Woensdag 29/01/2020
Horst Beeld Mattias Staelens

Horst Festival

Auteur Frederik Willem Daem blikt vooruit op festival Horst

Dit weekend vindt in Holsbeek het elektronica- en kunstenfestival Horst plaats. Auteur Frederik Willem Daem, wiens verhalenbundel Zelfs de vogels vallen in 2016 werd bekroond met de Debuutprijs, is er ‘resident writer’. Hieronder vindt u zijn Horst 2017-proloog. 

Als ik het leven als een grote kabbelende rivier zie dan beschouw ik mijn praktijk of schrijverschap als een soortgelijke rivier. Deze vorm, waarin ik hier nu schrijf, is de zijrivier die beiden met elkaar verbindt. Laat het duidelijk zijn dat dit hier noch mijn werk, noch mijn leven is.

#

Tot zover mijn inleiding. Wat volgt is een meanderen. Daar waar de bedding mij heenvoert. Hier en daar zal het over Horst gaan maar in het beste geval raken we kant noch wal.

#

Waar water is, daar zijn (voorlopig nog) vissen.

Van de vorige editie van Horst herinner ik mij met name een dozijn gepensioneerde mannen die bij dageraad rond de vijver van het kasteel verzamelden. Zolang het licht was, smeten ze hun vislijnen uit op een manier die deed suggereren dat het helemaal niet ging om het uitsmijten van die lijnen. Ze zaten meters van elkaar verwijderd en bewogen nauwelijks. Na afloop dronken ze samen een zwaar bier in de aangrenzende brasserie en bespraken ze hoeveel kilogram vis ze vandaag hadden gevangen, gewogen en weer vrijgelaten. Ze herhaalden dit ritueel dagelijks. Toen ik hierover begon tegen een vriend zei die: “zij hebben vrede genomen met wat is geweest en wij hebben onrust voor wat nog komen moet.”

Waar ik een jaar geleden nooit gedacht had in staat zou zijn tot deze nutteloze tijdsinvulling, lijkt het mij nu misschien zelfs een vooruitzicht. 365 dagen kunnen een mens dus rustiger maken. Daarnaast verschilt het leven van een visser niet veel van dat van een schrijver. Ook ik gooi dagelijks mijn lijnen uit en vang het merendeel van de tijd bot.

#

Net zoals Jef Geeraerts, en wellicht elke andere schrijver in de geschiedenis, stel ik mezelf vaak de vraag: “Waarom schrijf ik? Is het als bij Gombrowicz uit angst voor degradatie en het definitief wegzinken in de vloed van het banale leven dat mij al tot de mond reikt?”

Wanneer ik Geeraerts citeer, die op zijn beurt Gombrowicz citeert, heffen die twee citaten elkaar dan op en hoe ver kunnen we hier in gaan? Maakt het iemand echt nog uit wie wat heeft gezegd zolang de boodschap maar gehoord wordt...

#

In de verte zag ik een van de vissers tekeergaan tegen een cameraman die beelden voor een promotiefilmpje van Horst draaide. Toen ik vroeg waarom de man niet in beeld wou komen, werd me verteld dat de lokale Leuvense televisie ooit een reportage over het groepje vissers had gemaakt. Aan de man die kwaad werd, hadden ze gevraagd waarom hij hier elke dag kwam vissen. Hij antwoordde droogweg: “zodat ik weg ben van mijn vrouw.” De uitzending kondigde meteen ook het einde van zijn huwelijk aan. De media heeft ernstige gevolgen voor zij die niet weten hoe ermee om te springen.

#

Wanneer ik een van de organisatoren van Horst meermaals om beeldmateriaal van de voorbereidingen vraag zodat ik iets heb om over te schrijven, krijg ik na een paar dagen 24 foto’s. Daarop staan onder andere een vorkheftruck die een palet versjouwt, heel veel stellingen in opbouw, een met witte en blauwe verf besmeurde vrouwenhand die een boterham met kaas smeert en mijn favoriet: twee met tegenlicht getrokken eenden voor de vijver. Ik laat hem weten dat dit ongelooflijk dankbaar materiaal is.

#

Iemand stuurt me een filmpje van een festival dat Kamping Kitsch Club heet. In het verslag zeggen de bezoekers dingen als ‘hoe vettiger, hoe prettiger,” en beschrijven ze zichzelf meermaals als marginaal. Wanneer de organisator Johnny Overdrive geïnterviewd wordt, omschrijft hij het hele gebeuren als een noodzakelijke uitlaatklep voor iets typisch menselijk. De marginaliteit lijkt zo een soort van stof die het lichaam onvermijdelijk aanmaakt. Iets wat onderdrukt hoeft te worden en hier in deze uitzonderingstoestand zorgeloos tot uiting kan komen. Mensen kunnen hier zichzelf zijn, ze kunnen hier eindelijk hun ware aard laten zien. Het resultaat is gehuld gaan in fluo kleuren en weinig tot geen kleren. Sommigen van hen dragen voor de gelegenheid een voorbindpenis, eveneens het symbool van het festival.

Op het eerste zicht lijken KKC en Horst misschien wel elkaars tegenpolen. Waar mensen het eerste als smakeloos zouden omschrijven wil het tweede smaakvol zijn. Hetzelfde geldt voor de keuze van de muziek of de inkleding. Waar het ene platvloers en (hopelijk) ironisch is, is het andere intelligent en kunstzinnig.

Het zijn twee uitersten van eenzelfde spectrum, maar wat beide festivals gemeenschappelijk hebben is dat hun bezoekers zij het bewust of onbewust aspecten van zichzelf uitvergroten. Ze doen hun best iets uit te beelden waartoe ze willen behoren. Of ze nu schaars gekleed of opgekleed zijn, ze willen zich identificeren met iets. Wat hen dan wel van elkaar onderscheidt is dat de fijnproevers op Horst er allicht aanstoot aan zouden nemen, moest je hen verkleed noemen. Liegen zij zichzelf niet iets voor wanneer zij beweren dat zij daar écht gewoon zichzelf zijn?

#

Niettemin hoop ik dat als iemand voor de keuze gesteld wordt zich te verlagen of te verheffen tot iets, hij of zij steeds voor het laatste gaat.

#

Een jaar geleden begon ik op Horst voor het eerst te experimenteren met deze flarden tekst. Ik schreef toen: “Op de camping geraak je rond een vuurkorf aan de praat met een pril koppel. Ze zijn een maand samen en nog in die aandoenlijke aanrakerige fase waarbij alles het nog in zich draagt eeuwig te kunnen blijven duren. Ze zijn elkaars onbeschilderde canvas en kunnen niet wachten om de ander vol te kladden met stopwoordjes, ambities, geheimen. Vroeg of laat zal duidelijk worden dat ook op naïviteit een vervaldatum staat. Zeg niet dat je ze niet gewaarschuwd hebt.”

Intussen heb ik gehoord dat de twee nog steeds een koppel vormen en ook opnieuw naar Horst komen. Ik kijk er naar uit om ze rond het kampvuur aan te treffen en ze mee te delen dat ik mijn woorden inslik.

#

Tot slot wil ik vooral dansen op Lefto, omdat Lefto me nooit teleurstelt.

Horst vindt plaats op 8/9 en 9/9 aan het Kasteel van Horst, Holsbeek. horstartsandmusic.com

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234