt, trekt er meteen de aandacht mee maar oogst ook felle kritiek vanwege haar ongenuanceerde ­uithalen naar de Amerikaanse en internationale politiek.

Middelvinger

De tegenwind gaat allerminst liggen wanneer Romain Gavras, het enfant terrible van de Franse videoclipwereld, een ultra-gewelddadige clip draait bij ‘Born Free’. Geïnspireerd door de film Punishment Park – waarin machtsgeile politie­agenten onder Nixon een stel politieke dissidenten naar de woestijn voeren om hen er te executeren – creëert Gavras een dystopisch parallel universum waarin roodharige mensen als paria’s worden behandeld. Ze worden er hardhandig opgepakt en in een bus naar de woestijn gevoerd. Daar moeten ze onder toezicht van gewapende ­agenten rennen voor hun leven. Een van de jongste roodharigen krijgt van dichtbij een kogel door de kop.

De backlash die volgt, zet de neerwaartse spiraal van M.I.A.’s carrière in. Ze wordt voor de rechter gesleept voor de middelvinger die ze naar de camera’s opsteekt wanneer ze naast Madonna zingt tijdens de Super Bowl. De FBI jaagt haar op en de Sri Lankaanse overheid zou haar proberen te intimideren. The New York Times schetst een giftig portret van haar dat leest als een karaktermoord. Ze scheidt van haar echtgenoot en vlucht met haar kind naar Groot-Brittannië waar ze haar beroemde collega’s blijft jennen in de media (“Zouden Beyoncé of Kendrick Lamar ooit ‘muslim lives ­matter!’ durven roepen?”). De albums die ze vanaf dan uitbrengt, floppen genadeloos. Born free, inderdaad, maar tegen welke prijs? 

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234