Donderdag 16/09/2021

NieuwsBoekensector

Boekhandel Paard van Troje wordt overgenomen: ‘Zowel in Vlaanderen als Nederland een begrip, dat vind ik toch een pluim op mijn hoed’

Eigenaar Bart Van Aken: ‘ Voor het eerst in mijn carrière voel ik dat de tijd rijp is om de fakkel over te dragen aan een nieuwe generatie boekverkopers. Ik heb nu de juiste mensen aan boord, met de nodige portie rock-’n-roll.’ Beeld Wannes Nimmegeers
Eigenaar Bart Van Aken: ‘ Voor het eerst in mijn carrière voel ik dat de tijd rijp is om de fakkel over te dragen aan een nieuwe generatie boekverkopers. Ik heb nu de juiste mensen aan boord, met de nodige portie rock-’n-roll.’Beeld Wannes Nimmegeers

De befaamde Gentse boekhandel Paard van Troje verandert op 1 juni van eigenaar. Oprichter Bart van Aken geeft na achttien jaar het stokje door aan het balanseer-uitgever Kris Latoir.

“Lange tijd was de grootste gemene deler van het Paard van Troje Bart van Aken. Dat is niet langer het geval. Het Paard is zelfdragend. Voor het eerst in mijn carrière voel ik dat de tijd rijp is om de fakkel over te dragen aan een nieuwe generatie boekverkopers. Ik heb daarvoor nu de juiste mensen aan boord, met de nodige portie rock-’n-roll.”

Zo verklaart Bart van Aken (47), eigenaar van de bekende Gentse boekhandel Het Paard van Troje, zijn verrassende demarche. Vanaf 1 juni geeft hij zijn in 2003 opgestarte geesteskind uit handen. “Er passeerde een aantrekkelijk bod van een investeerder, dat heeft de zaken versneld”, geeft hij toe. Die overnemer is Kris Latoir (52) van de kleine maar eigenzinnige uitgeverij het balanseer, die meteen hoofdaandeelhouder wordt. “Een man met een zeer groot hart voor boeken”, zegt Van Aken.

Maar een uitgever die een boekhandel bestiert, dat betekent wel een andere wind? “Uiteraard zullen we onze uitgeverij sterker profileren”, laat Latoir weten, “met meer evenementen en programmatie van onze auteurs. Maar Bart was ook al een liefhebber van onze uitgaven, dus veel verschil zul je als winkelbezoeker niet merken. Het Paard blijft vooral een open huis waarin we zoveel mogelijk goede boeken aanbieden.” Uitgeverij het balanseer, opgericht in 2007, geeft zowel Nederlandstalige als vertaalde poëzie, proza en essayistiek uit, vaak met een experimenteel randje en cross-over tussen kunstvormen, steeds uniek vormgegeven. Onlangs beleefde het balanseer zijn doorbraak naar een breder publiek met Koen Sels, die met zijn roman Gloria op de shortlist van de Boekenbon Literatuurprijs terechtkwam.

Het fenomeen dat uitgeverijen een boekhandel mee onder hun hoede krijgen is niet nieuw. “In de beginjaren van het Paard in Leuven was uitgever André van Halewyck voor vijftig procent vennoot”, aldus Van Aken. Maar je ziet dergelijke synergieën tegenwoordig weer vaker: in Amsterdam kwam de prestigieuze Athenaeum Boekhandel in handen van Singel Uitgeverijen en in Antwerpen baat de jonge uitgeverij Karakters (gespecialiseerd in vergeten literaire klassiekers) sinds kort de Buchbar uit. En niet te vergeten: de Standaard Boekhandel was ooit ook een onderdeel van de NV De Standaard en de uitgeverij Scriptoria, tot in 1994 na een failliet de links definitief werden doorgeknipt. Momenteel is de Zuidnederlandse uitgeverij de eigenaar van de winkelketen.

“Maar”, benadrukt Latoir, “het is niet het balanseer dat mede-eigenaar wordt van het Paard, wel ikzelf, weliswaar uitgever zijnde. Het balanseer blijft een aparte vzw.”

Plafond

Zeven jaar geleden liet Van Aken toch al eens voor één jaar de winkel achter zich, om te gaan koken in binnen- en buitenland? “Toen was ik blij dat ik terug naar de boekwinkel kon. De horeca is hard labeur, mijn respect is alleen maar gegroeid. En ik was nog steeds eigenaar.” Toch bleef het daarna wringen, geeft hij toe. “Ik miste de laatste tijd een rechterhand, zoals ik na de verhuis naar de Kouter had met Annelies Joos. Een operationeel verlengstuk dat de extra mile liep. Die kon ik gewoon niet vinden, al staat mijn broer dan in voor hr en zakelijke leiding. Het Paard zat ook aan een plafond qua omzet, er leek geen progressie meer mogelijk, hoewel ik even panikeerde toen corona zich liet voelen. En op de duur word je meer bedrijfsleider dan boekverkoper, dat ligt me toch minder.”

Van Aken, die tegenwoordig in Lennik woont, startte zijn zaak oorspronkelijk op in Leuven in 2003, nadat hij eerder in Gent een tweedehandsboeken-nachtwinkel uitbaatte. In 2007 verkaste hij met Het Paard – dat ook lp’s aanbood – van Leuven naar Gent en betrok hij een pand in de Voldersstraat. Maar dat verkocht hij in 2010 noodgedwongen. “Uiteindelijk was dat het beste dat ons is overkomen”, zegt Van Aken. Het Paard begon pas echt te floreren op de Gentse Kouter, met ook een horecaplek, veel aanloop, merchandising en een uitgekiend maar rijk boekenaanbod.

Dat loonde. Want in 2013 werd de flamboyante Van Aken verkozen tot Boekverkoper van het jaar, nog steeds de enige Vlaming die deze titel torst. “Het Paard is zowel in Vlaanderen als Nederland een begrip, dat vind ik toch een mooie pluim op mijn hoed.” Recent lonkte hij nog naar Nederland door toe te treden tot de Libris Boekhandels. En Van Aken hield zelden zijn mening voor zich: regelmatig haalde hij stevig uit naar de Boekenbeurs of lag hij in de clinch met de Standaard Boekhandel-keten.

In 2013 werd Van Aken verkozen tot Boekverkoper van het jaar, nog steeds als de enige Vlaming. Beeld Wannes Nimmegeers
In 2013 werd Van Aken verkozen tot Boekverkoper van het jaar, nog steeds als de enige Vlaming.Beeld Wannes Nimmegeers

Overnemer Latoir, ooit een tijdlang actief bij de concurrerende boekhandel Limerick, verzekert dat hij de traditie van Het Paard zal respecteren. “We gaan de bijzondere sfeer behouden én het aanbod bestendigen en verbeteren.” Latoir wil de acht medewerkers “meer op de voorgrond laten treden”: “We gaan participatief te werk, met meer gezamenlijke beslissingen over de inkoop. En de smaak van de boekverkopers en hun specialisatie meer uitspelen op sociale media.” De dagelijkse leiding op de werkvloer komt in handen van medevennoot Tania Van de Vondel, die in 2020 het Paard van Troje versterkte en eerder bij uitgeverij Luster en Lannoo werkte. “Ik zal mij eerder wat op de achtergrond houden”, zegt Latoir.

Over zijn eigen toekomstplannen tast Van Aken nog in het duister. “Ik voel weer een soort kinderlijke spanning die ik al lang niet meer had. Tegelijk ook een grote vrijheid. Alles ligt open. Er zal zich wel iets aandienen.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234