Vrijdag 22/11/2019

Berlinale

Berlinale opent sterk met swingende Django Reinhardt-biopic

Acteurs Alex Brendemuhl, Bim Bam Merstein, Cecile de France, regisseur Etienne Comar, hoofdrolspeler Reda Kateb, Beata Palya en een gast tijdens de première van 'Django'. Beeld Getty Images

De 67e Berlinale is swingend van start gegaan met de openingsfilm Django. Een zelfverzekerde ode aan jazzmuzikant Django Reinhardt, met een charismatische Reda Kateb in de hoofdrol.

De muziek van Django Reinhardt kent iedereen. Ook dat hij in ons land werd geboren, zijn de meeste Belgen niet vergeten. Maar dat de jazzlegende vanwege zijn Roma-roots moest vluchten voor de nazi’s, is minder bekend. Stof genoeg voor een film, dacht regisseur Etienne Comar.

We ontmoeten Reinhardt in de zomer van 1943 in Parijs. Op dat moment is hij er nog redelijk gerust in: zelfs de Duitse officiers die de stad bezetten, zijn fan van hem. De verontrustende berichten over gedeporteerde en vermoorde Roma wuift Reinhardt weg met een riedeltje op de gitaar. Waarom zou hij de wrede realiteit van de Holocaust onder ogen zien, als hij ook kan vluchten in zijn muziek? Maar wanneer de nazi’s hem vragen – of eerder: verplichten – om in Berlijn voor Duitse troepen te gaan spelen, gaan zijn ogen stilaan open. Wat als ze hem nooit meer laten gaan?

Van ster naar vluchteling

Django vlucht met zijn familie naar het meer van Genève, waar ze zich een tijd lang in een leegstaand huis moeten schuilhouden tot iemand hen naar het neutrale Zwitserland kan smokkelen. Van ster naar vluchteling in enkele weken tijd.

De parallel met de vluchtelingencrisis rond de Middellandse Zee is snel getrokken – dat deed de regisseur overigens ook zelf op de persconferentie, mét bovendien nog een sneer naar Trumps inreisverbod. Festivaldirecteur Dieter Kosslick heeft niet gelogen: het wordt een politiek getinte Berlinale.

Focus op muziek

Django is een atypische oorlogsfilm, al was het maar doordat de focus nadrukkelijk op muziek ligt. Reinhardts getokkel komt uitgebreid in beeld – een swingende Holocaustfilm, dat hadden we nog niet gezien –, en het verhaal is een ode aan de kracht van muziek.

Wanneer Django in het nauw gedreven wordt, gebruikt hij zijn gitaar niet meer om de realiteit te ontvluchten, maar om zijn hachje (en dat van anderen) te redden. Terwijl het verzet op de achtergrond een sabotageoperatie uitvoert, brengt hij al tokkelend nazikopstukken in trance. Muziek als overlevingsmechanisme, naar het voorbeeld van Scheherazade en Orpheus.

Gemengd onthaald

Etienne Comar maakt met Django zijn regiedebuut, maar dat is er niet aan te zien. Vanaf het begin grijpt hij je zelfverzekerd bij je lurven, en daar heeft hij in de eerste minuten zelfs geen dialogen voor nodig. De Franse acteur Reda Kateb schittert in de hoofdrol. U vond hem misschien al indrukwekkend in Un Prophète of Zero Dark Thirty, maar nooit eerder kreeg hij de kans om zijn natuurlijke charisma zo uit te spelen.

Katebs vertolking wordt in alle recensies geprezen, maar dat is zowat het enige waarover de internationale pers het eens is. Screen vindt de film te traag, The Guardian noemt de vertolking van onze landgenote Cécile De France “meer dan een beetje belachelijk”. Variety vindt dan weer dat de context van de Tweede Wereldoorlog niet realistisch genoeg aanvoelt, terwijl The Hollywood Reporter toch zuinigjes durft te stellen dat de film “mooi gemaakt” is. Uitgerekend in Duitsland zien recensenten wel de vele kwaliteiten van Django in: Der Spiegel vindt de film “virtuoos”, Die Zeit kraait enthousiast: “Meer van dit!”. Duitsers en geallieerden: 72 jaar na de oorlog raken ze het nog altijd niet eens. 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234