Maandag 29/11/2021

Literatuur

Boekenwereld sabelt leesproject VRT neer

null Beeld RV
Beeld RV

Met LangZullenWeLezen wil de VRT boeken en het lezen ervan in de kijker zetten. Maar na de eerste editie van de leesbevorderingsactie blijft de boekensector op zijn honger zitten.

Nu de Boekenbeurs de deuren heeft gesloten, komt er ook een einde aan de eerste editie van LangZullenWeLezen. De trofeeën zijn uitgereikt, de winnende auteurs in de kijker gezet. Maar de leesbevorderingsactie die de openbare omroep begin dit jaar lanceerde, kan bij professionele boekenliefhebbers op weinig waardering rekenen. Een stuitend gebrek aan professionalisme, amper overleg met de partners en een ondoorzichtige en kaduke stemprocedure. In cultuurblad Rekto:Verso laat een aantal anonieme bronnen geen spaander heel van het project.

Echt verwonderen doet dat niet. LangZullenWeLezen had van bij het begin de wind tegen. Het project werd gelanceerd een paar maanden nadat Fintro de stekker trok uit de Fintro Literatuurprijs. Te weinig return on investment vonden ze daar. De 150.000 euro die de bank er voor uittrok, zou voortaan naar de VRT gaan. Tot grote woede van een aantal auteurs die een prestigieuze onderscheiding en een aanzienlijke geldprijs (25.000 euro) zagen verdwijnen ten koste van een project waar enkel eeuwige roem mee te verdienen viel. “Ga geld zoeken en kom dan af met eeuwige roem”, liet Jeroen Olyslaegers, de winnaar van de laatste Fintro-prijs, op Facebook weten.

null Beeld RV
Beeld RV

Koerswijzigingen

Wat daarna volgde was niet van die aard om het wantrouwen tegenover het nieuwe project weg te nemen. “In principe ben ik altijd opgetogen als de VRT iets met boeken en auteurs doet", zegt Koen Van Bockstal, directeur van het Vlaams Fonds voor de Letteren. “Maar de manier waarop de VRT dit heeft aangepakt verdient, op zijn zachtst gezegd, geen schoonheidsprijs.” Hij vertelt over vergaderingen waarbij de aanwezigen pas de avond voordien of de dag zelf de agendapunten en bijbehorende documenten kregen toegestuurd. Of over ingrijpende koerswijzigingen die zonder inspraak werden doorgevoerd. “Het overleg met de verschillende partners uit de boekensector is gewoon nooit serieus genomen.”

null Beeld RV
Beeld RV

Ook de auteurs voelen zich onheus behandeld, vertelt Matthijs De Ridder van de Vlaamse Auteursvereniging. Ondanks alle goede bedoelingen is LangZullenWeLezen er nooit in geslaagd een momentum te creëren, vindt hij. “De hele campagne is mij amper opgevallen. En ik heb, als betrokken partij, nochtans goed opgelet. Voor 150.000 euro mag het toch wel iets meer zijn.” Dat van dat bedrag niets naar de auteurs terugvloeit, ligt nog steeds gevoelig bij de Vlaamse Auteursvereniging. “De genomineerden moesten wel komen opdraven in allerlei programma’s maar kregen daar niets voor terug.”

Kinderziektes

De uitreiking van de trofeeën in tien categorieën moest het hoogtepunt van de actie worden. Maar de vragen bij de stemprocedure overschaduwden dat moment. “Het kan toch niet dat je als vakjury op geen enkel moment met elkaar overlegt”, vindt Sylvie Dhaene van Iedereen Leest. “De juryleden moesten gewoon een aantal boeken selecteren. Een argumentatie daarvoor werd niet gevraagd. En over hoe de uiteindelijke shortlist tot stand kwam is nooit gecommuniceerd. Vanuit Iedereen Leest zetelen wij geregeld in allerhande vakjury’s maar dit hebben we nog nooit meegemaakt.”

null Beeld RV
Beeld RV

Die op zijn minst vreemde aanpak weerspiegelt zich ook in het lijstje laureaten. In de categorie prenten- en kinderboek bijvoorbeeld ging De prinses die alles had met de trofee lopen. Een boek dat de auteurs in eigen beheer uitgaven en in amper 26 bibliotheken terug te vinden is. Dhaene: “Wij hadden er alleszins nog nooit van gehoord maar blijkbaar wisten de auteurs veel mensen te overtuigen een stem uit te brengen.”

Bij de VRT zijn ze ondanks de kritiek heel tevreden over het project. Al geven ze wel toe dat LangZullenWeLezen met een aantal kinderziektes kampt. Daarom ook volgt er de komende weken en maanden een grondige evaluatie, zonder taboes. Maar dat het project een vervolg krijgt, ligt nu al vast. “We hebben de voorbije maanden heel veel enthousiasme gevoeld”, klinkt het.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234