Donderdag 19/09/2019

Banksy

Banksy: favoriete 'spray can prankster' van Palestina

Walled Off Hotel in Bethlehem Beeld REUTERS

Banksy heeft de binnenhuisinrichting verzorgd van een hotel met “het slechtste uitzicht ter wereld”: een gastenhuis in Bethlehem vlakbij de Israëlische scheidingsmuur. Al jarenlang koestert 's werelds beroemdste graffitikunstenaar een innige band met de bezette Palestijnse gebieden.

Nog geen half uur direct zonlicht per dag valt de kamers van het hotel in Bethlehem ten deel en voor het uitzicht hoeft u er ook niet heen. Of net wel: vlak naast het gastenhuis loopt een hoge, grijze muur. Walled Off Hotel, zo heet het etablissement nu, sinds Banksy is gepasseerd voor een heuse make-over. En die metershoge muur, dat is de controversiële muur die Israël bouwde op de grens met de Westelijke Jordaanoever.

Een kamer in het Walled Off Hotel Beeld EPA

De Brit heeft de kamers weldadig ingericht, met grote bedden en jacuzzi's en donkere tinten. Er hangt een oud-koloniale sfeer, een stekelige knipoog naar de Britse rol is de geschiedenis van de regio. De tekeningen waarmee hij de kamers opfleurde, zijn vintage Banksy: ballonnen in hartvorm met prikkeldraad, engelen met gasmaskers, een Palestijnse stenengooier verwikkeld in een kussengevecht met een Israëlisch soldaat. Een reeks bewakingskamers hangt aan de muur als klassieke jachttrofeeën. Het is een hotel, maar ook een museum en protestactie tegen de Israëlische bezetting van de Westelijke Jordaanoever. 

Walled Off Hotel Beeld EPA

Maar ook tegen de brexit. "Het is precies honderd jaar geleden dat de Britten hier de controle over Palestina nam en de meubels begon te herschikken, met een chaotisch resultaat", deelde hij mee. "Het lijkt mij wel eens goed om stil te staan bij wat er gebeurt als het Verenigd Koninkrijk een enorme politieke beslissing neemt zonder de gevolgen daarvan goed in te schatten."

Zicht uit een hotelkamer in het Walled Off Hotel. Beeld EPA

Daar, op die Westbank, moet de Britse graffitikunstenaar niet meer geïntroduceerd worden. Al jaren duikt Banksy er af en toe op om te laten weten wat hij er van denkt. Zijn eerste (opgemerkte) passage in Bethlehem dateert al van twaalf jaar geleden, in 2005, toen hij bij het grote publiek nog introductie behoefde. “Spray can prankster”, kopte de Britse krant The Guardian toen.

Banksy liet toen negen gestencilde tekeningen achter op die beruchte muur. Drie jaar eerder, in 2002, was Israël aan de bouw begonnen van een tien meter hoge muur met controletorens en checkpoints. Ongeveer 750 kilometer lang is die muur en er moet nog een lap bij. Israël claimt dat ze dient ter bescherming tegen Palestijnse terroristen, De Verenigde Naties noemen het een illegale constructie.

Een tekening van Banksy op de Israëlische scheidingsmuur. Beeld X90085

Agressief politiek zijn de tekeningen van Banksy niet: een opstijgend meisje met ballonnen in haar hand, een reusachtige stippellijn met schaar, een vredesduif met een kogelvrij vest en veel gaten met daarachter weidse, zonnige landschappen.

Zijn statement destijds was forser: “De muur maakt van Palestina uiteindelijk 's werelds grootste openluchtgevangenis.”Bovendien: “Het is zo ook de ultieme vakantiebestemming voor graffitikunstenaars.” Idem voor de occasionele aangewaaide toerist, die zich maar wat graag laat fotograferen naast een echte Banksy.

Een tekening van Banksy op de Israëlische scheidingsmuur. Beeld REUTERS

Het verhaal doet trouwens de ronde dat een oude Palestijnse man vond dat zijn schilderij de muur mooier maakte. Toen Banksy hem bedankt voor het compliment, antwoordde de man: “We willen geen mooie muur, we haten het. Ga naar huis.”

In 2015 ging Banksy nog een stap verder: vier tekeningen in het moeilijk bereikbare Gaza, waaronder een controletoren die een draaimolen wordt en een  treurende Griekse godin tussen het puin. Het volledig afgesloten gebied zou hij binnengekomen zijn via een netwerk van illegale tunnels, zo toont hij in het Youtubefilmpje 'Make this the year YOU discover a new destination': een reclamecampagne voor een totaal vernietigd Gaza met slogans als 'exclusieve setting' en 'allerhande bouwopportuniteiten - cement mag Gaza niet binnen sinds de bombardementen'. 

Een tekening van Banksy op de Israëlische scheidingsmuur. Beeld AFP

Hoe de Brit het allemaal ongezien voor elkaar krijgt in een zwaar gemilitariseerd gebied waar je niet zomaar binnen en buiten wandelt, is volstrekt onduidelijk, zoals dat gaat bij Banksy. Zou de Mossad ergens een dossiertje over hem liggen hebben? “De Israëlische veiligheidsdiensten hebben wel eens in de lucht geschoten ter waarschuwingen”, vertelde zijn woordvoerster Jo Brooks ooit. “En er werden wapens naar hem gericht.” 

Een tekening van Banksy in Gaza. Beeld AFP
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234