Maandag 19/08/2019
Michael Pollan.

Onze gids deze zomer

Auteur Michael Pollan: ‘Australiërs zijn de aardigste mensen op aarde’

Michael Pollan. Beeld Els Zweerink

Journalist en schrijver Michael Pollan (64) publiceerde de ene na de andere bestseller over voedsel en drugs. Culinaire en psychedelische ervaringen laten ook hun sporen na in zijn keuze uit kunst en cultuur.

Michael Pollan kan er niet bij, zoveel kant-en-klaarmaaltijden als er hier in supermarkten te krijgen zijn. Zo efficiënt en snel mogelijk koken is de typische Silicon Valley-benadering van eten, zegt de Amerikaanse journalist/schrijver/docent, die u wellicht kent als het gezicht van de vierdelige Netflix-serie Cooked (over hoe de vier elementen water, vuur, aarde terugkomen in ons eten). “Zo doen ze dat ook met microdosing: als je deze kleine hoeveelheden lsd neemt, helpt dat je creatiever, functioneler en productiever te zijn. Maar dat is eigenlijk niet de bedoeling van lsd.”

In zijn nieuwste boek How to Change Your Mind duikt Pollan in de geschiedenis en de toekomst van de psychedelica psilocybine (de werkzame stof in paddo’s) en lsd. Daarin betoogt hij dat dit geen drugs zijn waar je gek van wordt, maar dat ze je – mits onder goede omstandigheden geconsumeerd – juist gezonder kunnen maken. Dan moet je ze wel recreatief gebruiken en niet, zoals in Silicon Valley gebeurt, om productiever, creatiever en efficiënter te worden.

“Op die manier lsd gebruiken is alsof je seks alleen maar zou gebruiken voor voortplanting. En in feite heb je seks daar tegenwoordig helemaal niet meer voor nodig. Dus daar kunnen we van af. Ken je Soylent? Het is een maaltijdvervanger, een poeder met alle voedingsstoffen die je nodig hebt. Dat is ook heel populair in Silicon Valley. Ze houden zelfs Soylent-etentjes waar ze alleen water serveren en je die poeders kunt drinken. Dat is onze wereld nu.”

DRUG: cafeïne

“Cafeïne is de drug die ik het meest gebruik, waar ik het meest mee doe en die waarschijnlijk het meeste invloed op me heeft. Psilocybine, dat in de magic mushrooms zit, is een geweldige drug, maar moeilijk te verkrijgen en het kan ook eng zijn, je weet nooit wat er gaat gebeuren. Bij een kop koffie weet je dat precies. Je kunt het elke dag gebruiken en het is legaal. Geweldig.

“Om goed naar waarde te schatten wat voor een krachtige drug koffie is, moet je er een tijdje helemaal mee stoppen. Je moet je verslaving helemaal afbreken. Jij dronk net koffie toch? Je bent er waarschijnlijk aan verslaafd. En als je aan een drug verslaafd bent, ervaar je niet het volledige effect. Als je een paar weken geen koffie drinkt, of groene thee, of chocolade eet, als je alles wat cafeïne bevat laat staan, en dan weer een kop koffie drinkt, zul je versteld staan hoe krachtig dat is. Ik heb dit al een paar keer gedaan. Je ervaart een enorme oppepper, een golf van optimisme. Dat missen we doordat we elke dag koffie drinken en eraan gewend zijn.

“Het is ook erg moeilijk om ermee te stoppen. Kun je je voorstellen dat je naar je werk gaat voordat je koffie hebt gehad?”

BOEK: Richard Powers, ‘The Overstory’

Beeld RV

“Het beste boek dat ik het afgelopen jaar gelezen heb. Powers is een Amerikaanse romanschrijver die over heel verschillende onderwerpen schrijft. Zijn boeken zijn altijd goed geresearcht en hij schrijft heel mooi. Dit boek gaat over bomen en hun intelligentie. Het klinkt gestoord, ik weet het. Maar het is geen sciencefiction, totaal niet. En er komen heus wel mensen voor in dit verhaal, maar op het eind bekommer je je meer om het lot van de bomen dan de mensen. Dat is verbijsterend.

“Het gaat over de kustmammoetbomen in Noord-Californië. Er is een plot over een politieke poging om die bomen te redden en je hebt activisten en zo, maar het gaat er uiteindelijk om dat je na het lezen van dat boek anders over de natuur denkt. Bomen hebben een ondergronds netwerk waarmee ze met elkaar communiceren en voedingsstoffen aan elkaar doorgeven. Er gebeurt veel meer in een bos dan wij doorhebben. Powers slaagt erin bomen tot leven te brengen, ze een agenda te geven, een verhaal.”

BOEK: Henri Michaux, ‘Miserable Miracle’

“Het boek De deuren der waarneming (The Doors of Perception) van Aldous Huxley is belangrijk als je over psychedelica schrijft. Iedereen die iets over trips leert, heeft dit uit dat boek. Maar een ander boek, dat niemand leest omdat het in zekere zin onleesbaar is, is Miserable Miracle van Henri Michaux. Hij had een mescalinetrip in hetzelfde jaar als Huxley en schreef er ook over in hetzelfde jaar, maar het zijn twee totaal verschillende ervaringen.

“Huxley vond een narratieve vorm voor die nogal chaotische en incoherente ervaring. Het is mooi geschreven en geeft de lezer ook een vocabulaire om dat soort trips te beschrijven.

Henri Michaux, ‘Miserable Miracle’. Beeld RV

“Maar Michaux, die behalve schrijver ook dichter en schilder was, besloot dat elk narratief, elke metafoor de ervaring geweld zou aandoen. En dus waagde hij zich daar niet aan. Hij deed geen enkele concessie aan de logica. Op sommige momenten veranderen zijn beschrijvingen in tekeningen of tekens op de pagina. En daar zit ook wel veel waarheid in. Voor mijn boek was het belangrijk een pad tussen Michaux en Huxley in te vinden.’

MUZIEK: Yo-Yo Ma, ‘Six Evolutions’ (Bach Cello Suites)

“De meest intense ervaring met muziek die ik ooit heb gehad, was toen ik onder invloed van psychedelica was. Het was een stuk uit de suites voor onbegeleide cello van Bach, uitgevoerd door Yo-Yo Ma. Hij heeft die volledige suites drie keer in zijn leven opgenomen. En naarmate hij ouder wordt, veranderen die uitvoeringen. De derde versie is onlangs uitgekomen.

“Tijdens een psilocybinetrip had ik een waanzinnige ervaring met een van Yo-Yo Ma’s stukken uit de tweede opname. Ik was compleet één met de muziek, het was een perfect samensmelten. Soms voelde ik dat ik de cello was, of de ruimte in de cello; ik kon het paardenhaar van de strijkstok over mijn huid voelen gaan. Het was ongelooflijk. Het exacte stuk was ‘No. 2 in D-mineur’, het verdrietigste muziekstuk uit zijn repertoire. Hoe dan ook: de nieuwste versie is net uit en die is nog droeviger.”

GERECHT: confit de canard

“Confit de canard is een van mijn favoriete gerechten. Het is geconserveerde eend, meestal in ganzenvet of eendenvet, dat heel langzaam gekookt wordt tot al het vet eruit is en het vlees van het bot valt. Het vel is knapperig.

“Gisteravond wilde ik niet naar buiten. Het was slecht weer en ik had een jetlag, dus ik at in mijn hotel en had eigenlijk niet zulke hoge verwachtingen. Ik vroeg ze waar ze om bekendstaan en dat was dus confit de canard. Het was de beste die ik ooit heb gegeten.”

STAD: Sydney

“Sydney is een prachtige stad, ik ben er echt gek op. Het is erg mooi, zoals San Francisco dat ook is, met overal water. New York ligt ook aan het water, maar daar speelt het geen enkele rol in de stad. De opera van Sydney is spectaculair. Ik heb daar al eens een lezing gehouden en ga dat deze zomer weer doen. Omdat je veel met pontjes over het water gaat, heb je er telkens een mooi uitzicht op.

Zicht op de beroemde opera van Sydney. Beeld Belga

“Australiërs behoren tot de aardigste mensen op aarde. They’re ready to party. Ze zijn ongelooflijk vriendelijk, maken meteen contact met je. Binnen vijf minuten ben je de beste vrienden. Een geweldige eigenschap. Ze houden echt van mensen en kennen geen reserves: je krijgt wat je ziet en je ziet wat je krijgt.”

TV-SERIE: ‘Seinfeld’

“Als ik het tegenkom bij het zappen, kijk ik Seinfeld. Het is tijdloos. Het rare aan de serie is ook dat er altijd wel een aflevering is die je nog niet gezien hebt. Het zijn er talloze; het blijft me verbazen. Ik hou van hoe banaal het is. Banaliteit vind ik niet erg. Als ik iets lees of tv kijk, hoef ik geen drama. Ik wil een ander perspectief op het leven; iemand die een bepaalde kijk heeft op wat we al kennen, in plaats van me mee te nemen naar het onbekende.

Seinfeld gaat over hoe belachelijk onze dagelijkse problemen zijn. Op een bepaalde manier is het een uitvergroting van het triviale. En dit zijn de minst politiek geëngageerde mensen die je je kunt voorstellen. Zit er ook maar een beetje politiek in de serie? Ik weet zeker dat die personages niet op Trump gestemd hebben, maar verder...

“Jerry Seinfeld zelf is eigenlijk niet mijn favoriet. Ik vind de anderen allemaal leuk. Jerry breit het aan elkaar, hij is niet het grappigst. Maar ik lach heel snel. Je hoeft alleen maar tegen me te zeggen dat iets comedy is en ik begin al te lachen.”

Schrijver: Karl Ove Knausgård

“Ik heb een aantal delen van Mijn strijd gelezen. Soms vond ik het ergerlijk en soms hartverscheurend; het heeft alles wel. Soms is hij ongelooflijk scherp in zijn observaties. Maar wij leren bij Engels dat de manier om over verveling te schrijven niet is door vervelend te zijn, snap je? Ik ben ooit hoofdredacteur geweest en iets in mij denkt dan: had je hier niet één heel goed boek van kunnen maken? Het antwoord is waarschijnlijk ja, hoewel het knarsende, repetitieve tempo ook wel deel uitmaakt van wat hij doet.

Karl Ove Knausgård. Beeld Els Zweerink

“Eigenlijk zijn zijn boeken een lange serie essays over jeugd, werk, literatuur, alles. Het is net als Seinfeld banaal, omdat het veel over trivialiteiten gaat. En ik heb een zekere waardering voor de banale dingen in het leven, in deze tijd waarin de wereld in vlammen opgaat. Misschien is het vluchtgedrag van mij: lekker mezelf onderdompelen in de onzin van het dagelijks leven.”

Podcast: S-Town

“S-Town is een journalistieke podcast die begint als een onderzoek naar een mysterieuze moord in Woodstock, Alabama, maar ontwikkelt zich gaandeweg tot een karakterstudie van een van de hoofdpersonen en vervolgens tot een portret van een rare gay-subcultuur. Bij S-Town veranderen de pijlers van het verhaal bijna elke week dramatisch.

“De meeste journalisten houden er niet van om de premisse van een verhaal los te laten. Maar deze jongen moet zijn benadering keer op keer laten vallen.

“Ik heb mijn studenten journalistiek ernaar laten luisteren, want deze podcast leert ons een belangrijke les over de bereidheid de realiteit met je te laten sollen en de bereidheid om je veronderstellingen los te laten.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
© 2019 MEDIALAAN nv - alle rechten voorbehouden