Woensdag 29/01/2020

Jazz

Bekijk hier de docu van Jack Sels: de Antwerpse jazzgrootheid waar u (onterecht) nooit van hoorde

Jack Sels Beeld RV

Met de Belgische grootheid André Brasseur heeft u de afgelopen jaren opnieuw kennis kunnen maken. Platenlabel Sdban wil de vergeten tenorsaxofonist Jack Sels nu ook op zo’n voetstuk plaatsen. Minor Works vertelt het treurige verhaal van de betreurde Antwerpse jazzpionier.

De 'witte neger van de dokken', werd hij wel eens genoemd. Eigenlijk had Jack Sels (1922-1970) alles in zich om een hele grote naam in de jazzwereld te worden. De Antwerpenaar wou net als landgenoot Toots Thielemans naar de States. Helaas, dat zag zijn vrouw niet zitten. Het was slechts een van de vele opeengestapelde tegenslagen in zijn leven.

Sels werd geboren in een rijke redersfamilie, maar verloor zijn beide ouders op jonge leeftijd. De erfenis investeerde hij niet in een zaak maar een collectie van wel 10.000 jazzplaten. Maar tijdens bombardementen in de Tweede Wereldoorlog werd de hele verzameling vernield.

Beeld RV

Als autodidact leerde Sels zichzelf spelen. Hij stelde eigen orkesten samen, speelde met onder meer met Dizzy Gillespie, Lester Young, Lou Bennett en Kenny Clarke. Helaas, hij bleef vooral een lokale held. Om te overleven ging hij werken in de haven. Sels overleed al op 48-jarige leeftijd, aan een hartaanval.

(Lees verder onder de video.)

Meeuwen sterven in de haven

Zijn muziek is amper uitgegeven, waardoor de naam al snel collectief werd vergeten. Onterecht, vindt tv-regisseur Lander Lenaerts, die zich verdiepte in het werk van Sels. “Via de hiphop rolde ik in de jazz”, zegt hij. “En zo ontdekte ik dat er ook in ons land veel goede jazz is gemaakt. Al snel ben ik alles wat ooit op plaat is uitgekomen beginnen zoeken op rommelmarkten. En Jack Sels was zo’n naam die vaak terugkeerde.”

Om het talent van Sels te bewijzen, is Lenaerts – met de toestemming van Sels’ familie – beginnen zoeken naar onuitgegeven materiaal. Zo schreef Sels bijvoorbeeld de score bij Meeuwen sterven in de haven, een Vlaamse film uit 1955 met Julien Schoenaerts en Dora van der Groen. Die originele soundtrack is nooit uitgekomen, en helaas, de banden zijn verloren gegaan.

Beeld RV

“Wel heb ik heel wat gevonden in het VRT-archief, waar hij een tijdje heeft gewerkt. En in de collectie van Juul Anthonissen (oprichter van de Hnita Jazz Club in Heist-Op-Den-Berg, RB) lagen nog opnames van concerten. Zelf noemde Sels albums ‘noodgedwongen momentopnames’. Liveconcerten en improviseren vond hij muzikaal veel interessanter. Daarom wou ik ook dat aspect van zijn oeuvre zeker belichten.”

Het resultaat van die zoektocht is nu uitgegeven op Sdban, deel van N.E.W.S.-records. Lenaerts leerde labelbaas Stefaan Vandenberghe kennen als een collega-verzamelaar, die op dat moment bezig was met Funky Chicken, de compilatieparel vol onbekende Belgische funk uit de jaren 1970 die de hefboom betekende naar de rehabilitatie van de vergeten hammondkoning André Brasseur.

Tragisch verhaal

Lenaerts mocht vorig jaar al een eerste album voor het Gentse label samenstellen. Die Let's Get Swinging: Modern Jazz In Belgium 1950-1970 opende zelfs met een nummer van Sels. De nieuwe Jack Sels: Minor Works past in het rijtje van eerdere anthologieën van vergeten helden André Brasseur en René Costy. “Het is andere muziek, maar Sels is een even rijk figuur die past in de eigenheid van Sdban”, vindt Vandenberghe. 

“Als het over die periode 1960-1970 gaat, heeft iedereen het over Toots Thielemans, Bobby Jaspar of Jacques Pelzer. Maar Jack Sels was toen ook een naam. En iemand met een tragisch verhaal. Voor mij is dat verhaal minstens even belangrijk. Toen we in contact kwamen met de kleindochter van Sels, bleek dat we lang niet de eersten waren die iets met zijn legacy wilden doen. Maar toen zij besefte dat we het écht meenden, kregen we toegang tot oude foto’s en documenten, die we mochten gebruiken in het boekje bij de plaat. Voor ons was daarmee de cirkel rond.”

Jack Sels: Minor Works is nu uit op cd en vinyl bij Sdban.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234