Maandag 09/12/2019

Wat is muziek?

"Blues heeft dezelfde schoonheid als de natuur"

Tiny Legs Tim. Beeld tom lagast

Als twintiger ging Tim De Graeve door de hel, maar de duivel kwam hij niet tegen. Dus sloot hij een pact met zijn alter ego Tiny Legs Tim om zijn leven te wijden aan de blues. Zijn ziel is nog altijd van hem en hij probeert die zo analoog mogelijk in zijn muziek te steken. ‘Wanneer alles perfect is, verlies je alle soul.’

Kan een muzikant zonder publiek?

Tim De Graeve (38) is pas verhuisd, zijn gitaren staan al netjes gerangschikt. “Ik denk dat ze zich uiteindelijk wel zullen verspreiden over het hele huis, dan kan ik overal een gitaartje vastpakken”, grijnst de Gentse West-Vlaming, die als Tiny Legs Tim de blues bezingt.

Eén gitaar grijpt hij altijd met iets meer eerbied vast dan de andere. Het is een stokoude bak die al enkele keren werd gerestaureerd. Dit is het instrument waarmee alles begon. Als kind vond Tim de gitaar op de zolder van zijn grootouders. De combinatie met de handvol blues-lp’s van zijn vader deed een passie ontwaken. “Sindsdien wil ik gitaar spelen en nummertjes maken.”

Pas nadat een zware leveraandoening zes jaren uit zijn leven had gesneden, werd de passie zijn beroep. Op de oude gitaar van grootvader bekwaamde hij zich in akoestische blues. “De eerste keer voor een publiek spelen was een openbaring. Dat ging voor de helft zo vlot niet als thuis, ik was gespannen, maar de reactie was zo goed dat ik ben doorgegaan.”

Nog altijd vormt live spelen de essentie voor Tim. “Dat is wat me goed doet voelen. Er waren periodes dat ik wekelijks twee, drie keer optrad. Als er toen een gat viel van twee weken zonder optredens, voelde ik me fysiek slecht en kreeg ik haast een artistieke crisis.”

Waarom oefent het podium zo’n aantrekkingskracht uit? “Ik treed niet op om in de spotlights te staan of om appreciatie te krijgen van het publiek, maar op een podium kan ik iets kwijt – wat dat ook is. Bij sommige optredens voel je meteen een soort uitwisseling met je publiek, waarbij je energie geeft en energie krijgt, waarna jij nóg meer energie geeft en nog meer energie krijgt. Zo overstijg je jezelf. Je hebt energie gegeven, maar je voelt je niet moe. Je bent opgeladen. Dat zijn fantastische optredens.”

Hoe kan één muziekgenre zo’n aantrekkingskracht hebben?

De muziek van de zwarte slaven liet hem nooit meer los. “Hoe dieper je in de blues graaft, hoe gevarieerder die wordt. Ik probeer er mij nog altijd grondiger in te ontwikkelen, dat stopt niet. De blues heeft mij in haar macht. Misschien ben ik er te diep op ingegaan?” lacht hij.

Waar komt die blijvende passie vandaan? Tim zoekt het in het typische akkoordenschema van de blues: “Je kunt dat zoveel herhalen als je wilt, als dat goed wordt gedaan, staat dat niet tegen.”

Hij ontwaart een eenvoudige, maar universele schoonheid in de blues. “Zoals de spiraal een vorm is die overal in de natuur voorkomt, zo vormen ook de toonafstanden van de blues een soort natuurwet. De pentatonische toonladder heeft dezelfde schoonheid als de natuur of de fysica. Die toonafstanden bestaan ook in andere muziek. Bach en Beethoven gebruikten ze ook, maar niet in die volgorde.”

Leef je vóór muziek of doet muziek je leven?

Tussen zijn 23ste en 29ste kon Tim De Graeve niet veel meer doen dan herstellen van zware operaties – aan zijn zwakte hield hij zijn artiestennaam over. Hij sloot een deal met zichzelf: als hij door de ziekte zou geraken, zou hij zonder compromissen kiezen voor de muziek.

“Ik trad 150 keer per jaar op. Dat anderhalf uur dat ik speelde, was een soort drug. In het begin was ik nog heel zwak en als ik last had van iets, was dat tijdens een optreden even allemaal weg”, glimlacht Tim. “Ik putte enorm veel drive uit het idee dat ik zes jaar moest inhalen. Soms was het beangstigend dat muziek zoveel belang had voor het zinvol maken van mijn leven."

Ondertussen kan hij de verloren jaren van zijn leven een plaats geven. “Anders had ik de stap misschien nooit durven te zetten en stond ik op een paar jaar van een zware midlifecrisis of depressie omdat ik het nooit geprobeerd had. Als puntje bij paaltje komt, is het nog altijd muziek die mijn leven zinvol maakt.”

Zegt muziek iets over de muzikant erachter?

“Jazzmuzikanten zeggen dat blues simpel en altijd hetzelfde is,” beseft Tim De Graeve, “maar binnen die drie akkoorden is er heel veel ruimte voor persoonlijkheid. De belangrijkste bluesmannen herken je bij de eerste noot die ze spelen. Blues gaat heel sterk om de identiteit van de vertolker. Die ligt er zo dik op dat het er bijna niet meer toe doet wát hij of zij speelt.”

Ook voor hemzelf is het belangrijk zijn eigen stem in zijn gitaarspel te leggen. “Persoonlijkheid en identiteit zijn belangrijker dan technisch kunnen of virtuositeit. Muziek spelen is een persoonlijke expressie.”

Eerder dit jaar verscheen Melodium Rag, een album dat hij opnam met één microfoon, rechtstreeks op tape. “Er kwam zelfs geen mengpaneel aan te pas. Die analoge, natuurlijke workflow spreekt mij meer aan dan de eindeloze mogelijkheden van het digitale, want je kunt daaraan blijven prutsen tot alles goed staat. In de hedendaagse pop en rock wordt alles metronomisch zo juist gezet dat het gevoel verdwijnt van mensen die muziek spelen.”

Dat betekent wel dat Tiny Legs Tim moet leren leven met onvolkomenheden. “Op iedere take staat wel een detail dat je anders had gewild. Daar moet je je overzetten. Als je alles digitaal doet, bestaat het gevaar dat je zo’n ‘fout’ toch aanpast. Maar wanneer alles perfect is, verlies je de soul.”

Het nieuwe album van Tiny Legs Tim verschijnt op 24/11 en heet Live at Sint-Jacobs.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234