Vrijdag 28/02/2020

Bijgedachte: black or white?

Tom Vandyck is VS-correspondent van De Morgen.

Na de uitbarsting van hype en emotie rond de dood van Michael Jackson blijven er vraagtekens hangen. De hartverscheurende huilbui van Jacksons dochter Paris op de uitvaartplechtigheid in Los Angeles greep naar de keel, maar je kon er niet naast kijken dat dit kind er wel heel anders uitzag dan de ooms en tantes die haar op het podium omringden. Jacksons kinderen zijn blank. Dat kan met een blanke moeder één keer op een miljoen voorvallen, maar geen drie keer. Je huid afbleken is niet erfelijk.

Jackson deed er tijdens zijn leven zoveel mogelijk aan om een soort geslachtsloze, rasloze wassen pop te worden - meer symbool dan mens - en daar hoorden witte kinderen bij. Blank is in de VS nu eenmaal de meest neutrale kleur. Mindere goden zou dat in de Afro-Amerikaanse gemeenschap op excommunicatie te staan komen, maar Michael Jackson kwam ermee weg. Tekenend is bijvoorbeeld dat Elvis, de man die koning werd met van zwarte muzikanten gejatte rock-'n-roll, er van de militante rapgroep Public Enemy volop van langs kreeg, maar Michael Jackson nooit. Met zijn op zijn zachtst gezegde ambivalente raciale houding gaf Jackson er anders wel aanleiding toe. Aan de ene kant noemde hij zichzelf steevast een zwarte entertainer, aan de andere kant deed hij er alles aan om er blank uit te zien.

Baanbreker
Wat zwarte Amerikanen, de occasionele zeurpiet niet te na gesproken, vooral van Jackson onthouden, is zijn muziek en zijn rol als baanbreker voor andere zwarte artiesten. Grotendeels terecht, natuurlijk. Jackson was de eerste zwarte artiest die volop gedraaid werd op MTV. Al de rest is speculatie, maar het is niet onmogelijk dat ook de vaderlandse hitlijsten zonder hem nooit zo vol rap en r&b gestaan zouden hebben.

Rassenbarrière
De aangebrande zwarte predikant Al Sharpton zag tijdens de uitvaartplechtigheid in het Staples Center dinsdag zelfs een directe lijn van Michael Jackson naar Barack Obama. De tieners die destijds zonder zich ongemakkelijk te hoeven voelen fan waren van Jackson, voelden zich als veertigers comfortabel genoeg om een zwarte tot president van de VS te verkiezen, legde hij uit.

Dat is natuurlijk kort door de bocht. Veel mensen stemden voor Obama omdat ze voor alles George W. Bush kotsbeu waren. Michael Jackson heeft de rassenbarrière in de popmuziek ook lang niet alleen geslecht. Dat was net zo goed het werk van een reeks zeer uiteenlopende artiesten, van Jimi Hendrix, Sly Stone en Prince, over Whitney Houston en Mariah Carey, tot de hiphoppers die de grens vanaf de jaren tachtig helemaal opengooiden.

Maar Sharpton had ook niet helemaal ongelijk. Stel u voor dat Paul McCartney of Madonna morgen zou sterven. Zouden zij een even grote, veelkleurige massa op de been brengen? Geen sprake van. Niemand kan dan ook tegenspreken dat Jacksons dood een culturele mijlpaal van globaal belang was. Mensen over de hele wereld, van Los Angeles tot Tokio en van Oslo tot Kaapstad, zetten er een gezamenlijk 'We Are the World' voor in. En alle meligheid niet te na gesproken: dat is opmerkelijk genoeg om te onthouden.

 Niemand kan tegenspreken dat Michael Jacksons dood een mijlpaal van groot belang was 
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234