Vrijdag 24/05/2019

Theaterrecensie

‘Beginners’ van Theater Malpertuis: toneel en film gemengd, maar de vorm wringt

‘Beginners’ van Theater Malpertuis met onder meer Stefan Perceval en Karlijn Sileghem. Beeld Fred Debrock

Het vermengen van film- en theaterprocedés is erg in trek de laatste tijd. In Beginners van Theater Malpertuis toont die formule naast haar troeven evenwel ook haar beperkingen.

Regisseur Piet Arfeuille en cineaste Nathalie Teirlinck vervlochten enkele kortverhalen van de Amerikaanse auteur Raymond Carver tot een mozaïek van het stuntelende leven. De personages en plotlijntjes, die elkaar voortdurend doorkruisen, komen symbolisch samen in de doorsnede van een groot gebouw met verschillende kamers en verdiepingen. Alle bewoners staan op een keerpunt in hun leven, al willen ze dat niet weten – net zoals in de theorie van de de boiling frog missen ze het momentum om uit het kokende water te springen. Ze houden zich vast aan lege rituelen en banale gesprekken, om de hitte niet te voelen.

In Beginners gaat het niet om de individuen, maar om het grotere plaatje: de mierenhoop aan kleine mensjes die bedrijvig voor en achter de muren verdwijnen. Als toeschouwer krijgen we telkens slechts fragmentarische stukken van hun verhaal te zien, het puzzelen is aan de verbeelding, geholpen door het sferische licht- en muziekgebruik, dat een zweem van melancholische vervreemding toevoegt aan de realistische dialogen. Beeldcompositie, framegebruik, belichting, soundtrack: het zijn allemaal filmische procedés die je langzaam maar zeker het universum van Arfeuille en Teirlinck inzuigen.

In de verte

Maar met het medium toneel is er een probleem. Op de momenten dat we de diepte in willen, richting tragiek, blijken de acteurs eindeloos in de verte te opereren. Is de grote bühne toch nog te klein voor dit soort tableaus? Wanneer een meisje met zorgzame gebaren een zwaan strijkt uit een handdoek of wanneer een vader en een zoon kamperen onder de keukentafel, missen we een close-up. In JR van FC Bergman overbrugde de live camera de gap met de toneellijven, hier moeten we op eigen kracht emotionele connectie maken. 

De hybride vorm – theater zo intimistisch geregisseerd alsof het film was – doet bovendien iets met de speelstijl van de cast, die soms lijkt te twijfelen welk speelregister te gebruiken.
Een grote toneelbühne schreeuwt om grote gebaren. Wanneer een personage in een klein kamertje iets op een wit blad tekent gebeurt dat voor de parterre zo’n duizend kilometer verderop. Door die mentale afstand blijft dit zeer menselijke stuk steken in een verzameling stukken van mensen, iets wat ons niet écht aangaat.

Nog tot 25/5 op tournee in Vlaanderen, malpertuis.be.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.