Zondag 16/06/2019

Film

Black is the new black: eisen minderheden eindelijk de box office-troon op?

Chadwick Boseman vertolkt de hoofdrol in 'Black Panther'. Beeld AP

Dit weekend rondde de 'zwarte' superheldenfilm Black Panther de kaap van 1 miljard dollar aan opbrengsten. Dichter bij huis zorgt Patser voor volle zalen. Bewijst hun succes dat ook minderheden hun plaats verdienen aan het filmfirmament?

"Felicitaties aan het hele Black Panther-team! Dankzij jullie zullen jonge mensen op het grote scherm eindelijk superhelden zien waarin ze zich herkennen. Ik houd van deze film, en ik weet dat het mensen van verschillende achtergronden zal inspireren om de moed te vinden om de held van hun eigen verhaal te worden."

Dat tweette de voormalige first lady Michelle Obama. Ze is niet de enige fan van de nieuwe superheld: dit weekend rondde de Marvel-film de kaap van 1 miljard dollar (ongeveer 807 miljoen euro) aan opbrengsten wereldwijd. Het openingsweekend van 16 februari deed al zoiets vermoeden: voor een film die geen sequel is, betekenden die 161 miljoen euro een record. En dat een film van een zwarte regisseur, Ryan Coogler, de kassa zo luid doet rinkelen, is ook al een primeur.

En dat terwijl films over minderheden door producenten steevast worden beschouwd als box office poison: geheide flops, dus. De cijfers zijn dan ook bedroevend: de universiteit van Southern California (USC) berekende dat tussen 2007 en 2016 slechts 13,6 procent van alle filmpersonages een zwart kleurtje had. Voor andere etnische minderheden waren de cijfers nog bedroevender. Als een 'zwarte' film toch iets opbracht – denk aan Straight Outta Compton – werd dat beschouwd als een uitzondering die de regel bevestigde.

Kantelpunt

Maar klopt dat wel? Het antiracistische Get Out verdiende 181 miljoen euro op een budget van amper 3,6 miljoen euro. Eerder wisten ook films als Selma en Moonlight hun budget veelvuldig terug te verdienen. Black Panther verheft die tendens naar blockbusterniveau. "Als je genoeg uitzonderingen aan elkaar rijgt, zijn het geen uitzonderingen meer", schreef de zwarte strip- en tv-auteur Marc Bernardin deze week in The Hollywood Reporter. Bovendien blijkt uit de bezoekerscijfers van films als Black Panther dat zulke films niet alleen een groot, maar ook een nieuw publiek aantrekken: van de Thor: Ragnarok-kijkers waren slechts 16 procent zwart, bij Black Panther gaat het om 37 procent.

Dichter bij huis speelt zich, op een iets kleinere schaal, een gelijkaardig scenario af: Patser blijkt een onwaarschijnlijk succes, met 330.000 bezoekers in Vlaanderen en 122.000 in Nederland. Daarmee is de nieuwe film van Adil El Arbi en Bilall Fallah een uitermate positief vervolg op Black, dat in 2015 net geen 200.000 bezoekers haalde. "Mensen spreken nu over een kantelpunt," vertelt producent Kobe Van Steenberghe, "maar dit komt niet uit het niets. Er is al langer een positieve tendens bezig, ook hier: dat bleek uit het succes van Black."

Er zijn verschillende verklaringen. "Het publiek staat nu meer open voor zulke diverse films," meent Van Steenberghe, "en dat zal zich met de nieuwe generatie, die is opgegroeid met die mix, enkel doorzetten." Daarbij zijn er ook steeds meer gekleurde filmmakers die kansen krijgen en die met twee handen grijpen. "Een veel meer diverse poel van filmmakers – zwarte cineasten, vrouwelijke cineasten, Aziatische cineasten – kan verhalen vertellen met de middelen die gewoonlijk zijn voorbehouden aan blanke, mannelijke creatievelingen", zegt Bernardin.

Authenticiteit

Niet alleen Ryan Coogler, maar ook Jordan Peele (Get Out), Barry Jenkins (Moonlight) en Ava DuVernay (Selma) zijn zwarte Amerikanen. Net zoals Adil El Arbi en Bilall Fallah een Marokkaanse achtergrond hebben, en hun verhalen ook daarin zoeken. Dat verhoogt het gevoel van authenticiteit, en dat slaat aan. "Het is logischer en meer aanvaard dat Adil en Bilall zo'n film maken, omdat zij die wereld beter kennen", legt Van Steenberghe uit. "Tegelijkertijd behandelen ze thema’s die redelijk breed en universeel zijn, en dus een divers publiek bereiken."

De uitdaging wordt om het succes van die oneerbiedig genaamde 'minderhedenfilms' door te zetten, op alle niveaus. Niet alleen op het vlak van regisseurs en scenaristen, maar ook op het vlak van producenten – en in dat wittemannenclubje knelt nog al te vaak het schoentje. Maar nu Disney, dat onder impuls van de zwarte producent Nate Moore Black Panther financierde, 80 miljoen euro vrijmaakte voor Ava DuVernays zwart-feministische avonturenfilm A Wrinkle in Time, lijkt ook daar beterschap in zicht. Aan de kassa moest die film afgelopen weekend enkel Black Panther voorlaten. De uitzonderingen zouden zomaar eens de regel kunnen worden.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
© 2019 MEDIALAAN nv - alle rechten voorbehouden