Zaterdag 26/09/2020

TheaterRecensie

‘Ashes to Ashes’ valt plat in de vertolking van Stefaan Degand en Elien Hanselaer ★★☆☆☆

Stefaan Degand en Elien Hanselaer in ‘Ashes to Ashes’.Beeld Kris Dewitte

Spannend theater draait om een vermoeden: het vermoeden dat onder hetgeen wordt gezegd of getoond een andere, afschuwelijke waarheid sluimert. Dat is bij uitstek zo in Pinters Ashes to Ashes (1996), maar Stefaan Degand en Elien Hanselaer slagen er niet in de dreiging voelbaar te maken.

De Britse toneelauteur Harold Pinter schreef enigmatische stukken. Ze zitten vol ambigue mededelingen, absurde dialogen en lange stiltes, waarin het ongezegde oorverdovend klinkt. De eenakter Ashes to Ashes bestaat uit een korte dialoog tussen Rebecca en Devlin. Hij ondervraagt haar over een eerdere, sadomasochistische relatie, zij vertelt hem gretig, in droomachtige sequenties, over haar herinneringen aan deze man. Met haar woorden pijnigt Rebecca Devlin, tot op het punt dat hij in de gewelddadige voetsporen stapt van zijn rivaal – of is het zijn alter ego?

Zoals steeds bij Pinter moet de toeschouwer zelf heel wat interpreteren, maar dat betekent niet dat alles openligt, integendeel: met zijn strakke dramaturgische structuur, zijn precieze keuze van schaarse woorden én gedetailleerde regieaanwijzingen mikt Pinter recht op de onderbuik. Voor een regisseur vormen Pinters teksten een onbuigzame mal: zo dwingend en onverzettelijk is hun interne logica dat een adaptatie – zowel in tekst als in regie – moeilijk wordt.

De afgrond

Wat overblijft zijn de acteurs en de taal. De opdracht voor de spelers is niet gering: ze moeten erin slagen om met een onwaarschijnlijke precisie in timing, intonatie en accentuatie de tekst de diepgang te geven die hij nodig heeft. Dat betekent dat elke ademtocht, elke blik, elke stilte juist moet zitten. Pas dan opent zich onder de schijnbaar zinloze dialogen de afgrond, een afschrikwekkend vermoeden over de wreedheid van de mens. Zoniet blijft Pinters tekst een onbegrijpelijk ratjetoe van onbeantwoorde vragen en ongerijmde zinsneden.

Bij Degand en Hanselaer lukt het niet. Je ziet hen de tekst spelen, zeggen, met een cerebrale insteek. Degand beschikt van nature weliswaar over een krachtig fysiek spel maar zijn lyrisme loopt stuk op Hanselaer, die gewoon declameert. Haar lijf lijkt zich de consequenties van de tekst nog niet eigen te hebben gemaakt. Daardoor valt Pinters tekst krachteloos plat. En daarmee ook de hele dreigende wereld die schuilt onder Ashes to Ashes.

In het najaar op tournee, meer info via UiTinvlaanderen.be

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234