Dinsdag 17/09/2019

Boeken

Bibliotheken gaan ook e-boeken uitlenen

Bibliotheek De Krook is een van de vijf bibs waar je e-boeken van thuis uit kon uitlenen. Beeld Bas Bogaerts

Een e-boek ontlenen vanuit je luie zetel? Vijf Vlaamse bibliotheken starten een proefproject om het mogelijk te maken, voorlopig alleen nog met Engelse boeken. Nu nog de Nederlandstalige uitgevers overtuigen. 

Het elektronische boek mag in Vlaanderen nog steeds iets in de marge zijn - volgens de laatste cijfers goed voor vier procent van de totale boekenmarkt -, het houdt vijf bibliotheken niet tegen om een nieuw pilootproject rond het e-boek te lanceren. In de bibs van Gent, Oostende, Roeselare, Brussel (Muntpunt) en Mechelen is het vanaf nu mogelijk om e-boek gratis te ontlenen zonder dat je naar de bib hoeft te gaan. Minister van Cultuur Sven Gatz mocht vandaag als eerste een e-boek ontlenen in Roeselare.

Wie zo'n boek wil lezen, moet inloggen op Cloudblibrary met z'n gebruikersnaam en paswoord die hij nu al gebruikt op 'Mijn Bibliotheek'. Eens dat gebeurd is, kan je maximaal drie boeken tegelijk downloaden op je e-reader, tablet, smartphone of pc. De e-boeken blijven er drie weken staan. Dan worden ze automatisch verwijderd. Een uitleenboete kan je alvast niet krijgen.

Drie jaar geleden was er al eens een proefproject, maar door technische problemen was dat allesbehalve een succes. "Maar nu gebruiken we met Cloudlibrary een platform dat zijn nut in het buitenland al bewezen heeft", zegt Lieselot Van Maldeghem van Cultuurconnect, dat samen met de vijf bibliotheken het project lanceert. "We vertrekken niet meer van nul zoals de vorige keer wel het geval was."

Of het project zal aanslaan, is nog koffiedik kijken. Niet alleen omdat e-boeken in Vlaanderen niet echt populair zijn, maar ook omdat er in een eerste fase alleen een selectie van Engelstalige e-boeken te ontlenen is. Het plan is om dit najaar ook Nederlandstalige boeken in het aanbod op te nemen. Eén uitgever kon al overtuigd worden om mee te doen: Veen Bosch en Keuning. Zij willen een test doen met 150 Vlaamse titels en 350 geselecteerde Nederlandstalige titels.

Een andere belemmering is de limiet die er op de uitleningen zit: een boek kan maar één keer tegelijk ontleend worden. Concreet: als iemand titel X op zijn tablet staan heeft, moet een volgende kandidaat-lezer wachten tot de leenperiode voorbij is. Die regeling kwam er op vraag van de uitgevers.

Kannibalisatie

Het lijkt vreemd voor een e-boek, want zo'n bestandje kan je zonder problemen op oneindig veel tablets of readers zetten. Alleen zou dat botsen met de belangen van de uitgevers: waarom zou je nog een e-boek kopen als je het gewoon met een druk op de knop gratis kan ontlenen? Er zouden meteen nog minder e-boeken verkocht worden dan nu al het geval is. Bovendien zou dat ook kunnen kannibaliseren op de verkoop van papieren boeken. Die vrees was ook de reden waarom de uitgevers weinig zin hebben om mee te stappen in Kobo Plus van Bol.com, waarmee je voor tien euro per maand zoveel e-boeken kan lezen als je wil. 

In Denemarken leidde dat al tot een bitse strijd met enkele uitgevers. Het platform om via de bibliotheken e-boeken te ontlenen was zo'n succes dat die markt er groter werd dan de commerciële markt voor e-boeken. Enkele grote uitgevers trokken zich daarop terug uit het platform.

Toch kunnen uitgevers en bibliotheek ook best samen leven als het over e-boeken gaat, vinden ze bij Cultuurconnect. "Uitgevers krijgen ook een vergoeding als een e-boek ontleend wordt. In Nederland hebben ze zo een winstgevend model gecreëerd. Bovendien wordt een e-boek ook vaak ontleend als een soort gratis kennismaking, om te kijken of ze het nadien zullen kopen."

Samen met het nieuwe project zullen de bibliotheken en Cultuurconnect ook onderzoek doen over e-boeken en wat de verwachtingen zijn van de lezers. De hoop is dat op basis daarvan het beste model kan bepaald worden en het e-boek ook hier kan doorbreken in de bib. "Wat al langer mogelijk is in de Angelsaksische wereld, kan volgens ons ook succes hebben in Vlaanderen", zegt Jan Braeckman van Cultuurconnect.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234