Zaterdag 04/12/2021

Blue Note: Maandag, dit moet Coltrane zijn

null Beeld UNKNOWN
Beeld UNKNOWN

Dag 10 van het Blue Note Records Festival was nog eens voor de die hards. Op papier zelfs een heel straf programma rond de muziek van John Coltrane. Toch was het een dag naar ieders meug, met zelfs een Rashied Ali en een Archie Shepp in een heel joviale bui. Vaak gehoorde commentaar: dit was de beste dag van het hele festival.

De die hards hadden wellicht iets straffer materiaal verwacht, maar ze zijn op het einde van de rit zeker tevreden naar huis gekeerd. De dag stond in het teken van John Coltrane, de legendarische saxofonist die veertig jaar geleden overleed en een spoor van ontreddering en tegelijk hoop in de jazz achterliet. Zoals hij met zijn vak omging, het was ongehoord. Eerst als hardbopper, nadien als icoon van de avantgarde die op platen zoals ‘Interstellar Space’ volledig afscheid genomen had van de traditionele jazz. Altijd voor discussie vatbaar, maar neem gerust aan: ‘Interstellar Space’ is een van zijn mooiste opnamen, een huiveringwekkend mooie tocht door de woestijn. Aan zijn zijde liep toen maar één man: drummer Rashied Ali.

Diezelfde Rashied Ali (****) was er maandag bij met zijn kwintet Company Of Heaven. Een tamelijk rondkende naam voor een fijn gezelschap van muzikanten in de jazz midlife: Greg Murphy (piano), Joris Teepe (bas), Josh Evans (trompet) en Lawrence Clark (tenorsax). Geen van hen is een topnaam in de jazz, maar ze speelden met flair en overgave in een door Ali heel strak gehouden raamwerk. Dat had zo zijn voordelen: met deze groep jaag je de visite niet buiten, zelfs al liet vooral saxofonist Clark al eens horen dat hij bloed van Coltrane gedronken heeft. Maar vooral het sobere en bijzonder trefzekere spel van de drummer was prachtig. Dan besef je: efficiëntie kan soms een cruciale eigenschap van goede kunst zijn.

Voordien had Jeroen Van Herzeele (**) met zijn kwartet een eerder bleke indruk nagelaten. Merkwaardig eigenlijk, want Van Herzeele is met Coltrane vergroeid, hij denkt en leeft saxofoon zoals Coltrane dat deed, één en al klank van diep onder het middenrif. Die klank kwam er maandag slechts aarzelend uit, alsof hij in de schaduw van de overleden meester heel even té nederig werd.

Daar had Archie Shepp (****) geen last van. Shepp (foto boven) was in de jaren zestig ook nog strijdmakker van Coltrane, hij heeft alleen minder intensief maar langer geleefd. Een tijdje terug was hij nog maar een schim van zichzelf en gedroeg hij zich op het podium als een zachtgekookte clown. Nu niet meer: Shepp gaat nu recht door zee, hapt gretig naar blues, zet zit al eens aan de piano en zingt dan uit volle borst (hoewel zijn stem achteruit gegaan is), maar speelt vooral een streepje vettige tenorsax. Hij had een heerlijke makker bij in de persoon van Roswell Rudd, een trombonist van de eerlijkste soort. Een crème van een vent, altijd heel geconcentreerd, elk moment bereid tot een snelle tackle of een vrolijke uitschuiver. En daarachter een ritmesectie van gewapend beton met Reggie Workman en Andrew Cyrille.

Daarbij leek het slotconcert van het San Francisco Jazz Collective (***) bijna een anticlimax. De groep is een verzameling van grote talenten met onder anderen Joe Lovano, Stefon Harris en Renee Rosnes onder de kundige leiding van Dave Douglas. Kundig, maar ook net iets te geprepareerd, zonder de zwierigheid van Archie Shepp en Rashied Ali. Merkwaardig detail: het collectief leek zich van deur vergist te hebben, bracht eigenlijk geen hulde aan Coltrane maar speelde werk van Thelonious Monk. Al kun je dat ook beschouwen als een moment van bevrijding. Het is niet omdat we 2007 schrijven dat we allemaal Coltrane moeten spelen. (Didier Wijnants/foto Alex Vanhee)

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234