Dinsdag 30/11/2021

Duitsland op stelten

Biografie Helmut Kohl fileert Duitse politici

null Beeld Foto Boris Roessler / EPA
Beeld Foto Boris Roessler / EPA

Angela Merkel? Kon niet eens fatsoenlijk met mes en vork eten. Hij moest haar tijdens staatsdiners regelmatig tot de orde roepen. Ex-president Christian Wulff? Een nul, en een grote verrader bovendien. Ex-president Richard von Weizsäcker? Vol van zichzelf, vindt zichzelf de slimste en de grootste moraalridder van allemaal. Weekblad Der Spiegel? Een vergelijking met de vuilnisdienst van Bonn is op zijn plaats.

In Duitsland is grote ophef ontstaan over een nieuw boek over Helmut Kohl, waarin de oud-bondskanselier (1982-1998) afrekent met al zijn politieke vrienden en vijanden van weleer. In Vermächtnis: Die Kohl-Protokolle (Nalatenschap. De Kohl-protocollen, Heyne Verlag) legt Kohl bovendien nog eens uit hoe het ook alweer zat met de Duitse hereniging, nu bijna 25 jaar geleden.

Het Oostblok is destijds ingestort als gevolg van economisch verval, aldus Kohl (84). Sovjetleider Gorbatsjov kon geen kant meer op, 'er war am Arsch des Propheten'. De moedige DDR-burgers die in 1989 in Dresden en Leipzig de straten en pleinen in bezit namen, droegen niet al te veel bij aan de ineenstorting. 'Het zou heel verkeerd zijn om te doen alsof plotseling de Heilige Geest over de pleinen van Leipzig is gekomen en de wereld heeft veranderd', aldus de man die als 'de kanselier van de eenheid' de geschiedenisboeken in zou gaan.

Het nieuwe boek is nog niet uit, maar de door Kohl zo gehate Der Spiegel citeerde er maandag al vele pagina's uit. Het is heerlijke kost, waarin Kohl onder meer beschrijft hoe hij uit bergwandelen ging met de Beierse politicus Franz Josef Strauss. De laatste had een slechte conditie. Kohl, ook geen al te groot atleet, moest hem soms verder sjouwen.

Vermächtnis verschijnt zonder de uitdrukkelijke toestemming van de ex-bondskanselier. Hij heeft zijn advocaten zelfs opdracht gegeven om publicatie tegen te gaan. Niet dat er onzin in Vermächtnis staat. Auteur en televisiejournalist Heribert Schwan sprak tussen maart 2001 en oktober 2002 liefst 600 uur met de CDU-politicus. De 105 gesprekken in de 'hobbykelder' van de familie Kohl, gevoerd onder het genot van stevige maaltijden - 'deftige Hausmannskost' en de nodige glazen Riesling - moesten tot publicatie leiden van politieke memoires.

Drie delen, die het leven van de staatsman beschrijven tot aan de verkiezingen van 1994, verschenen vervolgens kort na elkaar.

In 2007 kreeg Schwan het echter aan de stok met de nieuwe, 35 jaar jongere echtgenote van Kohl, Maike Richter. Kohls eerste vrouw, Hannelore, had in 2001 zelfmoord gepleegd. De auteur werd van zijn taak ontheven, maar behield wel de ruim 200 cassettebandjes met de interviews. In 2012 moest hij deze op last van de rechter teruggeven aan de familie Kohl. Schwan bewaarde echter wel de door zijn zus uitgetikte transcripties van de bandjes.

De auteur wil deze teksten gebruiken om in de toekomst nog meer over Kohl te schrijven. Hij weigert de teksten terug te geven en heeft al aangekondigd dat hij hiertoe zal gaan procederen bij het hoogste gerechtshof in Duitsland, het Constitutioneel Hof in Karlsruhe.

Op de banden staat een belangrijk stuk Duitse geschiedenis. Kohl, die na een ongeluk niet goed meer kan praten, was bondskanselier tijdens de hereniging van de beide Duitslanden. Hij speelde, samen met de Franse president Mitterrand, ook een belangrijke rol bij de geboorte van de Europese Monetaire Unie. Kohl ziet zichzelf graag op een rij staan met grote Duitse leiders als Bismarck, Adenauer en Brandt. Waarschijnlijk is dat niet onjuist, oordeelt Der Spiegel.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234