Vrijdag 05/06/2020

Benen open voor het cliché op de filmposter

De filmposter van Noah.Beeld kos

Een bloeddoorlopen oog dat alvast doet huiveren voor de volgende horrorfilm. Een koppel acteurs dat rug aan rug een romcom aanprijst. Zwevende hoofden van hoofdrolspelers in avonturenfilms. Filmposters wemelen van de clichés. Maar niet zonder reden.

In maart 2014 verschijnt Darren Aronofsky's megaproductie Noah. De twee posters van de prent tonen allebei een verbeten Noah, gespeeld door Russell Crowe. Op de ene affiche staat de acteur rugwaarts naar de kijker. Hij tuurt naar een kolkende zee en is omgeven door dreigende wolken. De speer in zijn hand lijkt klaar om uit te halen. Op de andere poster staat hij Crowe zijn gezicht naar de toeschouwer gedraaid. De razende storm ligt achter hem en in zijn hand prijkt een kleine bijl. De posters komen vaag bekend voor en een duik in Crowes oeuvre leert ons waarom.

De Nieuw-Zeelander poseerde op dezelfde manier voor de campagne van Gladiator, een Ridley Scott-prent uit 2000. Op de affiches van deze film draagt Crowe een zwaard en een harnas, maar de onheilspellende massa wolken achter zich lijkt sterk op die in Noah.

Die gelijkenis is geen toeval: filmposters van grote producties wemelen van de clichés. Een opvallende constante zijn de hoofden van de cast die boven een landschap uit de film zweven. Bij Pirates of the Caribbean is dat een naargeestige baai, bij pakweg Saving Private Ryan een slagveld dat oplicht bij bombardementen.

Beeld kos

Onderhandelingsproces
"Affiches moeten over een film communiceren en een uniforme beeldtaal helpt nu eenmaal om je boodschap bij het publiek te brengen", zegt Amira Daoudi, grafisch ontwerper gespecialiseerd in filmposters. "Elk genre heeft een eigen code. Avonturenfilms hebben vaak affiches met een rugshot, of een compositie waarbij de held zijn romp driekwart draait. Romantische films kiezen regelmatig voor een beeld van de twee hoofdrolspelers die rug aan rug staan, à la Pretty Woman. Humoristische prenten krijgen doorgaans affiches met een witte achtergrond. Horrorprenten hebben donkere campagnes. Voor politiethrillers zijn donkerblauwe kleuren gebruikelijk, vaak staat er ook een rennend personage op de poster."

Bij weinig verrassende blockbusters horen nu eenmaal weinig verrassende posters, zou een mens denken. Maar ook films in het alternatieve circuit zijn in hetzelfde bedje ziek. Oscarwinnaar Little Miss Sunshine, indiefilm 500 Days of Summer en ook George Clooney's nieuwe film The Monuments Men: allemaal hebben ze affiches met dezelfde kanariegele achtergrond.

"Vroeger bleef een poster veel langer in het straatbeeld hangen, aangezien er minder films werden geproduceerd", zegt Daoudi. "Vandaag komen er in bijvoorbeeld Frankrijk elke week achttien nieuwe films in de zaal. Afficheren in pakweg de Parijse metro is extreem duur geworden. Posters worden om de haverklap vervangen. Daarom moet zo'n affiche in een oogopslag leesbaar zijn voor de voorbijgangers en dat maakt die clichés zo hardnekkig."

Voor horrorliefhebbers is een poster met een bloeddoorlopen oog het signaal dat er een film voor hen in de cinema speelt. De film The Eye zette die horrortrend, maar ook Frankenstein, The Skeleton Key, Candyman, Chucky en zelfs The Ring 2 kozen voor een paginavullend oog.

Beeld kos

"Ik ben de eerste om van die clichés af te stappen, maar bij een creatief ontwerp moet je als voorbijganger een seconde langer kijken dan bij een herkenbaar beeld", zegt Daoudi. De eenheidsworst bij filmposters valt ook anders te verklaren. Terwijl een regisseur verantwoording aflegt aan producers en zijn eigen crew, moet een grafisch ontwerper een heus onderhandelingsproces voeren.

Daoudi: "Ik werk een maand aan een poster. Eerst kijk ik naar de film en verzamel ik zoveel mogelijk informatie. Daarna maak ik een aantal voorstellen en dan begint de onderhandeling. Producenten, de regisseur en de verschillende distributeurs hebben allemaal een stem."

De ontwerpster gaat elke keer anders te werk. "Soms maak ik een tekening, soms werk ik met een fotomontage, maar soms is de still uit de film sterk genoeg voor een poster. Een schilderij kan ook, maar dat kost meer tijd en is minder makkelijk aan te passen aan de wensen van de distributeurs."

Beeld kos

Niet alle designers krijgen even veel tijd als Daoudi, en dan zijn platgetreden paden een makkelijke keuze. De populaire kleurencombinatie blauw en oranje blijkt de laatste tien jaar een favoriet van Hollywoodontwerpers. Deze complementaire kleuren trekken automatisch de aandacht. Maar het palet lijkt inzetbaar voor haast elk genre. De afgelopen jaren kozen de makers van thrillers als de Batman-films of The Bourne Identity voor de kleuren. Maar ook de posters van The Fantastic Four, Spider-Man 2, dansfilm Step Up, Night at the Museum, Tron en het bejubelde Inception hadden drukwerk in oranje en blauw.

Guerrillacampagne
Gelukkig is er voor elke voorspelbare filmposter ook een goede affiche te vinden. "De recente Nymphomaniac-campagne van Lars Von Trier, met foto's van de cast terwijl zij een orgasme kregen, vond ik erg goed. Ook de poster van The Social Network was sterk. Hierop stond het gezicht van hoofdacteur Jesse Eisenberg met de woorden 'You don't get to 500 friends without making a few enemies'."

Wie niet genoeg budget heeft, moet misschien op een andere manier de aandacht trekken: met een guerrillacampagne. Een film over geur zou bijvoorbeeld een actie kunnen houden met parfumstalen in de metro."

Als old time favourites noemt Daoudi de affiches van Stanley Kubricks oeuvre en de legendarische posterartiest Saul Bass. Voor Hitchcock maakte hij de Vertigo-poster, en hij ontwierp ook de zwierige affiche van West Side Story. Zelf is ze vooral trots op haar posters voor Rundskop en Blue Bird. "Bij die eerste voel je aan de poster het gewicht dat het personage op de film legt. Over Blue Bird ben ik tevreden omdat hij zo eenvoudig en grafisch is, maar toch het verhaal vertelt en intrigeert." Het zijn projecten waar de designer, in tegenstelling tot sommige collega's, tijd en ruimte kreeg om zich uit te leven. "Good things take time", besluit ze.

Beeld kos
Beeld kos
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234