Vrijdag 30/09/2022

TheaterrecensieBilly's Violence

‘Billy’s Violence’ toont dat Shakespeare geen doetje was

Grace Ellen Barkey als Lady Macbeth in 'Billy's Violence' van Jan Lauwers/Needcompany. Beeld Maarten Vanden Abeele
Grace Ellen Barkey als Lady Macbeth in 'Billy's Violence' van Jan Lauwers/Needcompany.Beeld Maarten Vanden Abeele

Needcompany does Shakespeare, maar Jan Lauwers zou Jan Lauwers niet zijn als hij de zoveelste interpretatie van Hamlet op scène zou brengen. Zijn zoon Victor herschreef tien scènes uit tien van ‘Billy’s’ stukken, en het zijn niet toevallig scènes waarin vrouwen verkracht, verminkt of vermoord worden.

Ewoud Ceulemans

Zeg van William Shakespeare wat je wil, maar de man was geen doetje. Dat blijkt uit Billy’s Violence, de nieuwe voorstelling van Needcompany-bezieler Jan Lauwers, geschreven door zijn zoon Victor. Vader en zoon lichten tien taferelen uit evenveel Shakespaere-stukken: in al die taferelen is een vrouw het slachtoffer van mannelijk geweld.

Het meest beklijvend is ongetwijfeld het zesde tafereel, waarin de verkrachting en verminking van Lavinia in Titus Andronicus op geheel eigen wijze wordt overgedaan, met Grace Ellen Barkey (de echtgenote van de regisseur en moeder van de schrijver) als slachtoffer. Titus is Shakespeares meest gruwelijke stuk, en ook al houdt Needcompany het nog redelijk beschaafd in hun interpretatie, de idee dat een vrouw door twee mannen verkracht wordt, waarna haar tong en handen worden afgerukt opdat ze niet kan vertellen wat gebeurde, blijft ook 525 jaar na de première een mokerslag.

Dat is temeer zo omdat niet alleen ‘Lavinia’, maar ook de negen andere taferelen – van ‘Portia’ (Julius Caesar) tot ‘Imogene’ (Cymbeline) – van hun verhalende context worden ontdaan. Het geweld in Billy’s Violence is per definitie gratuit, omdat we de motivatie van de personages niet kennen (met de mogelijke uitzondering van klassiekers als Othello en Romeo & Juliet).

Die mozaïekstructuur maakt dat Billy’s Violence heel wisselvallig had kunnen zijn, temeer omdat de toon wisselt tussen de scènes: ‘Portia’ is emotioneel, ‘Gruoch’ (Macbeth) is bloedmooi, ‘Julia’ is slapstick en ‘Ophelia’ (Hamlet) is plat komisch. Het zegt wat over Lauwers’ regietalent dat de scènes soms toch naadloos in elkaar overlopen, zoals ‘Lavinia’ en ‘Cordelia’ (King Lear), maar het is de muziek van Maarten Seghers (die als hofnar ook op scène staat) die de verschillende ingrediënten van Billy’s Violence samenbindt.

Na twee uur Shakespeareaans geweld blijft evenwel de vraag wat Needcompany nu precies wil zeggen. Dat geweld van alle tijden is, dat gruwel prachtig kan zijn en bruutheid komisch? Misschien onthouden we van Billy’s Violence vooral dat theater baat heeft bij gewelddadigheid en choqueren, waarschuwingen of niet. En dat dat voor Shakespeare evenzeer gold als voor Jan Lauwers.

10 en 11 februari in CC Brugge. 18 en 19 maart in NTGent.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234