Woensdag 20/11/2019

Instagram

Beyoncé als sensuele Moeder Maria biedt hoop en geruststelling

Beeld Instagram

De mens heeft beelden nodig om zich aan te laven. Om de kleinzielige sores van zijn alledaagse leven te ontstijgen, om aan de treurnis van de eindeloze routine van eten, slapen, en werken te ontsnappen en om de drukkende machteloosheid onder het juk van een almaar waanzinniger wordende wereld even van zich af te kunnen schudden. We willen hoop.

Beyoncé, zo is sinds gisteren duidelijk, weet waar we naar snakken en brengt het in tweevoud. De foto die ze gisteren op Instagram plaatste waarmee ze de komst van twee mini-Beyoncé's aankondigde, is hoop en geruststelling zoals tot voor kort alleen Moeder Maria die de mensheid kon brengen. Met 7,5 miljoen likes is het acuut de meest 'gelikete' foto ooit op Instagram.

Beyoncé ís Moeder Maria, en wij weten dat het goed komt. Alles.

Ik weet het, we moeten het hebben over die sluier. En die bh met dat strikje, en die bloemen. En oké, het babyblauwe satijnen slipje. Het minste wat je kunt zeggen is dat het in elk geval niet de zoveelste versie van Die Ene Zwangerschapsfoto van een naakte Demi Moore is, die tot in den treuren herhaald wordt door zich al te graag blootgevend celebrityland, krampachtig tonend dat zwangere vrouwen HEUS WEL mooi kunnen zijn (neem een bak ijs, schat, en stort in je eenhoorn-onesie op de bank tot de baby er is, want het gaat alleen maar bergafwaarts vanaf nu met dat lijf, en dat is oké want je bent een mensbouwfabriek de komende tijd).

Die sluier, en die bh met strik, en die bloemen, en het babyblauwe slipje zijn het zoveelste bewijs van Beyoncés bovennatuurlijke status: niemand op de wereld kan wegkomen met zoveel wansmaak en het nog aantrekkelijk maken ook. Een truc die de zangeres vaker heeft laten zien - ik noem een huidkleurige latexjurk bij de Metropolitan Gala, hét mode-evenement voor de upper class van bekend Amerika of, een jaar eerder op dezelfde plek, een volkomen doorzichtige 'avondjurk' met slechts een paar bloemetjes op plekken waar dat wettelijk verplicht is in de openbare ruimte. 

Beyoncé in blote buik voor een rozenkrans onder een sluier met een bh met strik en een babyblauwe slip - toegegeven, het moet nog even doordringen - is uiteindelijk niet veel anders dan wat vroeger de zoveelste choquerende gril van Madonna was: je bent even van je propos (gaat ze echt aan een kruis hangen?), om je meteen daarna te realiseren dat dat precies is wat je van haar kunt verwachten. Beyoncé maakt wansmaak acceptabel, niemand hoeft hier te schrikken.

Demi Moore in augustus 1991 op de cover van Vanity Fair. Beeld Vanity Fair
BEyoncé in een vleeskleurige jurk op het Metropolitan Gala in 2015. Beeld AFP

Doordachte kitsch

Maar wie denkt dat het zomaar kitsch is, deze 7,5 miljoen keer gelikte foto, vergist zich. Het is doordáchte kitsch. En niet zo'n beetje ook.

Mensen hebben beelden nodig om zich te verbinden met het hogere. Eeuwenlang stond in iedere huiskamer een altaartje: Moeder Maria, met kind op de arm. Omgeven door een nis, met kleuren en goud. De schoonheid en puurheid van de vrouw, de zachtheid, onschuld en de belofte van het kind, het gaf mensen houvast om te aanbidden. Zíj kon bemiddelen tussen de grote boze God en hen, tijdelijke mensenkinderen. Zij belichaamde wat we nodig hadden om te geloven in menselijkheid, goedheid, vergeving. 

Moeder Maria-altaartjes kunnen gierend uit de bocht vliegen wat kitsch en kleuren betreft en dat hoort ook zo, want daardoor weten we dat Maria niet alleen goddelijk, maar ook menselijk is. Anders dan God en Jezus is Maria niet seksloos, niet zonder zonden, en dus kan de schoonheid van Maria aan het sensuele grenzen. Kijk naar Spaanse en Zuid-Amerikaanse Maria-altaartjes en je begrijpt waar Beyoncés foto vandaan komt. Juist die kleurige zuidelijke versies van de devotie-altaartjes zijn decennialang hip geweest onder niet (al te) religieuze mensen: hele horden haalden ze bij de Kitsch Kitchen, bij de wereldwinkel om de hoek of, beter nog, namen ze mee van oriënterende rondreis door Bolivia, op zoek naar zichzelf, met een kaarsje ervoor op de schoorsteen.

Beyoncé weet dat we op zoek zijn naar onszelf, en weet dat het stormt buiten. Dat zij twee kinderen krijgt, geeft ons een baken van blijdschap: ons hoofd mag zich weer even met iets leuks bezighouden. Beyoncé en haar man Jay-Z, hét sterkoppel in de popcultuur van het afgelopen decennium, houdt dus toch van elkaar en vermeerdert zich. Beyoncé als een sensuele Moeder Maria in een nis van bloemen, met twéé kleine verlossers in haar buik, bewijst dat Instagram het nieuwe huisaltaar is waar we toevlucht en geruststelling zoeken in beelden die ons leven ontstijgen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234