Zondag 31/05/2020

Architectuur

Boerentoren staat al jaar onder stroom

De Boerentoren in Antwerpen.Beeld Bob Van Mol

Sinds een jaar staat de Antwerpse Boerentoren permanent onder stroom. Het stalen gebinte leed onder oprukkend roest, dat nu wordt tegengehouden met elektriciteit, zo bewijzen controles. Het is een van de grootste gebouwen ter wereld dat via deze techniek wordt beschermd.

De Boerentoren, het gebouw van KBC tussen de Meir en de Groenplaats, is gerenoveerd op een wel erg bijzondere manier: door simpelweg de volle 95,75 meter onder stroom te zetten.

De eerste wolkenkrabber van België, voltooid in 1931, is gebouwd rondom een stalen skelet dat nadien werd opgevuld met stenen, in dit geval Franse natuursteen. Dat was destijds een typisch Amerikaanse bouwmethode voor grote constructies. De combinatie van poreuze steen en decennialang regenbuien incasseren, zorgden ervoor dat het staal steeds meer last kreeg van corrosie.

"We merkten ook dat daardoor stilletjesaan de stenen begonnen te barsten, af en toe viel er een stukje naar beneden", vertelt Stef Leunens van KBC. Na herhaaldelijke oplapwerken drong een structurele oplossing zich op.

9.000 gaten

Omdat strippen en heropbouwen geen optie was, greep een team van architecten en ingenieurs terug naar een techniek die in de scheepvaart al jaren wordt gebruikt: roest bezweren met elektriciteit. "Schepen, tankers, maar ook pijpleidingen die onder water liggen, worden op die manier beschermd", vertelt Sander Peters van Verstraete & Vanhecke, een aannemersbedrijf dat gespecialiseerd is in bijzondere renovatiewerken, zoals eerder ook het Antwerpse Centraal Station.

Bij schepen wordt de elektriciteit opgewekt door er blokken zink op te plakken, bij de Boerentoren komt die bij wijze van spreken uit het stopcontact. Om zeker te zijn dat de stroom gelijkmatig verdeeld wordt over de stalen structuur, zijn in het voorjaar van 2014 zo'n 9.000 gaten geboord in het gebouw. Daarin werden op maat gemaakte, keramische titaniumanodes geduwd, en 18 kilometer elektriciteitskabel.

De elektriciteit die zij afgeven, houdt de chemische roestreactie tegen. Leunens: "De roest is dus niet verdwenen, dat is onmogelijk. Maar we kunnen zo wel vermijden dat het erger wordt. Het skelet is op dit moment stevig genoeg."

Beeld Bob Van Mol

Onzichtbaar

Voor wie nu de neiging voelt opborrelen om meteen naar de Boerentoren te gaan: die anodes zijn onzichtbaar, omdat de voegen inmiddels weer netjes gedicht zijn. Het gebouw stond daardoor zes maand in de stellingen. KBC heeft van die gelegenheid gebruikgemaakt om meteen ook de gevel te laten oppoetsen en herstellen.

Een jaar en vier controles later blijkt dat systeem prima te werken. De waarden kan de aannemer bovendien via een smartphone in de gaten houden. Het is wel de bedoeling dat het gebouw tot het einde der tijden onder spanning blijft, al stelt dat qua verbruik eigenlijk nauwelijks iets voor. De stroom die door de Boerentoren raast, is niet veel sterker dan die van een gloeilamp. De maximale laagspanning bedraagt vier tot vijf volt. Leunens: "Dat was net een van de argumenten om voor deze piste te kiezen."

Het is niet de eerste keer dat deze techniek gebruik wordt voor een bouwwerk. Soms wordt ook het ijzer in gewapend beton onder stroom gezet. Maar nog nooit in Europa ging het om zo'n groot project. "Als dit wereldwijd niet de grootste wolkenkrabber is die zo gerenoveerd wordt, dan toch een van de grootste", meent Peters.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234