Zondag 19/01/2020

Millenials

Boomers hebben ‘OK Boomer’ vermoord

‘OK Boomer’ begon als een meme. Beeld rv

Katrin Swartenbroux merkte op dat ‘OK Boomer’ alleen nog wordt gebezigd door de boomers zelf.

De Nederlanders verkozen het tot ‘Woord van het Jaar’, verzekeringsmaatschappijen ­gebruikten de frase om voeling te krijgen met de kids, en truien met het opschrift sjezen in ­vervuilende trucks de grenzen over zodat ze op tijd voor kerst geleverd worden. 2019 was het jaar van de doorbraak én de dood van ‘OK Boomer’, maar de gevoelens achter de uitspraak zijn nog springlevend.

Op 18 november 2019 werd het ­internet opgeschrikt door een vreemd geluid. Alsof iemand de stop uit een bad vol verwijten had getrokken. Manhaftig gepruttel, een neus die pedant opgehaald wordt, een waardevol kleinood dat genadeloos in een septische put wordt gezogen. Het bleek de doodsreutel van een dierbare meme. En de collectieve zucht die daarop volgde.

Op 18 november 2019 probeerde Fox Media de rechten op ‘OK Boomer’ te bemachtigen, zodat ze een televisieshow met diezelfde naam konden maken. Omdat ze gehoord hadden dat de uitspraak wel een dingetje bleek ‘op de asociale media’. Omdat het zonde zou zijn om een hype niet om te zetten in harde cash. En allicht ook omdat ze het laatste woord wilden hebben.

Jep. Boomers hebben ‘OK Boomer’ vermoord, en dat is voorlopig ­tragischer dan het ironisch is.

Ziet u, ‘OK Boomer’ was méér dan een catchphrase. Het was een vorm van protest, een manier om het gevecht met gelijke wapens te beslechten en voor sommigen een veruiterlijking van jarenlang opgebouwde ennui. Het was vooral niet, zoals NBC News het omschreef, “de talk to the hand van de twintigers en dertigers van vandaag”. Omdat ik weiger mijn generatie de geschiedenis in te laten gaan met de eloquentie van Temptation Gringo én om u het voordeel van de discussie te geven aan de feestdis: het fenomeen nog een laatste keer uitgelegd.

Beeld zak

Armer dan hun ouders

‘OK Boomer’ gaat immers al een tijdje mee. Voor talkshowhosts er nieuwsgierig hun tanden in zetten, deed de frase al zo’n vijftal jaar de ronde op 4chan, waar het werd gebezigd om conservatieve en achterhaalde meningen met één simpele zin weg te categoriseren als irrelevant. Datzelfde sentiment werd verwerkt in het, nu ja, ‘lied’ ‘OK Boomer!’ van Peter Kuli en Jedwill dat het afgelopen zomer ontzettend goed deed op social-mediaplatform TikTok, waar tieners en twintigers het nummer gebruikten voor muzikale sketches over ­senioren die hun gedrag, keuzes, gender­identiteit, tatoeages of levensstijl bekritiseerden – filmpjes die vervolgens ook op andere platformen gedeeld werden waardoor de zin aan populariteit won.

Kids these days. Op het eerste gezicht lijkt het een clash van alle tijden. De zestigers van vandaag trokken als student zelf de straat op met de slogan ‘don’t trust anyone over thirty’ terwijl ze onder meer streden tegen de oorlog en voor vrouwenrechten. Waar hun activisme echter gedreven leek door hoop, heerst er bij de huidige jongeren vooral wanhoop. Het wás vroeger allemaal daadwerkelijk beter, en ook dat is tragischer dan het ironisch is.

Millennials zijn de eerste generatie die het financieel minder goed doet dan de voorgaande generatie, zo blijkt onder andere uit een studie van internationaal adviesbureau McKinsey. Het economische herstel gaat zo traag dat het effect op het inkomen op langere termijn blijvend is, en zeker nog tot 2025 voelbaar zal zijn, staat te lezen in het rapport dat onmiskenbaar Poorer Than Their Parents heet. Ook Credit Suisse gaf na een grootschalige ­studie te kennen dat vooral millennials getroffen worden door een hoge werkloosheidsgraad, strengere regels voor het verkrijgen van een hypotheeklening en een stijgende inkomensongelijkheid, terwijl babyboomers de meerderheid van de beste jobs en de huisvesting in handen hebben.

Ontploft voorval

Het voelt dan ook een tikkeltje wrang wanneer iemand die uitbolt naar zijn pensioen – een concept waar de meeste jonge mensen zelfs niet meer op hopen – ons vertelt dat we misschien gewoon wat minder avocadotoast moeten eten in koffiebars zodat we zouden kunnen sparen, maar het is moeilijk om de hedendaagse economische realiteit uit te leggen aan iemand die nog meegemaakt heeft dat een spaarboekje daadwerkelijk geld kon opbrengen.

Sociologen noemen het ‘the gaslighting of the millennial generation’, social media noemen het gewoon ‘OK Boomer’. Het is een ogenschijnlijk forfait na jarenlang vechten tegen neerbuigend commentaar en onbegrip voor de politieke, culturele en financiële situatie van ‘de jeugd van tegenwoordig’. Een officieuze politieke slogan die daadwerkelijk zijn weg naar het parlement vond toen op 4 november de 25 jaar oude Nieuw-Zeelandse politica Chloë Swarbrick een oudere collega die haar speech over de urgentie van een actieplan voor klimaatverandering onderbrak het zwijgen oplegde met ‘OK Boomer’. Het voorval ­ontplofte.

Serieuze nieuwsmedia spraken van “de grootste generatiekloof tot dusver”, think pieces over de semantische betekenis van ‘boomer’ en zelfs van ‘ok’ – “want ze bedoelen juist dat het níét ok is!!!!” – genereerden onlineverkeer en enkele kids met een neus voor zaken brachten OK Boomer-merchandise in de vorm van stickers, hoodies en tote bags op de markt waarmee ze hun studieschulden hoopten af te betalen. Of, u weet wel, een overpriced latte konden gaan drinken.

Voor de goede orde: ‘OK Boomer’ is geen ‘strijdkreet van een generatie-oorlog’. ‘Boomer’ mag dan wel samenvallen met de afkorting voor babyboomer (mensen geboren tussen grofweg 1946 en 1964), de term duidt veeleer op een mentaliteit dan op een leeftijd. Dries Van Langenhove (26) is bijvoorbeeld een boomer, Marc Van Ranst (54) is dat niet. Boomers stemmen en denken conservatief, zijn bang voor wat anders is, kunnen ­moeilijk hun mening herzien, weerleggen argumenten voor klimaatverandering ‘want augustus was best frisjes’, luisteren niet naar vrouwen in het abortusdebat, dragen al dan niet voor de grap een MAGA-pet en vinden een brexit zo’n slecht idee nog niet. Niet alle babyboomers zijn ­boomers, terwijl niet alle boomers babyboomers zijn, en dat bovengenoemde kenmerken nu eenmaal vaker voorkomen in die leeftijds­categorie is een (on)gelukkig toeval.

Oogkleppen

Lakmoesproef: wie zich beledigd voelt door OK Boomer, is waarschijnlijk een boomer. En de ­voorbije weken kleurden sociale media rood met boomerwoede. Dezelfde mensen die ‘de millennials’ jarenlang verweten dat ze een bende verwende en overgevoelige snowflakes zijn die de economie kapotmaken omdat ze geen dure auto’s en patserige juwelen meer (kunnen) kopen, stonden op hun achterste poten en hun caps-locktoets.

‘OK Boomer’ was grof en veralgemenend, het was discriminatie op basis van leeftijd, strafbaar, en conservatief Amerikaans radiopresentator Bob Lonsberry vergeleek het zelfs met “the n-word of ageism”. Een oude, rijke, witte man die een sneer naar oude, rijke witte mensen vergelijkt met een denigrerende term voor een bevolkingsgroep die al eeuwenlang onderdrukt en gediscrimineerd wordt? Boomers op hun best.

Nogmaals: het zou ironisch zijn, mocht het niet zo tragisch zijn.

Want juist dát onbegrip is waar ‘OK Boomer’ op gestoeld is. Het zijn die oogkleppen die ervoor zorgen dat we vandaag nog steeds voor dezelfde dingen vechten als 55 jaar geleden, met dat verschil dat onze window of opportunity kleiner wordt, en het onbegrip voor het ongenoegen groter, omdat de rijken steeds rijker worden, het debat steeds gepolariseerder en de zin “in mijnen tijd kon ik gene smartphone betalen, ze” nu eenmaal lekker bekt.

In 1965 bracht Bob Dylan in het oog van de protesten het nummer ‘Ballad of a Thin Man’ uit, met Mr. Jones als voorbode op de Boomer van vandaag. ‘Cause something is happening and you don’t know what it is, do you, Mr. Jones?’ Net als in de jaren 60 wordt de maatschappij over generaties heen verdeeld tussen wie macht heeft en wie niet. Over wie de rijkdom bezit en wie niet. ‘OK Bezos’ of ‘OK Bloomberg’ had in dezen dus ook gekund, maar dan was het net iets makkelijker om een rechtszaak aan te spannen.

‘OK Boomer’ mag dan wel ten dode opgeschreven zijn – tragisch en ironisch genoeg zijn boomers de enigen die de uitspraak nog oprecht gebruiken – de gevoelens erachter zijn springlevend. Dit relaas is dus geen in memoriam van een meme. Het is een portret van onrust in onvrede die steeds opnieuw de kop zal opsteken via het medium dat op dat moment het meest democratisch lijkt.

OK boomer?

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234