Donderdag 21/11/2019

Seksisme

Artiestes doen een boekje open over seksisme in de muziekwereld

Charlotte Aitchison. Beeld Jonathan Short/Invision/AP

De festivalpodia worden deze zomer naast ruig manvolk ook bezet door veel vrouwen die het beste van zichzelf geven. Maar zij krijgen lang niet altijd de waardering die de heren wel te beurt valt. "Mensen geloven niet dat ook vrouwen hun teksten en muziek zelf schrijven; je moet in deze business keihard knokken voor wat respect."

Onlangs spraken we op verschillende tijdstippen af met vier topartiestes en wierpen hen naast enkele vragen ook citaten voor de voeten. Van collega's en van elkaar, om hen zo stuk voor stuk hun zegje te laten doen. Worden ze anders bejegend dan hun mannelijke collega's? Trekken ze zich dat aan? Hebben ze, met andere woorden, te lijden onder hun vrouw-zijn?

Aan het woord: één furieuze bubblegumprinses die niet kan kiezen tussen pink en punk (Charli XCX), één onwrikbare chanteuse die met haar stem de honing op uw brood als zure pap doet smaken (Jessie Ware), één r&b-revelatie wier volledige naam (Tinashe Jorgenson Kachingwe, kortweg Tinashe) ons al tot meerdere mislukte liefdesgedichten noopte, en één engel die de donkere technoscene van een eenzaam lichtje voorziet (onze eigenste Raving George).

Charlotte Aitchison (22)

Brits singer-songwriter

Beter bekend als Charli XCX van de hitsingles 'I love it' (met Icona Pop) en 'Fancy' (met Iggy Azalea)

Debuutalbum: 'True Romance' (2013)

Alle vier schrijven ze hun nummers (mede) zelf, en daar wringt het schoentje al: een man is auteur, een vrouw is in de eerste plaats een zangeres - een goeie zangeres in het beste geval, het uithangbord van achterliggend mannelijk talent in het slechtste.

Jessie Ware (30) moet er een beetje mee lachen: "Dat is ergens wel zo, ja. Je moet evolueren van zangeres naar artieste. Vrouwen krijgen het label van artiest niet cadeau, mannen doorgaans wel."

Raving George (22): "Je bent lang 'dat meisje'. Pas wanneer je jezelf keer op keer bewezen hebt, krijg je respect - en dat is echt knokken. Op dit moment in mijn carrière zien mensen me wel als volwaardig muzikant, maar in het begin had ik bij wijze van spreken een valse moustache willen opplakken. Gewoon om te zeggen: gasten, of ik nu kaal ben, drie armen heb of een snor draag, het gaat wel om het geluid, hè!"

Jessie Ware. Beeld rv

Jessie Ware (30)

Brits singer-songwriter

Werd bekend met de hit 'Wildest Moments'

Debuutalbum: 'Devotion' (2012)

Tinashe (22): "Toen ik nog maar net kwam piepen, waren producers en muzikanten totaal niet geïnteresseerd in mijn creatieve mening, wel in mijn cute face. Van mooie meisjes die bij een label zitten, wordt niet verwacht dat ze een mening hebben, dus ook niet dat zij artiest zijn. Je wordt ook continu geseksualiseerd. Producers zien je als een verovering, niet als een potentiële samenwerkingspartner."

"Veel mannen willen wel mijn telefoonnummer om eens te gaan stappen, maar zouden nooit met mij aan een song werken."

Charli XCX (22): "In het begin wordt er niet eens naar je geluisterd. Ik kon alleen mijn zin krijgen door me als een bitch te gedragen. Een 'nee', dat kende ik niet. Maar dat is niet erg: zo sta ik waar ik nu sta. En wat is een bitch anders dan een sterke vrouw die haar zin krijgt?" (lacht)

Een frustratie van veel vrouwelijke artiesten is dat mensen vaak niet weten dat ze hun eigen nummers schrijven. Bij jullie ook?
Charli XCX: "Ja! Als ik samenwerk met een mannelijke producer word ik doorgaans gezien als het gezicht van zíjn muziek. Terwijl ík al die fucking nummers schrijf! Maar als Vampire Weekend dan met dezelfde producer werkt, wordt die opeens gezien als een achtergrondfiguur. Mensen lijken een probleem te hebben met auteurschap als het op vrouwen aankomt; ze kunnen het maar moeilijk bevatten dat een vrouw - een klein popzangeresje nog wel - haar eigen muziek zou kunnen maken."

Tinashe: "Mensen zijn continu verbaasd dat ik mijn eigen nummers schrijf, dat ik zelf produceer, dat ik weet hoe een opnamestudio technisch in elkaar zit. Als ik dan eens een suggestie maak in de studio, zie je bij veel kerels de ogen net niet uit de kop vallen. (lacht) Verder wordt van je verwacht dat je een knap model bent, en ook wel een dom meisje."

Jessie Ware: "Je hoort wel vaak: 'Echt, schrijf jij je nummers zelf?' Maar eerlijk: ik stoor me daar zo niet aan. Meestal wordt die vraag met de beste bedoelingen gesteld, door mensen die heel erg bezig zijn met mijn muziek. Al blijft het spijtig dat die vergissing bij mannen amper gebeurt."

De allerergste misogyne flapdrollen houden zich op in de anonieme hoekjes van het internet. Lauren Mayberry van electropopgroep Chvrches liet optekenen zich te storen aan sommige beledigende comments op haar Facebook-pagina, waarop ze terstond nog veel meer gemene Facebook-comments toegestuurd kreeg: "Jij vond die verkrachtingsbedreiging erg? Wacht maar tot ik mijn lul in je hol ram, slet."

Charli XCX: "Dat soort gekken kom je vaak tegen. Vinden ze dat grappig? Hebben ze nooit een schoolopleiding gehad? Geeft het hen een kick om op anonieme wijze agressie te uiten tegen een vrouw? Is het iets seksueels? Geen idee, maar fucked up is het alleszins."

Raving George: "Ik moest eens een videoboodschap inspreken ter promotie van I Love Techno. In het Engels, vanwege het internationale publiek: 'Hey, I'm Raving George, bla bla bla.' Kwam daar de commentaar op: 'Pourquoi tu parles en anglais, sale pute?' Zoiets mag je je niet aantrekken, maar dat is makkelijker gezegd dan gedaan."

"Die comments ook op de Facebook van Studio Brussel, toen ik net begon: my god... 'Ze wordt alleen gedraaid omdat ze tetten heeft en met iedereen in bed kruipt.' Ik was nog geen 18; ik zag daarvan af en ben daar enorm veel naïviteit door verloren."

Jessie Ware: "Dan valt het bij mij wel mee: het ergste dat ik meemaak, is dat mensen op mijn Instagram-profiel over me praten alsof ik er niet ben. Comments à la: 'Kijk eens: ik weet dat je ze een lelijke trol vindt, maar op deze foto staat ze nog wel mooi.' Fuck off, ik lees wel méé!" (lacht)

Charlotte De Witte. Beeld rv

Charlotte de Witte (22)

Belgische techno-dj

Beter bekend als Raving George (StuBru-Playground, Pukkelpop, Tomorrowland)

Bracht dit jaar de track 'You're mine' uit samen met Oscar & The Wolf

Verrassend: artiesten krijgen ook in interviews te maken met seksisme.
Tinashe: "Interviews gaan zó vaak over jongens, over relaties, over op wie ik nu weer een oogje heb. 'Wie heeft je al eens proberen te versieren?' 'Wie zou je kiezen, Kanye of Chris Brown?' Ik háát het. En 't is niet zomaar een voetnoot bij een verder normaal interview, hè: vaak gaat het alléén maar daarover. Een uitstekende manier om je volledig nutteloos te voelen."

"Ik heb ook al een interview gedaan waarbij ik een uitleg deed, en de interviewer antwoordde met: 'Ik was niet aan het luisteren, ik was naar je lippen aan het kijken.' Zo gaat het er dagelijks aan toe. Ik ging er wel goed mee om toen, vond ik; ik bleef wat afstandelijk, maar ben niet in roepen uitgebarsten."

Charli XCX: "De vervelendste instanties van journalistiek seksisme zijn subtiel. De vraag 'Wat is jouw bijdrage?' over een nummer dat je zelf schreef, bijvoorbeeld. Da's niet outright seksistisch, maar wel vervelend: ze zouden zoiets nooit aan mannen vragen. Ze gaan er allemaal van uit dat de man ultieme creatieve controle heeft."

Tinashe: "De pers heeft ook graag bitch fights: er wordt vaak aangestuurd op ruzie omdat websites als TMZ zo veel lezers lokken - it's all about the clicks - en soms trappen meisjes daarin. Mijn remedie: meer vrouwelijke samenwerkingen op elk niveau - dat zou een mooi signaal zijn. En nu ik toch bezig ben: meer vrouwen in technische functies. Ik ken nu één vrouwelijke producer, en dat is veel te weinig."

Jessie Ware: "Ook wat meer vrouwelijke tourmanagers en label executives graag!"

Charlotte, jij hebt het niet zo begrepen op sommige vrouwelijke collega's...
Raving George: (lacht) "Sommige vrouwelijke dj's hangen een compleet verkeerd beeld op van wat wij doen. Zij staan in bikini te draaien en worden voornamelijk om die reden geboekt. Dat maakt het voor mij belachelijk moeilijk om serieus te worden genomen. Je moet de mensen echt duidelijk maken: ik sta hier omdat ik van de muziek hou, omdat ik dit graag doe en omdat ik hier blij van word - niet omdat ik aandacht wil."

"Het heeft gelukkig ook een groot voordeel: als je het vak als meisje wél serieus neemt, spring je er des te harder uit."

Het is wel een heikel punt: mag je als meisje dan niet sexy zijn, of die sexiness uitspelen in je carrière?
Raving George: "Ik heb met pakweg een decolleté geen probleem. Je draagt een decolleté omdat die er goed uitziet: niks mis mee. Alleen zal ik zelf nooit gedecolleteerd gaan draaien, omdat ik niet wil horen dat ik 'mijn vrouwelijkheid uitbuit'. Kijk naar Nina Kraviz: een knappe, supergoeie dj die ooit een interview deed vanuit haar bad - al was er niks te zien - en daarom stapels verwijten naar haar hoofd geslingerd kreeg. Ze zou haar looks gebruiken om professioneel hogerop te komen. Dat 'mag' niet in de elektronische underground. In de popwereld is zoiets veel meer aanvaard."

Jessie Ware: "Ik kleed me niet graag al te extravagant: ik wil dat mijn moeder nooit beschaamd is als ze foto's van me ziet. Daarbij draag ik sowieso alleen dingen die ik zelf mooi vind. Ik zal nooit iets aandoen om me aantrekkelijker te maken voor mannen. Maar dat wil niet zeggen dat ik niet sexy wil zijn. Als ik op het podium sta, voel ik me net héél sexy - omdat ik dan helemaal mezelf ben."

Tinashe Kachingwe. Beeld GETTY

Tinashe Kachingwe (22)

Amerikaans r&b-zangeres en -producer

Beter bekend als Tinashe van de singles '2 On' en 'All Hands on Deck'

Bracht vorig jaar haar debuutalbum Aquarius uit

Maken schaars geklede supersterren als Rihanna en Nicki Minaj het moeilijk voor jullie, zoals de bikinibabes bij Raving George?
Jessie Ware: "Riri en Nicki? (lacht) Die grieten zijn geweldig! Zij doen wat ze willen en komen overal mee weg. Steek Rihanna in een vuilniszak en ze ziet er nog beeldschoon uit. Maar het is toch logisch dat wat voor hen werkt, niet per se voor mij werkt? Dus:vrouwen mogen sexy zijn en ze mogen ook kiezen op welke manier ze sexy zijn."

Charli XCX: "Wanneer ik optreed, ben ik nogal, euh, seksueel agressief en een tikje intimiderend. (lacht) En zo heb ik het graag. Als ik seksueel suggestieve handelingen uitvoer op podium, is dat niet omdat ik het mannelijke publiek wil opgeilen - met wat ik doe is daar ook weinig kans toe, denk ik - maar wel omdat ik baas wil zijn over mezelf. Lees ik op internet dat een vent mijn borsten wil neuken, dan krijgt-ie z'n jizz (maakt ejaculatiegebaar) zo terug in zijn gezicht wanneer ik op podium sta. Dat is míjn arena, en het is míjn seksualiteit."

Voor die houding moet je wel sterk in je schoenen staan.
Jessie Ware: "Tuurlijk. Ik heb ultieme controle over alle aspecten van mijn muziek - tot de kleren in mijn videoclips toe. Ik heb nooit toegevingen gedaan."

Raving George: "Ik ben vijf jaar bezig, draai op de grootste festivals, heb mijn eigen playlist op Studio Brussel... Als mensen mij nu nog niet moeten omdat ik een vrouw ben, tja, dan is dat maar zo. Mij gaan ze niet tegenhouden: dit is mijn passie en ik wil dit nog héél lang doen."

Charli XCX: "We geven misschien een verkeerd beeld door er zo over te praten. Om duidelijk te zijn: seksisme is er en is bloody annoying, maar ik word er in mijn dagelijks leven niet door teruggehouden. Wij zijn geen slachtoffers. Ik bouw mijn carrière op en ik doe dat geweldig. Fuck al de rest. Ik heb niet te klagen."

Er zijn tegenwoordig ook gewoon heel veel jonge vrouwen in de pop, die het kritisch én commercieel goed doen. Dat is, ter afsluiting, een hoopgevend teken.
Tinashe: "Zo denk ik er alvast over."

Jessie Ware: "Wat ik positief vind: de artiesten die de laatste jaren in het Verenigd Koninkrijk zijn doorgebroken vormen een hechte groep. Ellie Goulding is een schatje, en Lianne La Havas was zo lief om me mee op tour te nemen toen niemand me kende. We gunnen elkaar alles en steunen elkaar waar we kunnen. Zo is het makkelijk om seksisme te slim af te zijn."

Tinashe: "Wij zijn geen vrouwelijke artiesten, maar gewoon 'artiesten', dus bekijk ons ook zo. In een tijd waarin zo'n groot percentage van vooruitstrevende, opwindende muziek door vrouwen wordt gemaakt, kan dat heus niet zo moeilijk zijn."

Charli XCX: "Door erover te blijven leuteren, gaan we niks bereiken. Hopelijk kunnen wij als vrouwelijke artiesten wél iets veranderen door gewoon te zijn wie we zijn en te doen wat we doen. Zelfstandig zijn, daar gaat het om."

"Vrouwen worden almaar zelfstandiger in de muziek. Kijk naar topartiesten als Lorde, die de soundtrack van de derde Hunger Games-film verzorgde, en Taylor Swift, die alle touwtjes van alle aspecten van haar carrière stevig in handen heeft. Of in de meer alternatieve sfeer: Sky Ferreira of Grimes. Zij zijn evengoed zakenvrouwen als popsterren. Zij bepalen zelf hun look, hun sound, hun alles - zoals het hoort - en nemen hun lot in eigen handen. Er is toch weinig meer empowering dan dat?"

"Dat is iets waar jonge meisjes naar kunnen opkijken. Laten we hopen dat de vraag 'Heb jij dat zelf geschreven?' binnen een paar jaar tot het verleden behoort - hoe goed ze soms ook bedoeld kan zijn."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234