Dinsdag 23/07/2019

Charles Aznavour

Aznavour voor zijn laatste optreden in ons land in 2016: "Ik ben van plan om minstens 123 te worden"

De maandag overleden Franse zanger en acteur Charles Aznavour. Beeld EPA

Charles Aznavour is maandag op 94-jarige leeftijd overleden. Zijn laatste optreden in ons land was op 4 december 2016 in de Antwerpse Lotto Arena. "Ik ben van plan om minstens 123 te worden", vertelde hij toen aan Het Laatste Nieuws. De Franse artiest zou op 26 oktober optreden in Vorst Nationaal. 

"Ik heb de intentie om Jeanne Calment uit Arles te verslaan", vertelde Aznavour voor zijn optreden in 2016, hij was toen 92. "Die werd 122. Wie zegt dat je niet kan blijven zingen op een mooie stoel?" 

Aznavour nodigde Het Laatste Nieuws thuis uit in zijn landhuis in Mouriès, tussen Arles en Avignon. Hij was toen in volle voorbereiding voor zijn nieuwe tournee langs Amerika en Europa. Tijdens zijn vorige optredens in ons land ontving hij staande ovaties van 12 minuten. 

'De kleine buitenlander'

Geboren in 1924 in Parijs, was hij 'the last man standing' van zijn generatie. Veel van zijn kameraden-chansonniers waren hem voorgegaan: Charles Trenet (1913-2001). Yves Montand (1921-1991). Georges Brassens (1921-1981). Gilbert Bécaud (1927-2001). Jacques Brel (1929-1978). Jean Ferrat (1930-2010). "C'est curieux", zei Aznavour, "op mijn vijftiende was ik zo bang voor de dood en nu is het niet meer dan een lichte ongerustheid (grijns). Het abnormale is normaal geworden."

"Op mijn leeftijd gaat schrijven nu eenmaal makkelijker dan spreken." Met 1.300 liedjes van zijn hand was Aznavour altijd meer een tekstenman dan een melodieman, dus stond op elk podium een autocue voor hem klaar. Hij was de eerste om er on stage grappen over te maken. 

Aan de wand van zijn werkkamer hing een poster van Toulouse Lautrec. Een muraal binnenpretje, want de Franse pers hoonde hem de eerste twee decennia weg met zijn on-Franse, Armeense looks, zijn postuur van 1,61 meter en zijn oude stem voor zo'n jong lijf. Hij kreeg de kwaadaardige bijnaam 'Toulouse Lautrec', naar de gehandicapte, fysiek misvormde schilder. "Ik was 'de kleine buitenlander'. Voor sommigen ben ik dat nog steeds."

Naast Lautrec hingen zijn muren tot de nok vol met medailles, oorkondes en foto's met de groten der aarde, van Dylan tot Bono. 'Selected to appear before the Queen in 1975 in The London Palladium' stond op een charter. Er hing 'Lid van de Ridder Leopoldsorde', ondertekend door Louis Michel. Er hingen gouden platen van zijn wereldhits als 'La Bohème', 'La Mamma', 'Mes Emmerdes' en het romantische 'She', dat dankzij Elvis Costello's cover voor altijd met de film en de Londense wijk Notting Hill verbonden blijft. 

Geen geld voor school

Aznavour's ouders, Micha en Knar Aznavourian waren Armeense migranten op de vlucht voor de genocide. In afwachting van een Amerikaans visum strandden ze in Parijs, waar vader een Kaukasisch restaurantje opende dat meer bekend stond om zijn orkestoptredens dan het opbracht. Toen Charles negen was, was er geen geld meer voor school. Vanaf toen trad hij samen met oudere zus Aïda op in cafés en theatertjes. 

"Ik heb nog steeds onvoldoende cultuur - vind ik - maar daar kan ik intussen mee leven. Een man die van nergens komt, haalt dat nooit helemaal in. Ik duw mezelf steeds vooruit. Ik heb het maximum gedaan wat ik kon. Mijn cultuur is 'oké cultuur', al zou ik graag een grote cultuur hebben, maar daarvoor het is te laat", vertelde hij. "Als je lang genoeg leeft, komt er een moment waarop je voelt dat je 'klaar' bent, waarop je denkt 'vanaf hier kan ik intellectueel niet meer verder springen. This is it. Hiér kom ik uit'. Ik ben min of meer geworden wie ik wil zijn. Ik heb min of meer bereikt wat ik wilde bereiken. En ik ken mijn lacunes."

In 2009 werd hij de Zwitserse ambassadeur voor Armenië. Hij verkocht 123 miljoen platen en acteerde in 60 films, maar Aznavour was absoluut geen statusman. In zijn landhuis stond een bomvol dvd-rek met tekenfilms. "Als ik moe ben, wil ik geen intellectuele o-là-là. Een simpele Disney doet me dan enorm deugd", lachte hij. 

"Ik blijf wel gestaag een beetje verder lezen: de Bijbel, de Koran, de Joodse geschiedenis. Om de wereld te begrijpen en steeds betere teksten te schrijven, niet enkel voor de intellectueel maar ook voor de imbeciel (lacht). Daarin ben ik toch geslaagd: ik val binnen ieders bereik. Ik schrijf nog elke dag, zonder uitzondering. Het is zoals een sportieveling zich niet compleet voelt als hij niet elke dag gaat joggen: uit noodzaak."

Aquagym

Op zijn 92ste dacht hij nog absoluut niet aan stoppen. Na 20 jaar vechten voor zijn grote doorbraak, wilde hij liefst tot de eeuwigheid en één dag op het podium staan. "Ik hou me fysiek fit door elke morgen een paar honderd meter door het zwembad te stappen. Aquagym heet dat, maar ik put me nooit uit. Ik eet me ook nooit 'vol'. Ik lach veel, en surtout: ik werk. Werken heeft nog nooit iemand kwaad gedaan. 's Nachts luister ik alleen in m'n studio naar de radio. Om mee te blijven. Overdag dut ik dan af en toe in.

"Ik ben net op tijd gestopt met roken, op mijn 47ste, en te veel Scotch drink ik al sinds het einde van de jaren 50 niet meer", klonk het. "Mijn levensmotto is simpel: pour vivre, il faut vivre vivant. Je moet levend leven. En als je niet in vorm bent, dan breng je je in vorm. Hoe? Door positief te denken. Si tu veux, tu peux. Als je wil, kan je. En lukt het toch niet 100 procent, stel je dan tevreden met waar je bent geraakt."

Rolls Royce

"Ik heb nergens spijt van in dit leven. Ik deed niemand kwaad. Ja, één ding zou ik anders doen: ik had meer tijd aan mijn ouders kunnen spenderen. Meer van mijn uren en dagen aan hén geven. Gelukkig leefden ze lang genoeg om mijn succes nog mee te maken. Vanaf toen heb ik hen verwend alsof ik hún papa was. Ik had een Rolls Royce met chauffeur en vader mocht daar boodschappen mee doen. Papa ging tiptop gekleed, omdat ik nooit lang bij één kostuum bleef, zoals bij wel meer zaken toen, en omdat we dezelfde maat hadden. Ze waren gelukkig. Fier. Ik heb alles gedaan wat ik kon voor mijn ouders en toch blijf ik met dat schuldgevoel zitten."

Op de vraag of hij nog dromen had, kwam er een kort en resoluut antwoord. "Nee. Als ik iets wil of droom, dan doe ik het. Buiten mijn stiel, mijn familie en vrienden interesseert me weinig. Ik vind: je moet niet 101 dingen doen in het leven. Verspreid jezelf niet te zeer. Go for the target."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
© 2019 MEDIALAAN nv - alle rechten voorbehouden