Dinsdag 31/01/2023

PortrettenCultuur

Belgisch talent van wereldklasse: de vijf grote voorbeelden van regisseur Lukas Dhont

Fien Troch: ‘Uiteraard wil ik dat zoveel mogelijk mensen mijn werk zien, maar dat mag nooit ten koste gaan van wat ik wil maken’ Beeld Contour by Getty Images
Fien Troch: ‘Uiteraard wil ik dat zoveel mogelijk mensen mijn werk zien, maar dat mag nooit ten koste gaan van wat ik wil maken’Beeld Contour by Getty Images

Vraag Lukas Dhont wie hem inspireert en je krijgt vijf heel uiteenlopende Belgische namen. Sommigen zijn gevestigde waarden, anderen staan aan het begin van hun carrière. ‘We hebben hier ongelooflijk talent dat voor mij, als filmmaker én als cultuurliefhebber, veel betekent.’

Michaël De Moor

Filmmaker Fien Troch (44) werkt aan de montage van haar vijfde langspeelfilm, die volgend jaar uitkomt

“Met mijn werk wil ik de cinema levend en wakker houden. Het gaat me daarbij niet alleen om maatschappelijke relevantie, maar ook om de beeldtaal. Uiteraard wil ik dat zoveel mogelijk mensen mijn werk zien, maar dat mag nooit ten koste gaan van wat ik wil maken. Ik wil geen grote compromissen sluiten. Koppig en streng, zo ben ik. (lacht)

“Ik toon graag de schaduwkant van het leven. Daardoor ben ik misschien niet de populairste filmmaker, maar ik kan niet anders. Doordat mijn ­thema’s vaak zwaar zijn, wordt de humor, die nochtans heel belangrijk is in mijn werk, niet altijd gelezen.

“Als ik morgen een gelukzalig verhaal kan vertellen in mijn eigen beeldtaal, doe ik dat meteen. Ik wil niet per se duistere films maken. Wel wil ik in mijn werk geen enkel obstakel uit de weg gaan. In Home bijvoorbeeld gaat het onder meer over incest. Dat wil ik niet verbloemen. Een verhaal vrolijker maken doe ik alleen als het me daartoe dwingt. Anders wordt het een heel slechte film.”

Lukas over Fien: “Fien is wereldklasse. Haar films zijn absoluut vernieuwend, als auteur daagt ze zichzelf telkens opnieuw uit. Ik voel me misschien wel wat met haar verwant, we nemen allebei graag de menselijke relaties onder de loep.

“Dat ze de schaduwkant opzoekt, bewonder ik net zo aan haar. Daarbij verfijnt ze haar stijl zodanig dat ik de term ‘meesterwerk’ in de mond durf te nemen. Het werk van Fien heeft een ongelooflijke kracht. Ze inspireert me om me telkens weer heruit te vinden.”

Bryn: ‘Op mijn twaalfde kreeg ik in het asielcentrum van mijn vader mijn eerste gitaar, daarmee wilde hij me hoop geven’ Beeld RV
Bryn: ‘Op mijn twaalfde kreeg ik in het asielcentrum van mijn vader mijn eerste gitaar, daarmee wilde hij me hoop geven’Beeld RV

Bryn, het alter ego van de in Rwanda geboren Brusselaar Bryan Mugande (23), wil met zijn muziek grenzen verleggen. En niet alleen muzikale.

“Eigenlijk wilde ik schrijver worden, maar ik kan me niet lang genoeg concentreren voor een boek. (lacht) Ik schreef van jongs af korte teksten, maar het werden pas songs toen mijn vader me op mijn twaalfde mijn eerste gitaar schonk. We verbleven toen in een asielcentrum in België (Bryn kwam als asielzoeker vanuit Rwanda naar Brussel, red.), en met die gitaar wilde hij me hoop geven.

“Toen ik aan de middelbare school afstudeerde, mocht ik er optreden en zong ik ‘Take Me There’. Achteraf kwamen mensen me zeggen dat het nummer weleens zou kunnen aanslaan. Het werd de eerste song die ik ooit heb uitgebracht. Mijn muziek gaat over veerkracht, over jezelf en de situatie waarin je zit aanvaarden. Ik heb al een heel leven achter de rug, en nooit had ik durven te dromen dat ik muziek kon maken, naar de universiteit zou gaan of een interview zou geven.

“Met mode en make-up spelen, daar hou ik van. Jongeren vertellen me geregeld: door jou durf ik dingen uit te proberen. Dat is ongelooflijk lief. Als je niet aan de norm voldoet, krijg je soms vreemde reacties. Maar ik wil aantonen dat er een plekje is voor iedereen. Ik zie mezelf als een activist, ik wil stigma’s bestrijden en mensen ­nieuwe perspectieven bieden, op mijn eigen kleine manier. Op dit moment werk ik aan ‘Complicated’, mijn nieuwe single, die begin november uitkomt. Ik wil ook gaan acteren. Je hebt het laatste van mij nog niet gezien.”

Lukas over Bryn: “Ik ben via een kennis met Bryns muziek in contact gekomen, ik was meteen door zijn verhaal geïnspireerd. Met zijn muziek – ik noem het coming-of-agepop – bewijst hij dat ook uit donkere momenten schoonheid kan ontstaan. Wat hij heeft meegemaakt, geeft hij een plaats in zijn kunst. Hij maakt er iets verteerbaars van met inhoudelijk sterke teksten.

“Mooi ook hoe hij met de grenzen van mannelijkheid speelt en make-up draagt. Dat vind ik een politiek statement.”

Ammen S. Ogedengbe: ‘Ik kan mijn emoties niet altijd in Woorden uitdrukken, terwijl dat met de camera wel lukt’ Beeld Jannes Callens / Kortfilm.be
Ammen S. Ogedengbe: ‘Ik kan mijn emoties niet altijd in Woorden uitdrukken, terwijl dat met de camera wel lukt’Beeld Jannes Callens / Kortfilm.be

Ammen S. Ogedengbe (26) maakte met ‘Wildflowers – The Children of Never’ een prachtige, autobiografische kortfilm over kinderen in een instelling

“Ik wist lang niet wat ik wilde worden. Op mijn zeventiende dacht ik er zelfs aan in het leger te gaan. Tot ik in het zesde middelbaar een filmpje moest maken. Mijn oudste broer studeerde montage, ook dat heeft voor mij de deur geopend om filmmaker te worden.

“Toen ik aan het scenario voor Wildflowers werkte, leerde ik van een gastdocent op het RITCS ‘life­mappen’. Daarbij schrijf je de momenten op die je in je leven gevormd hebben. Dus ben ik naar mijn kindertijd teruggegaan, toen ik een tijdje in een instelling verbleef. Elke scène uit Wildflowers is een persoonlijke herinnering. Ik moest daarvoor diep in mezelf graven en dat was soms moeilijk, maar het was het absoluut waard.

“Ik wil jongeren die in een gelijkaardige situatie zitten als ik destijds doen beseffen dat ze er niet alleen voor staan. Daarom heet de film ook The Children of Never: vroeger had ik vaak het gevoel dat ik niet bestond, emotioneel gebroken als ik was. Een film maken is voor mij een vorm van therapie. Ik kan mijn emoties niet altijd in woorden uitdrukken, terwijl dat met de camera wel lukt.

“Wat de toekomst brengt? Ik heb ontwikkelingssteun gekregen van het Vlaams Audiovisueel Fonds en de VRT voor een serie op VRT MAX. Ik zit ook in de prille fase van een langspeelfilm, opnieuw een heel persoonlijk verhaal. Ik wil toegankelijke maar eigenzinnige verhalen vertellen waarin mensen zich herkennen. Als ik mensen kan raken, is mijn missie geslaagd.”

Lukas over Ammen: “Ik vind het belangrijk om een jonge generatie filmmakers, in een tijd waarin de film het zogezegd wat moeilijker heeft, een zetje te geven. Ammen heb ik ontdekt op het Kortfilmfestival in Leuven. Ze is echt heel bijzonder. Met Wildflowers heeft ze een fantastische kortfilm gemaakt: poëtisch, autobiografisch en visueel overweldigend, misschien wel het beste eindwerk dat ik ooit gezien heb.

“Ik wil haar steunen omdat ik heel sterk in haar geloof. Ze is iemand van wie ik denk dat ze ons een nieuwe manier van kijken kan aanreiken. Die de kijker kan uitdagen, net zoals Fien dat doet.”

Glenn Martens: ‘Als ontwerper van een wereldwijd merk vind ik het mijn verantwoordelijkheid een boodschap te brengen van liefde en respect’ Beeld NYT
Glenn Martens: ‘Als ontwerper van een wereldwijd merk vind ik het mijn verantwoordelijkheid een boodschap te brengen van liefde en respect’Beeld NYT

Glenn Martens (39), de ontwerper achter Y/Project en Diesel, wil het zwart-witdenken rond gender doorbreken

“Ik wil met mijn werk de norm in vraag stellen – ik ontwerp sowieso meer conceptueel dan esthe­tisch. Zo is de collectie van Y/Project opgebouwd rond veelzijdigheid. Er zijn verschillende manieren om een stuk te dragen, en afhankelijk van de persoon die het draagt krijgt het een ander karakter, zodat het de individualiteit van die persoon versterkt.

“Sinds het eerste defilé van Y/Project lopen mannen en vrouwen samen op de catwalk en worden sommige stuks door beide gedragen. Dat doe ik om te accentueren dat vandaag alles mogelijk is. Toen ik negen jaar geleden met de collectie begon, kreeg ik daar nog negatieve commentaren op, maar de laatste jaren wordt er gelukkig veel minder zwart-wit over gender gedacht.

“Voor de laatste show van Diesel waren ook drieduizend jongeren uitgenodigd, en veel jongens droegen een top die oorspronkelijk door een vrouw werd gedragen. Fantastisch is dat. Het eerste silhouet dat ik ooit voor Diesel toonde, werd trouwens gedragen door een transgender model. Als ontwerper van een wereldwijd merk vind ik het mijn verantwoordelijkheid een boodschap van liefde en respect te brengen. In elke campagne van Diesel zit dan ook een queer element. Zo probeer ik een open manier van denken te normaliseren in landen waar het politieke systeem dat niet toelaat. Want alles is mogelijk, zolang je maar van elkaar houdt en elkaar respecteert.”

Lukas over Glenn: “Mijn mama heeft mode gedoceerd aan Sint-Lucas, als kind keek ik in haar atelier hoe ze kleren en accessoires tekende en maakte. Het feit dat je via mode een verhaal kunt vertellen, is een vitaal onderdeel van mijn culturele opvoeding geweest.

“Glenn is iemand die lef heeft, die met grenzen en conventies speelt. Dat hij de stijlen van zeer uiteenlopende namen combineert – Diesel, Jean Paul Gaultier, Y/Project – bewijst dat hij een van de sterkste en innovatiefste stemmen in de modewereld is. Ik kan niet anders dan met trots en bewondering naar hem kijken. Hij bereikt een groot publiek, maar vertrekt altijd vanuit zichzelf. Dat vind ik enorm inspirerend. Op dezelfde manier wil ik films maken die iets voor mezelf betekenen, en daarmee hopelijk ook voor veel anderen.”

Frederik Heyman: ‘Ik wil met mijn werk echt niet choqueren, maar snap wel dat mensen zich er wat ongemakkelijk bij voelen’ Beeld RV
Frederik Heyman: ‘Ik wil met mijn werk echt niet choqueren, maar snap wel dat mensen zich er wat ongemakkelijk bij voelen’Beeld RV

Kunstenaar Frederik Heyman (38) creëert zijn eigen wereld in spraakmakende video’s, en werkt onder meer samen met Beyoncé en Lady Gaga

“Ik hou ervan mijn eigen wereld te creëren. Vroeger werkte ik met fysieke installaties in de studio, maar omdat mijn ideeën de realiteit overstegen, ben ik rond mijn dertigste begonnen met 3D. Zo kan ik installaties realiseren die ik in het echt niet kan maken. Ik onderzoek daarbij de beperkingen van de fysieke wereld en de interactie tussen mens en technologie. Wie zijn we? Waar verlangen we naar? Hoe willen we herinnerd worden? Wat kunnen we betekenen in een virtuele wereld? Zulke vragen intrigeren mij. Ik wil te weten komen welke impact technologie op ons heeft en in welke mate emoties daarmee te maken hebben.

“Mijn werk wordt vaak dystopisch genoemd, maar dat is zeker niet mijn intentie, ook al zie ik er de donkerheid wel van in. Ik wil echt niet choqueren, maar ik snap wel dat mensen zich er wat ongemakkelijk bij voelen. En zodra je je afvraagt waarom dat zo is, wordt het helemaal interessant.

“Het mooie aan mijn job is dat ik intussen met mensen kan werken die ik zelf bewonder. Sinds enkele maanden maak ik deel uit van het creatieve team rond Beyoncé, en dat is fantastisch. Al vraag ik me wel af welke creatieve uitdaging dit nog gaat overstijgen. Echt, ik kan met pensioen nu.” (lacht)

Lukas over Frederik: “Ik heb Frederik ontdekt via zijn werk voor de Venezolaanse muzikante Arca. Ik raakte geobsedeerd door zijn universum. Dat oogt inderdaad dystopisch, maar tegelijk spreekt er een enorm verlangen uit. Het is prachtig én deeply disturbing. Ongelooflijk sterk hoe hij het fysieke met het digitale combineert. Met zijn 3D-creaties behoort hij tot de allergrootsten, naast Beyoncé werkt hij ook met Lady Gaga!

“Of ik zelf met grote buitenlandse namen zou willen werken? Ik kan in België de films realiseren die ik wil maken, en Belgische producties hebben intussen bewezen dat ze even zichtbaar kunnen zijn als de buitenlandse. Maar ik wil die deur wel openlaten. Als Beyoncé bij mij komt aankloppen, zal ik zeker eens luisteren.” (lacht)

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234