Zaterdag 13/08/2022

Nieuws#MeToo

Bekentenis van Johan Derksen schokt Nederland, maar er komen geen excuses

Bijna 600.000 Nederlandse kijkers zagen hoe Johan Derksen (73)  bekende dat hij een vrouw heeft verkracht  Beeld Vandaag Inside
Bijna 600.000 Nederlandse kijkers zagen hoe Johan Derksen (73) bekende dat hij een vrouw heeft verkrachtBeeld Vandaag Inside

Nederland is wel wat gewoon van voetbalanalist Johan Derksen. Maar de bekentenis dat hij een bewus­teloze vrouw verkracht heeft en dat daarmee hartelijk wordt gespot is een brug te ver. Zijn excuses aanbieden? Geen denken aan.

Philippe Ghysens

De mannen die dagelijks met Johan Derksen aan tafel zitten in de talkshow Vandaag Inside vonden het allemaal zeer vermakelijk. Dat ‘de Snor’ als twintiger een vrouw verkracht heeft door een kaars in haar vagina te duwen terwijl ze bewusteloos op de zetel lag: oud-voetballer René van der Gijp en cabaretier Steven Brunswijk lachten zich een breuk. Er werden ook grapjes gemaakt over het formaat van de kaars en dat de vrouw geluk had dat het geen honkbalknuppel was. Presentator Wil­fred Genee zag wel de draagwijdte van de bekentenis en probeerde te sussen, maar het kwaad was geschied.

Controverse

Nu dropt de 73-jarige Derksen, gewezen voetballer en tegenwoordig vooral voetbalanalist, wel vaker een bom – de man leeft van de controverse – maar deze bekentenis viel slecht in Nederland, dat toch wel wat gewoon is van de man. Derk­sen vertelde dinsdagavond in het actualiteitsprogramma over zijn tijd als profvoetballer. Hij was op stap met een vriend en twee jongedames, die te veel gedronken hadden. Ze waren zo dronken dat ze op Derksen en zijn maat gekotst hadden. “Toen weet ik nog wel – en ik ben er niet trots op, maar dat soort dingen gebeuren als je jong bent – die juffrouw lag bewusteloos op zo’n bank en er stond zo’n grote kaars. Die hebben we erin gestopt en toen zijn we weggegaan.”

Gisterenavond nuanceerde Derksen zijn uitspraken. “Het was zo’n hele grote 1000-uren kaars, op zo’n grote sokkel. Die waren toen heel populair. Die hebben we tussen haar benen gezet. Die stond zo de lucht in. Ik heb haar daarmee niet gepenetreerd. Maar het blijft onbeschaafd. Maar ik heb aan willen tonen, dat het tijdsbeeld zo was. Nu word je daarvoor neergesabeld.”

De uitspraken kwamen er naar aanleiding van de zaak rond presentator en acteur Johnny de Mol. Hij zou een vrouw gedrogeerd en misbruikt hebben in een hotel. De presentator ontkent de feiten. Johnny is de zoon van John de Mol, de grote baas van Talpa, het moederbedrijf van SBS6. Derksen zei dinsdagavond over die zaak: “We hebben allemaal onze jeugdzonden. Ik vind nu ook met dit soort beschuldigingen, het gaat wel ver terug.”

Zijn eigen verkrachtingsverhaal speelde zich 51 jaar geleden af, in 1971 dus. En toen golden er andere regels en denkwijzen, aldus Derksen, die vindt dat we niet door de bril van nu naar de feiten van toen moeten kijken. “Ik ben opgegroeid in de jaren zestig en zeventig. Toen waren we met zijn allen veel ruimdenkender, toen was er veel toegestaan. Als ­iemand daar aangifte van deed, zeiden ze op het politiebureau: ga jij eens lekker buitenspelen. Zo ging dat toen.”

Medeleven voor het slachtoffer

Dat ging toen misschien zo, maar vandaag wordt woedend en met afschuw gereageerd op Derksens ontboezemingen. Op Twitter geven gebruikers aan mee te leven met de vrouw die met de kaars werd aangerand. De algemene teneur is: dit is geen jeugdzonde, maar een verkrachting waarvoor men aangeklaagd en veroordeeld kan worden.

“Daar zou je nu gevangenisstraf voor krijgen”, zei Derksen zelf. Moederbedrijf Talpa zegt geschrokken te zijn van de uitspraken. “Dit is een ernstige zaak waar we zorgvuldig naar kijken”, aldus het ­bedrijf van John de Mol.

Derksen neemt geen woord terug en biedt geen verontschuldigingen aan, zo zei hij aan AD.nl. “Het is een jeugdzonde die ik heb opgebiecht, daarmee heb ik me kwetsbaar opgesteld. Ik ben er niet trots op, maar ik heb gezegd wat ik heb gezegd. Het gebeurde in de tijdsgeest van toen.” (hln)

‘Dit was vijftig jaar geleden even fout. Het is tijdloos walgelijk’

‘Ik was in shock. Hebben we echt nog steeds niet hard genoeg aan de bel getrokken?’, reageert Liesbeth Kennes, expert seksueel geweld.

Het waren toen gewoon andere tijden, zei Derksen. En het was een jeugdzonde. Moeten we ons bij die uitleg neerleggen?

“Nee. Dat zeiden Bart De Pauw en Harvey Weinstein ook. Vroeger waren het uiteraard andere tijden, waarin onterecht veel minder zaken werden vervolgd. Zo is partnergeweld ook pas in 1997 aan het Belgisch strafwetboek toegevoegd.

“Ik kan wel geloven dat jonge mensen dingen doen waar ze later spijt van hebben, maar een verkrachting is wel van een ander kaliber dan een jeugdzonde. Dat was vijftig jaar geleden moreel en ethisch even fout als nu. Het is tijdloos walgelijk. Derksen doet alsof het oké was omdat hij toen niet werd tegengehouden.

Eigenlijk gaat het hier vooral over hoe het gekaderd werd. De manier waarop hij ermee omgaat, is ongezien. In plaats van te zeggen dat dit nooit had mogen gebeuren, betuigt hij geen schaamte of spijt. Meer zelfs, hij zegt het op een soort triomfantelijke manier. Hebben we echt nog niet hard genoeg aan de bel getrokken? Blijkbaar niet dus.”

De twee tafelgasten reageren er ook best luchtig en jolig op. Wat zegt dit over de publieke opinie over #MeToo?

“Ik hoor veel mannen zeggen dat ze alles rond #Met-Too te ver vinden gaan. Maar dat de tafelgasten in plaats van te zwijgen of zich vragen te stellen over een verkrachting er nog eens een schepje bovenop doen door een mop te maken, choqueerde me toch. Ze maken die moppen niet in hun woonkamer, maar op nationale televisie. Waar zaten die de afgelopen jaren? Er is duidelijk nog een weg af te leggen voor de mentaliteit van sommigen.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234